La famija in Slovenia

Na famija an Slovenia a peul comprend ij genitor e ij fieuj, un genitor con ij fieuj, famije ricomponùe, famije adotive, famije afidatarie o parent che a condivido le responsabilità ëd cura. La paròla *družina* a veul dì famija, e *sorodniki* a veul dì parent. Moti famije slovene a manten-o ël contat con ij vej e àotr parent. I vej a peulo giuté con la cura dij fieuj, ij past, ël trasport o ij consej pratic, ma minca famija a decido quanta giuta a l’é gradìa. Ij fieuj a partecipo normalment a l’educassion organizà e a l’assistensa sanitària tramite j’istitussion publiche; le famije a gestisso la cura ëd minca di, la sicurëssa, ij valor e la comunicassion. Le scole e ij giardin d’ansegna a son pòst important për la routin, l’aprendiment e ij contat con àotre famije. La vita ëd famija a comprend sovens past condividù, visite, complean, feste e giuta an temp difìcil. Le famije ruraj e citadin a peulo organizesse an manera diferenta, ma a-i é pa un sol model ëd famija slovena. Ij genitor e ij tutor a prendo normalment le decision për ij fieuj pi giovo, ancoragiandje a esse indipendent a seconda dla soa età. I fieuj a l’han da avè regole ciàire, atension, protession contra ij dann e occasion ëd parlè dij sò besògn. Quand le famije a deurbo con malatìa, conflict, pòvertà, separassion, disabilità o problem ëd cura, a peulo ciamé giuta a le scole, a professionista dla salù, a servissi ëd travaj social, a parent o a organizassion ëd comunità fidà. Ël contat giust a dipend dal problema. Ij limit important a comprend la riservatezza, ël consentiment, ij confìn personal e la sicurëssa dij fieuj e dj’adult. La tradission ëd famija a giustìfica nen la violensa, la coercission, la trascuratezza o ël contròl. Un pass util a l’é fé na lista dle person che a dan sostegn emocional, pratic o financiari. Peui identìfica un besògn ëd minca di, accordesse su le responsabilità e ciamé un professionista local quand ël sostegn ëd famija a basta pa.