مسکن در تاجیکستان

آمار رسمی ۲۰۲۳ جمعیت ۹٬۶۰۵٬۳۶۳ نفر را در ۱٬۵۷۸٬۶۲۰ خانوار ثبت کرد. حدود ۸٬۳۹۹٬۶۶۲ نفر در خانه‌های مستقل، ۱٬۰۷۸٬۵۲۸ نفر در آپارتمان‌های جداگانه، ۷۲٬۵۷۸ نفر در آپارتمان‌های اشتراکی و ۵۴٬۵۹۵ نفر در خوابگاه زندگی می‌کردند. فقط ۹۶٬۳۸۸ خانوار از اشخاص خصوصی اجاره می‌کردند که ۸۸٬۲۷۱ خانوار شهری و ۸٬۱۱۷ خانوار روستایی بودند. این آمار نقش غالب مالکیت و سکونت خانوادگی را نشان می‌دهد، درحالی‌که اجاره خصوصی رسمی در شهرها اهمیت عملی بیشتری دارد. موجودی ملی مسکن شامل ۱٬۲۵۹٬۷۳۰ ساختمان یا واحد مسکونی بود؛ از جمله ۱٬۲۴۷٬۸۰۹ خانه مستقل و ۱۰٬۰۱۳ ساختمان چندآپارتمانی. مسکن دولتی ۱۱۰٬۹۹۹ نفر را جای داده بود. مسکن روستایی عمدتاً خانه مستقل است، درحالی‌که شهرها آپارتمان، مسکن اشتراکی، خوابگاه و ترتیبات اجاره‌ای بیشتری دارند. خانه خصوصی می‌تواند خانه، بخشی از خانه، آپارتمان، بخشی از آپارتمان یا اتاق باشد. مالکیت ممکن است از خرید، معاوضه، هبه، نگهداری مادام‌العمر، ارث یا مبنای قانونی دیگری ناشی شود. قرارداد فروش یا انتقال به ثبت محضری و ثبت دولتی نیاز دارد. ثبت دولتی ایجاد، انتقال و پایان مالکیت و نیز رهن و محدودیت‌های دیگر را ثبت می‌کند. زمین متعلق به دولت است؛ مالک خانه از طریق حق ثبت‌شده استفاده از زمین طبق قانون زمین از آن استفاده می‌کند. اجاره مسکونی باید قرارداد کتبی داشته باشد. طرفین مدت آن را در قرارداد تعیین می‌کنند و ثبت دولتی لازم است. اجاره‌ای که شکل یا قواعد ثبت لازم را رعایت نکند بی‌اعتبار است. موجر مالک یا نماینده مجاز اوست و مستأجر شخص حقیقی است. سایر ساکنان باید در قرارداد مشخص شوند. عموماً ساکنان اضافی به رضایت نیاز دارند، جز اینکه فرزندان بتوانند با والدین زندگی کنند. ساکنان موقت می‌توانند تا شش ماه بمانند، اما حق مستقل استفاده از خانه پیدا نمی‌کنند. اجاره فرعی به رضایت نیاز دارد و نمی‌تواند از مدت اجاره اصلی بیشتر باشد. موجر باید خانه قابل سکونت و عاری از ادعاهای اشخاص ثالث تحویل دهد و معمولاً دسترسی به خدمات مشترک را فراهم کند. مستأجر می‌تواند از ملک برای زندگی استفاده کند، باید از آن نگهداری کند و بدون رضایت حق تغییر یا بازطراحی ندارد. اجاره‌بها با قرارداد تعیین می‌شود. مستأجر معمولاً هزینه خدمات مشترک را می‌پردازد مگر قرارداد طور دیگری مقرر کند. تعمیرات عادی معمولاً بر عهده مستأجر و تعمیرات اساسی بر عهده موجر است، مشروط به اینکه قرارداد تغییر نداده باشد. تغییر مالکیت به‌خودی‌خود اجاره جاری را پایان نمی‌دهد. مسکن اجتماعی از صندوق مسکن دولتی یا شهرداری با قرارداد کتبی و نامحدود اجاره اجتماعی عرضه می‌شود. دسترسی ممکن است در مواردی فراهم باشد که خانوار حق مالکیت یا اجاره ندارد، فضای آن از معیار قابل اعمال کمتر است، در مسکن نامناسب زندگی می‌کند یا مبنای قانونی دیگری دارد. درخواست و ثبت را نهادهای اجرایی محلی، موسوم به حکومت، یا نهادهای خودگردان در روستاها و سکونتگاه‌ها رسیدگی می‌کنند؛ در برخی موارد محل کار نیز دخیل است. تصمیم ورود به فهرست مسکن عموماً ظرف یک ماه گرفته می‌شود. دسترسی به روند محلی، فهرست‌ها و موجودی محدود مسکن بستگی دارد. تاجیکستان یک دفتر ملی متمرکز مسکن یا معادل سراسری اثبات‌شده برای گواهی استحقاق مسکن ندارد. اجاره خصوصی آزادانه در قرارداد توافق می‌شود. استفاده از مسکن و خدمات مشترک هزینه‌های مستمر ایجاد می‌کند؛ مالک از زمان تحصیل مالکیت مسئول پرداخت‌های مشترک می‌شود. در ساختمان‌های چندآپارتمانی، مدیریت، نگهداری و تعمیرات عادی و اساسی هزینه‌های مشترک دارند. در اینجا رقم ثابت و قابل اتکای ملی برای اجاره یا هزینه‌های افزوده مسکن تعیین نشده است؛ تعرفه‌های محلی، ارائه‌دهندگان و شروط قرارداد را بررسی کنید. وام مسکن، وامی است که ملک ثبت‌شده وثیقه آن است. رهن و حقوق مرتبط در دفتر واحد دولتی ثبت می‌شوند. بانک‌ها، سازمان‌های اعتباری و سایر اشخاص حقوقی می‌توانند وام مسکن بدهند. مسکن دولتی قابل رهن نیست. نرخ بهره، آورده لازم، ارزیابی و شرایط دیگر به وام‌دهنده و قرارداد بستگی دارند. برای این حوزه، یارانه سراسری یکسان مسکن تثبیت نشده است. استفاده مسکونی همچنان تابع قواعد بهداشتی، محیط‌زیستی، ساختمانی و ایمنی آتش‌سوزی است. راه‌اندازی کسب‌وکار یا فعالیت حرفه‌ای از خانه ممکن است به رضایت مالک و، در صورت لزوم، سایر ساکنان نیاز داشته باشد. فعالیت صنعتی در اماکن مسکونی ممنوع است. تغییر یا بازطراحی به تأیید نهاد اجرایی محلی و رضایت مالک نیاز دارد. مالکان آپارتمان‌های ساختمان چندآپارتمانی می‌توانند انجمن مالکان خانه تشکیل دهند یا از قرارداد مدیریت استفاده کنند. طرف قرارداد اجاره معمولاً یک ماه مهلت اعلام دارد. موجر می‌تواند برای فسخ از دادگاه درخواست کند اگر بدهی اجاره بیش از شش ماه باشد، یا برای اجاره‌ای با مدت حداکثر یک سال بیش از سه ماه باشد؛ همچنین در صورت خسارت، استفاده برای هدف دیگر یا ایجاد مزاحمت مکرر. پس از فسخ، مستأجر معمولاً باید ظرف یک ماه در برابر پرداخت اجاره همان ماه محل را تخلیه کند؛ در غیر این صورت موجر باید از دادگاه استفاده کند. نپرداختن اجاره اجتماعی معمولاً به رسیدگی دادگاهی منجر می‌شود و حمایت یا مسکن جایگزین به قواعد مربوط بستگی دارد. پیش از خرید یا امضای اجاره، مالکیت ثبت‌شده، اختیار فروشنده یا نماینده، گذرنامه فنی، محدودیت‌ها، حق استفاده از زمین و بدهی‌های پرداخت‌نشده خدمات یا تعمیرات را بررسی کنید. برق، آب، گرمایش و دسترسی را در خود ملک بیازمایید. آمار ملی برق را در ۱٬۲۳۳٬۷۸۲ مورد از ۱٬۲۵۹٬۷۳۱ ساختمان مسکونی ثبت کرده بود؛ آب شهری در ۲۴۳٬۹۸۴، خطوط تأمین روباز یا колонка در ۳۹۱٬۷۳۷، چاه یا منابع دیگر در ۴۳۸٬۹۶۳، نبود آب‌رسانی در ۵۹٬۶۱۱ و نبود آب گرم در ۵۲۵٬۵۱۷ مورد ثبت شده بود. گرمایش با اجاق به ۹۱۶٬۰۸۹ ساختمان و گرمایش مرکزی تنها به ۲٬۱۲۴ ساختمان خدمت می‌کرد؛ بنابراین زیرساخت را نمی‌توان از محل یا توصیف آگهی ملک مفروض گرفت. سکونت غیررسمی نزد خویشاوندان رایج است، اما حمایت سکونت مالکانه ثبت‌شده یا قرارداد اجاره ثبت‌شده را ندارد.