Wezareta Tenduristiyê rêberiya neteweyî dide; Rêveberiyên Tenduristiyê karûbaran li asta bin-neteweyî pêk tînin. Wezareta Perwerdehiya Bilind û Lêkolîna Zanistî, Wezareta Berevaniyê û Wezareta Navxwe jî dezgehên xwe hene. WHO piştgiriya hevrêziya teknîkî, lojîstîk û çavdêriya nexweşiyan dike. UNICEF piştgiriya derzîlêdan û tenduristiya dayik û zarokan dike. Rêxistinên ne-hikûmetî yên neteweyî û navneteweyî, tîmên bijîşkî yên gerok û pêşkêşkarên taybet hin kêmasiyên karûbaran temam dikin. Pergala tenduristiyê li tevahiya Sûriyê yekşêwe nîne; peydabûna karûbaran di navbera parêzgeh, navçe, kamp, herêmên sînor û civakên dijwar-gihîştin de diguhere. Rêgezek asayî ya lênêrînê ji navendeke lênêrîna tenduristiyê ya bingehîn, navenda tenduristiyê, klînîka rêxistineke ne-hikûmetî an tîmeke bijîşkî ya gerok dest pê dike. Van pêşkêşkaran dibe ku şêwir, teşxîs, dermankirin, reçete, testên laboratûwarê, tîrêjên X, derzîlêdan, karûbarên xwarinê, lênêrîna tenduristiya zayendî û zayîner, lênêrîna nexweşiyên kronîk û piştgiriya tenduristiya derûnî pêşkêş bikin. Dema karûbara pêwîst li herêmê tune be, nexweşan dişînin nexweşxaneyên giştî an pispor. Di çaryeka yekem a 2026 de, 16 pêkanîner gihîştina lênêrîna bingehîn ji bo 437,578 kes û 368,530 zarok piştgirî kirin û 10,684 serdanên malê tomar kirin. Serdanên malê, dilxwazên civakê û Bernameya Lênêrîna Nûzayiyan li Malê piştgiriya kesên ku nikarin bi hêsanî bigihîjin dezgehê dikin. Pêşîlêgirtin derzîlêdana asayî, derzîlêdana temamkirinê, kampanyayên sorik-qizik û poliyo, cihên derzîlêdanê yên sabît, tîmên gerok û xebata gihîştina civakê dihewîne. Pergala Hişyariya Pêşîn, Ragihandin û Bersivê, ku bi kurtî EWARS tê naskirin, 1,427 cihên ragihandinê li 14 parêzgehan bi kar tîne da ku derketina nexweşiyan bibîne û bersiva bilez piştgirî bike. Di Tîrmeha 2026 de, zêdetirî 260 tîm ji bo zêdetirî 290,000 zarokên ji şeş meh heta pênc salî armanc kirin. Tenduristiya dayik û zarokan, xwarin, paqijî û ragihandina xetereyan jî beşek ji karûbarên pêşîlêgirtinê ne. Nexweşxane û tîmên gerok lênêrîna lezgîn ji bo birîndarbûn, tevliheviyên zayînê û rewşên din ên lezgîn pêşkêş dikin. Karûbarên pisportir lênêrîna giran, şûştina xwînê bi makîneyê, dermankirina penceşêrê, rehabîlîtasyon û protezê dihewînin, lê gihîştina wan pir ne wekhev e. Di nirxandina HeRAMS ya 2024 de a 113 yekeyên pêşkêşkirina karûbarên tenduristiyê li Bakurê Rojhilatê Sûriyê, lênêrîna bingehîn a lezgîn li 58% yekeyan hebû, li 20% qismî hebû, li 3% tune bû û bi gelemperî li 19% pêşkêş nedibû. Astengên sereke yên hatine ragihandin dravdan, amûr, karmend û pêdivî bûn. Lênerîn di dema nexweşiyê de dikare li asta bingehîn, navîn an bilind pêk were. Zarok, dayik, kesên bi nexweşiyên vegirtî, nexweşiyên kronîk, nexweşên birîndarbûyî û kesên ku hewcedariya wan bi tenduristiya derûnî heye beşên cuda yên vê torê bi kar tînin. Peydehiya dermanan bi dezgeh û herêmê ve girêdayî ye. Sûriyê ji 2022 ve Lîsteya Dermanên Bingehîn heye, lê kêmbûna domdar û qutbûna peydabûnê domdariya dermankirinê bandor dike. Piştgiriya tenduristiya derûnî û civakî, ku bi kurtî MHPSS tê gotin, li hin dezgehên lênêrîna bingehîn, tîmên gerok û bernameyên civakê heye. Şandina bo pispor û lênêrîna nexweşxaneyî ya tenduristiya derûnî sînordar e; di heman nirxandina Bakurê Rojhilatê Sûriyê de rêvebirina nexweşiyên derûnî li 50% yekeyan hebû, li 13% qismî hebû, li kêmtirî 1% tune bû û bi gelemperî li 35% pêşkêş nedibû. Piştî dermankirinê, şopandin dikare şêwirên dubare, domandina dermanên nexweşiyên kronîk, rehabîlîtasyon, karûbarên protezê, rêvebirina dozên MHPSS, serdanên malê û piştgiriya civakê dihewîne. Delîlek tune ku li tevahiya Sûriyê pergala yekreng a temamkirina randevû, şandina nexweş an bernameya şopandinê garantî bike. Ji ber vê yekê nexweş divê piştrast bike karûbara din li ku derê heye û gelo pêşkêşkar dikare derman an plana dermankirinê bidomîne. Tu rêzikeke yekane ya gihîştinê, rêjeya xercan, nexşeya beşdariya dravî an standarda dema bendewariyê tune ku bi awayekî pêbawer ji bo hemû pêşkêşkaran li tevahiya welat derbasdar be. Gihîştina pratîkî bi dezgeh, cih, karmend û pêdiviyên heyî, şertên ewlehiyê û şiyana dayîna pere ve girêdayî ye. Hêjmareke yekreng a tomar an belgeyên pêwîst li tevahiya welat nehatiye destnîşankirin. Kesên koçberên navxweyî, vegeriyan, civakên mêvan, jin, zarok û kesên li herêmên dijwar-gihîştin gelek caran di bernameyên mirovahî de tên pêşxistin, lê şertên mafê karûbarê û kapasîte li gorî pêşkêşkarê diguhere. Xercên ji kîsê yek ji astengên sereke ne û dermanên ji bazara taybet têne kirîn bi gelemperî rasterast tên dayîn. Hin navendên bi piştgiriya UNICEF şêwir, derman, testên laboratûwarê, tîrêjên X û şandinê ji bo zarok û jinan bêpere pêşkêş dikin, lê ev ji bo hemû karûbarên Wezareta Tenduristiyê, NGO an taybet nayê texmînkirin. Plana Neteweyî ya Stratejîk a Tenduristiyê ya 2026–2028 wek armancên siyasî muameleya wekhev, vegirtina giştî ya tenduristiyê û lênêrîna yekgirtî bê cudakariya erdnîgarî, civakî an aborî destnîşan dike. Mafê sûdmendiyê yê neteweyî yê ku bi yekrengî were sepandin û rêgeheke yekane ya gilîkirinê bi delîl nehatiye piştrastkirin. Ji ber vê yekê rêzikên dezgehên herêmî û agahiyên pêşkêşkaran li ser derzîlêdan, MHPSS û parastina li hember îstismara zayendî û destdirêjiyê hîn jî girîng in. Di 2026 de, hevrêziya neteweyî Wezareta Tenduristiyê û WHO, heşt komên hevrêziya bin-neteweyî, nêzîkî 100 hevkar û pênc navend dihewand. Beşa Tenduristiyê texmîn kir ku 12.8 milyon kes hewcedar in, 14.3 milyon kes pêşîn in, ji bo 8.2 milyon kes armanc hatiye danîn û US$291.7 milyon pêwîst bû; fon 17% bû. Vegirtin û rewşa dezgehan bi dem û cihê ve diguhere.
Tenduristî li Sûriyê
Lênêrîna tenduristiyê li Sûriyê ji karûbarên ku ji aliyê Wezareta Tenduristiyê ve tên rêvebirin an hevrêz kirin, Rêveberiyên Tenduristiyê yên herêmî, pêşkêşkarên Neteweyên Yekbûyî û rêxistinên ne-hikûmetî, û dezgehên taybet pêk tê. Lênêrîna bingehîn şêwir, teşxîs, dermankirin, derman, ceribandinên laboratûwar û tîrêjên X, derzîlêdan, xwarin, tenduristiya zayendî û zayîner, lênêrîna nexweşiyên kronîk û piştgiriya tenduristiya derûnî peyda dike; heke pêwîst be nexweşan dişîne nexweşxaneyan. Gihîştin û domdariya karûbaran li gorî cih, şiyana pêşkêşkar, ewlehî, karmend, peydehiya pêdiviyan û şiyana dayîna pere pir diguhere. WHO ragihand ku di 2025 de 46% ji dezgehên lênêrîna tenduristiyê ya bingehîn bi tevahî dixebitîn û nêzîkî nîvê wan kar nedikir.
VivAVia can make mistakes. Check important information.