Arti an Slovenia

L’art slovena a includ tant l’arti figurative che ‘l travaj creativ ëd tuti ij di. Le forme important a includ-o pìntura, disegn, scultura, fotografia, film, architetura, design grafic, illustassion, ceramica, tessili e travaj an bòsch. La vita artistica a l’é concentrà an sità coma Ljubljana, ma galerìe, centri cultural, festival, atelier e associazion local a sostegno l’arti dapertut an Slovenia. An ij pòst pi cit, l’arti a l’é sovens coleà a la vita dla comunità e al patrimoni regional. L’arti moderna slovena a l’é sviluppà tramite ‘l contat con ij moviment europei pì largh e con question local su paisagi, identità, lenga, travaj e cangiament polìtich. J’artista a peulo travajé a livel internassional, rimanend coleà a ij pòst e a le esperiense slovene. L’architetura a l’é particolar visìbil an la vita ëd tuti ij di. I centri stòrich dij pais, le glesie, ij pont, le case, ij edifissi publich e ij proget contemporani a mostro idee ch’a cambio su material, belessa, ús e comunità. Ël design a l’ha un rol pràtich an Slovenia tramite mòbil, prodot, manifest, lìber, cartel, moda e travaj digital. Un bon design a-j dà na man a la gent a capì e dovré le còse, pa mach a amireje. Le tradission popular e artissanal a includ-o ogget piturà, pizzi, ceramica, tagli an bòsch, tissù, maschere e motìv decorativ regional. Ste forme a peulo esse dovrà an ceremonie, case, turism, insegnament o proget artistich contemporani. L’arti publica a peul rende ij spassi condivìs pì significativ, ma a peul pura creé discussion su gust, memoria, proprietà e ús dij sòld publich. L’arti a l’é pa sempre pensà për esse bela o fàcil da capì subit. Mùsei, galerìe, case ëd cultura, scole, biblioteche, festival e spassi gestì da j’artista a-j dan a la gent l’ocasion d’incontré l’arti. A-i é pa da manca avèj conossensa specialistica; vardé con atension e ciamé che a fa n’opera a l’é un bon comensament. L’arti an Slovenia a l’é condissionà tant da la conservassion che da la sperimentassion. Ël sò valor a peul esse stòrich, emotiv, social, educativ, spiritual o pràtich, e na stessa opera a peul avèj pì d’un significà ansem.