Ël drit penal an sla Slovenia

Ël drit penal an Slovenia a s’aplica quand un comportament a l’é tratà coma un reat, ciamà kaznivo dejanje. Ël cadr legal principal ëd fond a l’é ël Kazenski zakonik, comunament ciamà KZ-1, mentre la procedura penala a stabiliss com as ten-o n’inquisission e un procès. Un reat a l’é generalment pi grav che un prekršek, ch’a l’é na violassion normativa o na contravension. Un prekršek a peul avèj ëdcò conseguense important, ma a va për sòlit an na procedura diferenta e a l’é nen la midema ròba che na condanna penala. La polissìa a peul riceve segnalassion, conservé le prove, interoghe le person-e e travajé suta ël control dij procurator e dij magistrà quand la lege a lo richied. Ël Procurator Statàl a decìd se e com porté avanti un cas penal, ant ij limit dla lege. Le cort a esamino le prove e a decido le question ëd colpa e responsabilità. Na persona a l’é considerà inossent fin-a a na decision finala che a stabiliss la colpa, e le autorità a devo rispeté ij derit ëd procedura. Un sospetà o un acusà a l’ha derit important, tra ij qual ël derit ëd save l’acusa, ëd reste cheit, ëd parlè con un difensor e d’avèj un interprete se a l’é necessari. I detaj e ël moment ëd sti derit a dipendo da la situassion ëd procedura. Le possìbij resultà a comprendo l’archiviazion, la decision ëd nen porté avanti l’acusa, un acòrdi quand a l’é previst da la lege, un giùdisi al procès o d’àutre misure stabilìe da la lege. Le pen-e a peulo esse la prexon, l’amenda, le restrission o d’àutre conseguense, a segonda dël reat e dla decision. Le vìtime a peulo denuncié ël fait, serche protezion, domandé un risarciment e partecipa al procès an le forme prevìste da la lege. Sò ròl a l’é diferent da quel dël Procurator Statàl, ch’a rapresenta l’interess pùblich an l’azion penala. Un cas penal a peul avèj conseguense an sla libertà, la reputassion, la residenza, ël travaj e la vita ëd famija. Përchè le declarassion e le scadense a peulo avèj efèt a long termine, na persona coinvolgùa a dovrìa serche al pi prest un consiuj legal qualificà an Slovenia.