Strafrecht in Zwitserland

’t Materiële strafrecht beschrijft strafbare feiten en mogelijke sancties. Belangrijke regels staan in het Zwitserse Wetboek van Strafrecht (Schweizerisches Strafgesetzbuch); daarnaast staan strafrechtelijke bepalingen in andere wetten. Niemand mag worden gestraft voor gedrag dat niet bij wet strafbaar is gesteld. Strafbare feiten worden naar hun juridische ernst in verschillende categorieën ingedeeld. Die indeling beïnvloedt mogelijke sancties en procedurele kwesties. Naast vrijheidsstraffen en geldboetes zijn ook andere rechtsgevolgen en maatregelen mogelijk. Een strafprocedure begint vaak met een aangifte, een vaststelling door de politie of eigen onderzoek door de autoriteiten. De politie stelt sporen veilig en hoort betrokkenen. Het openbaar ministerie leidt het vooronderzoek en beslist over verdere onderzoeken. Een verdachte geldt als onschuldig tot een onherroepelijke veroordeling. Die persoon mag in beginsel zwijgen en een verdediger inschakelen. Tegelijk moeten oproepen van autoriteiten en opgelegde dwangmaatregelen serieus worden genomen. Benadeelde personen kunnen strafbare feiten melden en onder bepaalde voorwaarden aan de procedure deelnemen. Wie eigen strafrechtelijke of civiele vorderingen instelt, kan procesdeelnemer als particuliere aanklager worden (Privatklägerschaft). Slachtoffers van bepaalde strafbare feiten krijgen bijzondere rechten op bescherming en advies. Niet elk strafbaar feit wordt op dezelfde manier vervolgd. Bij ambtshalve vervolgde feiten (Offizialdelikte) handelen de autoriteiten in beginsel uit eigen beweging zodra ze ervan weten. Bij feiten die alleen op verzoek worden vervolgd (Antragsdelikte) is daarnaast een geldig strafverzoek van de daartoe bevoegde persoon nodig. Het openbaar ministerie kan een procedure seponeren, een aanklacht indienen of in geschikte gevallen een strafbevel (Strafbefehl) uitvaardigen. Afhankelijk van het soort beslissing zijn er verschillende mogelijkheden om die te laten toetsen. Wie een strafbevel ontvangt, moet de inhoud en de informatie over rechtsmiddelen meteen lezen. Strafrecht beschermt belangrijke rechtsbelangen, maar kan niet alle schade ongedaan maken. Bewijs, procesrechten en de precieze juridische kwalificatie bepalen de uitkomst. Civiele vorderingen, slachtofferhulp of beschermingsmaatregelen kunnen daarnaast van belang zijn.