La salù in Slovenia

L’assistensa sanitària an Slovenia a comprend istitussion publiche, studi privat, farmacie, ospedaj e servissi specialistich. Ël sistema publich d’assicuranza sanitària a l’é streitament assossià a *ZZZS*, l’istitussion nassionaj d’assicuranza sanitària. La cura primaria a ven sovens ofèrta da un *zdravstveni dom*, un sentre sanitàri local, o da un studio individual. Na persona a peul avè un *osebni zdravnik*, che a veul dì un dotór personal o cernù che a giuta a coordiné la cura medica ordinaria. Për moti servissi specialistich che a son nen d’emergensa, na *napotnica*, o impegnativa, a liga la cura primaria al tratament specialistich. Ël dotór a decido se l’impegnativa a l’é aproprià, mentre ël pacient a l’ha da capì qual servissi a ven domandà e qual a l’é ël pass dòp. Le farmacie a son ciamàde *lekarna*. A dan medicin prescrit, consej për problem sempi e moti prodot sanitari comun, ma a sostituisso nen un dotór quand ij sintòm a son seri, insoliti o a pior-o. J’ospedaj a gestisso la cura urgente, specialistica e ëd ricovero. La cura d’emergensa a l’é për le situassion che a peulo minacé la vita, causé na ferìa gròssa o pioré prest, e 112 a l’é ël nùmer general d’emergensa. La cobertura d’assicuranza sanitària, la registrassion dij pacient, ij percors ëd impegnativa, le modalità d’atèisa e le responsabilità ëd pagament a peulo dipende dal status e dal servissi. Ciam-a al fornidor o a l’assicurator che cosa a s’aplica prima ëd suppon che un servissi a sia cuvert. Na bona preparassion a comprend ël document d’identità, le informassion d’assicuranza, na lista ëd medicin, le alergìe e la stòria medica pertinenta. Parlè ciàirament dij sintòm, ëd quand a son comensà, dla gravidansa, dle alergìe e dle medicin an cors a giuta ij professionista sanitari a pijé decision pi sicure. La prevenzion ordinaria a comprend vaccinassion, cura dij dent, screening, sostegn a la salù mental, esercissi, son e un us sensà dij medicin. Cërcha giuta urgente për na condission pericolosa, e contata un servissi sanitàri regolar për ij problem important ma nen che a menasso la vita an manera immediata.