Un rapòrt ëd travaj a l’é creà quand na persona a travaja për un datore ëd travaj an cambi ëd na retribussion e a l’é integrà ant l’organisassion ëd l’ùltim. Un contrat scrit a fa ciaro, ma an general un contrat ëd travaj a peul naje ëdcò an àutre man. A conta com a l’é regolà an realtà la colaborassion. Ël contrat individual ëd travaj a regola tipicament l’atività, ël salari, lë pòst ëd travaj, ël temp ëd travaj, l’orari e le ferie. Pareje regole fondamentaj a son ant ël Codice svìsser ëd le obligassion. D’ësse a peulo esse modifiché për contrat; d’àutre a protegio obligatoriament na part dël contrat. An certe branche a l’é an vigòr un contrat coletiv ëd travaj, an curt GAV. A l’é acordà tra la part d’e datoress e le associassion d’e travajador e a peul stabilì condission minime an pi. Un contrat normal ëd travaj, an curt NAV, a conten për certi rapòrt ëd travaj regole stabilì da le autorità o regole complementare. Ij travajador a devo fé con cura ël travaj acordà e osservé le istrussion legìtime. I datoress a devo paghé ël salari, proteje la personalità e provédé a na sicurëssa rasonévola. Le doe part a devo avèje rispèt e lealtà l’una për l’àutra ant ël rapòrt ëd travaj. L’orari, ij temp ëd repos e la protezion dla salut a son determinà pa mach dal contrat. Dòp ël travaj, l’azienda e la situassion personal, a peulo vale regole ëd protezion special. An pi, an cas ëd malatìa, infortuni, gravidansa o obligassion ëd cura, a intrévo ansem diversi sistem. Un rapòrt ëd travaj a peul finì për via d’na disdì, d’un acord ëd finissagi o d’àutre rason. I termin ëd disdì a ven-o dal contrat, da le regole aplicàbil o da la lé. Na disdì a peul esse abusiva anche s’a l’é formalment valida; an pi, a-i son situassion con na protezion temporànea special contra la disdì. Ij travajador a peulo ciamé un certificat ëd travaj, che a descriv la natura e la durà dël travaj e, a la domanda, a giùdica ëdcò la prestassion e la condota. Ël certificat a dev esse ver e scrivù an manera positiva. Le declarassion pa ciàire o falze a dev-o esse contestà con precision. An cas ëd litigi, a-i giuta an prima battùa ël contrat, ij cont ëd salari, la registrassion d’e ore e la comunicassion scrita. Për ij conflit ëd drit dël travaj a-i son procedure cantonale ëd conciliazion e ëd tribunal. Na chiarìa rapida e documentà a peul salvé la relassion ëd travaj, ël temp e ij cost.
Diritto dël travaj in Svìssera
Ël dirito dël travaj an Svìssera a regola la relassion tra ëd datoress e travajador. Le basi pi important a son ant ël contrat ëd travaj, ant ël Codice d’e obligassion e, an part, ant ij contrat coletiv ëd travaj o ij contrat normal ëd travaj. Le regole ëd drit public a protegio tra l’autri la salut e la sicurëssa an travaj.
VivAVia can make mistakes. Check important information.