Bac li Sûriyeyê

Çarçoveya bingehîn a qanûnî Qanûna 24/2003, Dekreya Zagonsaz 30/2023 û Qanûna 25/2003 ya li ser revandina bacê dihewîne. Sûriye her wiha reformên baca dahatê, baca firotanê, baca danûstandina milkên rastîn û baca mohrê vedikole, lê heta 13 Îlona 2026-ê nehatibû piştrastkirin ku qanûneke nû û yekgirtî ya baca dahatê an firotanê ketibe meriyetê. Niha Sûriyeyê pergala fermî ya TVA-yê tune ye; pêşnûmeya baca firotanê wekî gaveke gengaz ji bo pergala TVA-yê ya paşerojê hatiye armanc kirin û divê wekî qanûna TVA-yê ya niha neyê sepandin. Kesên takekesî dikarin rastî baca pêşveçûyî ya meaş û mûçeyê, ji 5% heta 15%, bên. Li gorî Dekreya 30/2023, kêmtirînê ya bêbac bi kêmtirînê ya giştî ya meaşê di sektora giştî de tê girêdan; piştî wê astên bacê ev in: 5% heta SYP 250,000, 7% ji SYP 250,001 heta 450,000, 9% ji SYP 450,001 heta 650,000, 11% ji SYP 650,001 heta 850,000, 13% ji SYP 850,001 heta 1,100,000 û 15% li ser SYP 1,100,000. Ji bingeha bacdayînê bi gelemperî beşdariyên bîmeya civakî, lêçûnên kar û rêwîtiyê, û lêçûnên nûnertiyê heta sînorê destûrdayî yê 25% û SYP 200,000 tên derxistin. Dayînên yekcarî bi 5% tên bacdan. Karmendek ku meaşê xwe ji derveyî welêt distîne dibe ku neçar be bacê bi xwe ragihîne û bide. Dahata karsaziya taybet li ser qezenca rastîn an bi rêbaza yekgirtî tê nirxandin. Lêçûnên xebitandinê yên belgekirî qezenca bacdayînê kêm dikin, û bexşên berpirsiyariya civakî yên şertên wan pêk tên dikarin heta 4% ya qezenca paqij jê bên derxistin. Bi gelemperî windahî dikarin heta pênc salan werin pêşxistin. Rêjeyên bacê yên karsaziyê li gorî Dekreya 30/2023 ji bo kesên takekesî, hevkariyên karsaziyê û bacdayêrên din yên bacdayînê, li gorî asta qezencê, di navbera 10% û 25% de ne. Rêjeyên din ev in: 15% ji bo şîrketên hevpar ên pêşkêşiya wan giştî ye, dema ku beşdariya giştî ji 40% zêdetir be; 20% ji bo şîrketên hevpar ên din, şîrketên berpirsiyariya sînordar û saziyên sektora giştî an tevlihev; 25% ji bo bank, bîmekar, bîmekerên nû û navbeynkarên darayî; û 35% ji bo şîrketên veberhênana neft û gazê. Pêşdayîna baca dahatê ya 2% li ser zêdebûna firotanê dikare li ser peyman an çalakiyên diyarkirî were sepandin. Dahata sermayeya neguhezbar, tevî dabeşkirinên qezencê, faîz, spartinên bankê, senedên deynê û hin xelatên diyarkirî, bi gelemperî rastî baca 10% tê. Lêbelê, dibe ku îstîsnayên taybet ji bo faîza teserûfê bên sepandin. Baca dahata milkê bi gelemperî di navbera 14% û 60% de ye. Baca firotina milkên rastîn li gorî Qanûna 15/2021 bi gelemperî ji bo milkên niştecihiyê 1%, ji bo zeviyên di nav devera plansazkirî de 2%, ji bo zeviyên li derveyî wê deverê 1%, ji bo milkên ne-niştecihiyê 3% û ji bo banên niştecihiyê 1% e. Xercên serfkirinê yên ji bo mal û xizmetan bi gelemperî di navbera 1% û 20% de ne û dikarin ji bo otomobîlan bigihîjin 60%. Li gorî çavkaniyên pispor, rêjeyên raporkirî yên bacên mîras, wesiyet û diyariyan ji 6.9% heta 75% diguherin; baca mohrê bi gelemperî di navbera 0.4% û 0.7% de ye. Şîrket û bacdayêrên din bi gelemperî divê daxuyaniyên salane heta 30-ê Nîsanê radest bikin; şîrketên hevpar, şîrketên berpirsiyariya sînordar û saziyên giştî bi gelemperî heta 30-ê Hezîranê radest dikin. Dibe ku di 2026-ê de dirêjkirinên îdarî bên dayîn. Bacdayêrên ku di bin Maddeya 2 de ne bi gelemperî hewce ne ku daxuyaniyên salane yên wan ji hêla kontrolkarekî destûrdar ve bên pejirandin. Kardêr bacê ji meaşan digirin û bi gelemperî divê navnîş û pereyê têkildar di nav 15 rojan piştî her çaryekê de radest bikin; Wezîrê Darayî dikare dayîna mehane di nav 15 rojên yekem ên meha paşîn de bixwaze. Kêmasiya baca hatî girtin bi gelemperî divê di nav 15 rojan de were dayîn. Saziya rêvebirina bac û xercan fatûreyên elektronîkî, dayîna elektronîkî û girêdanên elektronîkî ji bo bacdayêrên ku wê destnîşan dike pêk tîne. Bacdayêr bi gelemperî pirtûk û belgeyan 10 salan diparêzin. Radestnekirina daxuyaniyê dikare bibe sedema nirxandineke rasterast a herî kêm du qatê herî zêde qezenca paqij a salane ya ku di pênc salên berê de hatiye tomarkirin, zêdeyî cezayeke bacê ya 120%. Binpêkirinên din ên erkên elektronîkî dikarin bibin sedema girtina cihê kar ji bo 10 rojan an cezayên rojane yên cîgir heta SYP 5,000,000 ji bacdayêrên qezenca rastîn û SYP 1,000,000 ji bacdayêrên rêbaza yekgirtî. Revandina bacê li gorî Qanûna 25/2003 dikare cezayên pere û zindanê jî bîne. Îtiraz bi gelemperî ji Rêveberiya Darayî dest pê dike, dû re Komîteya Nirxandina Bacê, Komîteya Venêrînê û Komîteya Îstînafê tên. Karmend bi gelemperî 30 rojan heye ku îtiraz bike; îtiraz berhevkirinê rawestîne nake. Heta 13 Îlona 2026-ê nehatibû piştrastkirin ku Dadgeheke Taybet a Bacê dixebite; Dadgeheke Bacê di materyalên pêşnûmeya reformê de xuya dike. Dekreya Serokatiyê 275/2025 ji bo bacên dahatê yên qezenca rastîn, bac û xercên rasterast, xercên serfkirinê, baca mohrê û zêdekariyên taybet ên sala 2024 û salên berê sivikkirin pêşkêş kir, lê demên dayînê di 31-ê Adara 2026-ê de ji bo efûkirina tevahî ya faîz, ceza û cezayên pere, û di 30-ê Hezîrana 2026-ê de ji bo efûkirina 50% qediya. Kesên takekesî, şîrket û peymankarên binpê nîştimanî dikarin ji bo xizmet an karên li Sûriyeyê hatine kirin rastî bacgirtinê bên. Rêjeyên raporkirî ev in: 5% ji nirxa tevahî ya peydakirina mal û xizmetê, dema ku beşa xizmetê ji bo hesabkirina baca qezencê nehatiye diyarkirin; 1% ji bo muameleya têkildar a baca meaşê; 10% ji bo hin dayînên xizmet û kirêkirinê yên fîlm, alav, makîne, patent, nav, nîşan an sernavê ji bo baca qezencê; û 2% ji bo muameleya têkildar a baca meaşê. Şaxeke Sûriyeyî ya tomarkirî ku malê tîne hundir û li herêmê difiroşe bi gelemperî dikeve pergala asayî ya bacê. Sivikkirina li gorî peymanê bi peymana têkildar ve girêdayî ye; Sûriye bi çend dewletên erebî û Fransa re peymanên bacê hene, lê di navnîşa HMRC ya 4-ê Tebaxa 2026-ê de peymaneke nûkirî ya bacê ya ducarî ya Brîtanya û Sûriyeyê tunebû. Divê qaîdeya giştî ya dahata cîhanî bê şert neyê texmînkirin. Gumrik beşeke cuda ya çarçoveya bac û sînorê ye. Dekreya 109/2026 qanûnên berê yên gumrikê guherand, û Dekreya 110/2026 ji 1-ê Hezîrana 2026-ê ve nexşeya tarifê yekgirtî kir. Rêjeyên gumrikê li gorî mal û dabeşkirina HS ya wan diguherin; ji ber vê yekê, îthalatkar divê paqijkirina gumrikê û erkên pêwîst ên bac û gumrikê pêk bîne, bêyî ku xwe bispêre rêjeyeke giştî ya yekane. Ji ber ku rêje, sînor, îstîsna, erkên elektronîkî û demên radestkirinê dikarin zû biguherin, dîroka danûstandinê û agahiya herî nû ya Wezareta Darayî an saziya rêvebirina bac û xercan helwesta tê sepandin diyar dikin.