Li Sûriyeyê pergaleke neteweyî ya tevgera mirovan ku yekgirtî û bi domdarî bixebite tune ye. Piraniya tevgera rêwiyan û barkirinê bi rêyan pêk tê; karûbar li navbera parêzgehan pir cuda ye, ji ber zirara şer, kontrola parçekirî, tamîr û rewşa ewlehiyê. Wezareta Veguhastinê, parêzgeh, Wezareta Karên Navxweyî û Polîsên Trafîkê, rêveberiyên veguhastinê, Dezgeha Giştî ya Veguhastina Rêwiyan, Dezgeha Giştî ya Veguhastina Rêyan, Rêyên Hesinî yên Sûriyeyê, desthilatên balafirgehê û desthilatên benderan her yek berpirsiyariyên cuda hene. Veguhastina giştî ya rêwiyan otobêsên giştî, sarafî, taksî, peydakînerên taybet, otobêsên Pullman ên navbera bajarên û termînalên otobêsan dihewîne. Sarafî minîbusekî xetê ye ku bi gelemperî rêwiyan li ser xetek bajarî an herêmî ya diyarkirî digihîne. Pullman karûbarekî otobêsa navbera bajarên e; garaj bi gelemperî termînala otobêsê an navendeke derketinê ye. Ji sala 2025-ê ve, Dezgeha Giştî ya Veguhastina Rêwiyan girêdayî Wezareta Veguhastinê ye û otobês, minîbus, taksî, nivîsgehên kirêkirinê, karûbarên Pullman û termînalan rêxistin an çavdêrî kiriye. Li Şamê, tomarê Hezîrana 2025-ê 1,304 otobêsên qeydkirî nîşan da, lê tenê 75 ji wan dixebitîn; ji sala 2020-ê ve 35 otobêsên nûjen hatibûn danîn. Ev nîşan dide ku kapasîteya qeydkirî bi awayekî pêbawer karûbara ku di rojekê de heye nîşan nade. Herêmên gundî û dûr bi giranî xwe dispêrin sarafî û minîbusên din, û demjimêra neteweyî ya pêbawer nehatiye weşandin. Piraniya rêwîtiyan bi pereyê diravî têne dayîn. Bihayên herêmî ji hêla komîteyên saziyî an parêzgehî ve tên pêşniyarkirin û ji hêla walîyê peywendîdar ve tên pejirandin. Dûrahî, bihayên sotemeniyê, lênihêrîn, xeta ku tê xizmetkirin û rêjeya danûstendinê dikarin li ser bihayê bandor bikin. Di Gulana 2026-ê de zêdebûna bihayê bi qasî 15 heta 20 ji sedî hate ragihandin, lê lîsteya tarîfên neteweyî ya pêbawer an karta mehane an salane ya neteweyî tune ye. Ji ber vê yekê divê bihayên herêmî û şertên derketinê ji peydakîner an termînala têkildar werin pirsîn. Li Şamê sepaneke gilîkirinê ya محلوّلة heye, lê rêyên gilîkirinê li gorî herêmê diguherin. Taksî bi gelemperî zer in û nîşaneke xuya ya taksiyê hildigirin. Li hin bajarên pargîdaniyên taksiyên taybet û sepanên herêmî yên parvekirina rêwîtiyê hene, lê gihîştin bi bajar, sepan û berfirehiya torê ve girêdayî ye; dayîna pereyê diravî jî hîn awayê asayî ye. Qanûna 16/2021 û Biryar 55 çarçoveyek ji bo sepanan peyda dikin, lê rêzikên din hîn dihatin amadekirin. Di Nîsana 2026-ê de taksîmêtirên jîr hatin ragihandin, lê hebûna wan li herêmekê bê piştrastkirin divê neyê texmînkirin. Veguhastina bi trênan bi fermî ji hêla Rêyên Hesinî yên Sûriyeyê ve tê kirin, lê hîn di qonaxa nûavakirinê de ye. Karûbareke rêwiyên birêkûpêk a neteweyî nehatiye piştrastkirin. Piştî qutbûneke bi qasî 13 salan, di Tebaxa 2025-ê de rêwîtiyeke ceribandinê ya rêwiyan di navbera Heleb û Hemayê de pêk hat. Di 2026-ê de plansazî bi giranî li ser barkirinê di navbera Tartûs, Lazkiye û Helebê de û girêdanên bender û pîşesaziyê disekine, nemaze ji bo genim, sotemenî û kelûpelên din. Lêkolînan her wiha karûbarên Şam–Dera–sînorê Urdunê, rêya hesinî ya derdorê bajêr û xetek tûrîstîk di navbera Rabweh û Zabadaniyê de girtin. Karûbareke rêwiyên navneteweyî yê bi trênê yê birêkûpêk piştrastkirî tune ye. Divê demjimêr û bilêtên heyî li herêmê werin kontrolkirin. Korîdorên sereke yên rêyan ev in: Şam–Hims–Hema–Heleb, Hims–Heleb, Saraqib–Idlib û rêya balafirgehê. Bernameyên tamîr û nûvekirinê di 2025 û 2026-ê de berdewam bûn, lê daneyên neteweyî yên temam û niha li ser rewşa rêyan tune ne. Nirxandineke Banka Cîhanê ya ku salên 2011 heta 2024-ê dihewand, zirareke giran a binesaziyê, nemaze li Heleb, Rîf Diməşq û Himsê, destnîşan kir. Zirara rêyan girêdana herêmî kêm dike û dema rêwîtiyê, lêçûn û pêdiviya rêxistinên alternatîf zêde dike. Ji bo ajotina otomobîl an motorsîkletê bi gelemperî lîsansa ajotinê ya derbasdar, qeydkirina wesayîtê, muayeneya teknîkî û plakayên hejmarê yên ku bi rêveberiya Veguhastinê ya têkildar ve tên rêvebirin pêwîst in. Bingehê sereke yê qanûnî hîn Qanûna 31/2004 û guhertinên paşîn, di nav de Dekreta Zagonsaz 11/2008 e. Guhertineke berfireh a qanûnê ku di 2025 û 2026-ê de hate nîqaşkirin hîn di qonaxa şêwirandinê an pêşnûmeyê de bû; ji ber vê yekê divê rêzikên pêşniyarkirî yên li ser kamyonên giran, nîşan, binpêkirin, xerc û bîmeya wesayîtê wekî tiştên dawî neyên hesibandin. Veguhastina xwedîtiya wesayîtan di Tebaxa 2025-ê de ji ber sedemên teknîkî an rêxistinî bi demkî hate rawestandin; berî firotin an kirînê divê rewşa niha bê piştrastkirin. Ajoger divê belgeyên derbasdar bi xwe re hilgirin û li gorî nîşanên derbasdar, rêzikên pêşengiyê, sînorên lezê, rêzikên rawestan û parkê, pêdiviyên ronahiyê û ewlehiya teknîkî tevbigere. Li gorî qanûna niha rêzikên kaskê û kembera ewlehiyê jî derbas dibin. Sepandin dikare li gorî herêmê biguhere, û nuqteyên kontrolê, girtinên ji nişka ve û muayeneyan dikarin bandorê li rêwîtiyê bikin. Dayîna pereyeke nefermî pêdiviyeke asayî ya veguhastinê nîne. Qezayeke ku peya tê de be dikare xetereyên qanûnî û darayî yên bi taybetî giran çêbike. Xetereyên ewlehiya rêyan rûyên xerab, ajotina êrîşkar, nîşankirina lawaz, rêyên bêronahî, rêwîtiya şevê, peyayan û heywanên di rê de, wesayîtên ku baş nayên lênihêrîn û cebilxaneyên teqandî an mayînên şer ên bêteqemenî li derveyî korîdorên sereke yên paqijkirî dihewînin. Profîla WHO ya di 2023-ê de hat weşandin û daneyên 2021-ê bikar dianîn, 549 mirinên raporkirî yên rêyan, texmîna 6,383 mirinan û rêjeya 29.9 mirinan ji her 100,000 kesan re tomar kir; daneyên kevn û nezelal in. Meşîn li bajarên qelebalix û dema peydakirina sotemenî an bihayên rêwîtiyê zehmet e, hîn jî girîng e, lê otomobîlên parkbûyî, rûyên zirardar û nuqteyên kontrolê gelek caran rêyên peyayan digirin. Dibe ku mirov neçar bimîne di rêya wesayîtan de here, li wir wesayît bi pêbawerî ranabin. Meşîna şevê li derveyî navendên bajarî xetereya zêde heye. Sûriye xwedî toreke neteweyî ya piştrastkirî ya rêyên bisîkletê an pergala yekgirtî ya bisîkletan nîne. Bisîklet bi giranî ji bo karûbarên herêmî, kesane an şahiyê ye; motosîklet û wesayîtên sêçerxeyî alternatîfên bikêr in, lê kêmbûna binesaziya veqetandî, ronahiyê û sepandina birêkûpêk a qanûnê jî xetereyên ewlehiyê çêdike. Rêwîtiya dûr bi giranî bi otobêsên rêyan, otobêsên Pullman, sarafî, taksiyên hevpar û otomobîlên taybet pêk tê. Rêwîtiyên di navbera parêzgehan de dikarin bi lez li gorî rewşa ewlehiyê, nuqteyên kontrolê, tamîra rêyan û girtinan biguherin. Derbasgehên bejayî bi Tirkiyeyê re Kasab, Bab al-Hawa, al-Hamam, al-Salamah, al-Rai û Jarabulus in; derbasgehên bi Lubnanê re Jdaidet Yabous, Joussiyah û Arida ne; Nassib bi Urdunê ve girêdide, û al-Bukamal bi Iraqê ve. Demên vekirinê û rêzikên ketinê dikarin di demeke kurt de biguherin. Di Tîrmeha 2025-ê de, Bab al-Hawa ji bo hin welatiyên Sûriyeyê yên ku diçûn derveyî welêt pejirandina pêşwext dixwest; hate ragihandin ku pêvajoyê heta 15 rojan digire. Divê pêdiviyên niha berî derketinê werin piştrastkirin, û ji bo rêwîtiyên dûr an derbasbûna sînorê çend saet demê zêde bihêle. Balafirgeha Navneteweyî ya Şamê di Çileya 2025-ê de û Balafirgeha Navneteweyî ya Helebê di Adara 2025-ê de ji nû ve hatin vekirin. Di 2025-ê de hate ragihandin ku zêdetirî 14 balafirgehên Erebî û navneteweyî hene, lê ji ber şertên ewlehiyê korîdorên firînê û balafirgeh jî demkî hatine girtin an guhastin. Desteya Giştî ya Avhewayî û Veguhastina Hewayî, weşana niha ya agahiyên hewayî û agahiya roja heman rojê ya balafirgehê çavkaniyên biryardar ji bo firînekê ne. Demjimêra firînên hundirîn ên neteweyî ya sabît û piştrastkirî tune ye. Lazkiye û Tartûs bi giranî ji bo barkirin û lojîstîkê tên bikaranîn. Rêwîtiya asayî ya rêwiyan bi deryayê di navbera Lazkiye û Jouniehê de di Hezîrana 2026-ê de ji nû ve dest pê kir, lê divê mezinahî û demjimêra wê wekî tiştekî herdemî neyê hesibandin; toreke pêbawer a keştiyên rêwiyan ên navxweyî jî piştrastkirî nîne. Girêdana bi rêyan, wesayîtên kevn û kêmkêş, kêmbûna sotemeniyê û qerebalixî bi guman dikarin qirêjiya hewayê û dengê herêmî zêde bikin, lê hejmarên neteweyî yên niha li ser awayên veguhastinê, belavbûna gazên serayê û para trafîkê pêbawer nînin. Wezaret ji bo 2026–2035-ê polîtîkaya veguhastina domdar, rêveberiya dîjîtal a trafîkê, otobêsên elektrîkî û binesaziya şarjê plan kiriye, lê pêkanîn hîn di pêşveçûnê de ye. Trên ji bo barkirinê bi fermî wekî vebijarkeke kêmxerc a enerjiyê û kêmderxistina gazên serayê tê pêşkêşkirin, nemaze li cihên ku girêdanên bender û pîşesaziyê dikarin werin nûkirin. Sotemenî, parçeyên cîhgirtinê, bihayên rêwîtiyê, xercên qeydkirinê, xercên sînorê û lêçûnên din ên veguhastinê neguhêrbar in, lê dayîna elektronîk li seranserê welêt pêbawer nîne.
Veguhastin li Sûriyeyê
Veguhastin li Sûriyeyê bi rêyan pêk tê û ji tevliheviyeke karûbarên otobêsên giştî, sarafî (minîbusên xetê), taksiyan, otobêsên Pullman ên navbera bajarên, otomobîlên taybet û karûbarên sînordar ên trên, balafir û deryayê pêk tê. Veguhastina giştî xwedî toreke neteweyî ya piştrastkirî, demjimêrek yekgirtî an tarîfeke neteweyî ya sabît nîne; karûbar, dayîna pereyan û şertên ewlehiyê li gorî parêzgehê, peydakîner, tamîr, ewlehî û kontrolên nuqteyên kontrolê diguherin. Sotemenî, parçeyên cîhgirtinê, rêzikên sînorê, zirara rêyan û girtinên ji nişka ve dikarin dema rêwîtiyê û bihayê biguherînin; ji ber vê yekê ji bo rêwîtiyên dûr, balafir, trên û derbasbûna sînorê gelek caran piştrastkirina roja heman rojê pêwîst e.
VivAVia can make mistakes. Check important information.