آموزش زبان‌ها در تاجیکستان

تاجیکی زبان دولتی تاجیکستان است. آموزش عموماً به تاجیکی انجام می‌شود، هرچند قانون زبان‌های دیگر را برای تدریس مجاز می‌داند و قانون آموزش، انتخاب زبان و آموزش به زبان اقلیت‌ها را در مناطق پرجمعیت، هرگاه ظرفیت محلی اجازه دهد، پیش‌بینی می‌کند. یادگیری زبان دولتی در سراسر نظام آموزشی الزامی است. روسی برای ارتباط میان گروه‌های قومی، تحصیل دانشگاهی و مهاجرت کاری، به‌ویژه به روسیه، ارزش عملی زیادی دارد. انگلیسی بیشتر در ارتباطات بین‌المللی، آموزش عالی، فناوری و کار تخصصی به‌کار می‌رود. ازبکی و دیگر زبان‌های اقلیت در مناطق و مؤسسه‌های خاص اهمیت دارند؛ آلمانی، فرانسوی و عربی معمولاً برای مسیرهای گزینشی دانشگاهی، آزمون یا شغل آموخته می‌شوند. مردم زبان‌ها را در مدارس، دانشگاه‌ها، آموزش حرفه‌ای، آموزش بزرگسالان، برنامه‌های دولتی آموزش تکمیلی، مراکز خصوصی زبان، سمینارها، درس‌های خصوصی، خودآموزی و با مواد دیجیتال یاد می‌گیرند. تاجیکستان نظام سراسریِ واحدی از آموزشگاه‌های زبان یا مسیر آموزشیِ همگانی ندارد. ارائه‌دهندگان معمولاً پذیرش، آزمون تعیین سطح و ظرفیت را خود تعیین می‌کنند و دسترسی منطقه‌ای بسیار متفاوت است. دسترسی به دوره‌های خصوصی و آزمون‌ها در دوشنبه بهتر از بسیاری از مناطق دیگر است؛ بااین‌حال، دسترسی به اینترنت، دستگاه‌ها و منابع محلی بر یادگیری دیجیتال بیرون از مراکز بزرگ اثر می‌گذارد. برنامهٔ دولتیِ بهبود آموزش و یادگیری روسی و انگلیسی، بر پایهٔ مصوبهٔ شمارهٔ ۴۳۸ دولت در ۳۰ اوت ۲۰۱۹، تا سال ۲۰۳۰ ادامه دارد. اجرای آن با مشارکت وزارت آموزش و علوم و گزارش‌دهی سالانه انجام می‌شود، درحالی‌که بخش عمدهٔ آموزش واقعی را مؤسسه‌های آموزشی عمومی و خصوصی و مراکز زبان ارائه می‌کنند. بسیاری از دوره‌ها از چارچوب مشترک اروپایی مرجع برای زبان‌ها، موسوم به CEFR، استفاده می‌کنند؛ این چارچوب توانایی را در سطح‌های پایهٔ A1 و A2، متوسط B1 و B2، و پیشرفتهٔ C1 و C2 دسته‌بندی می‌کند. ساختار دوره‌ای که معمولاً ذکر می‌شود برای A1، ۷۲ ساعت در سه ماه؛ برای A2، ۱۴۴ ساعت در شش ماه؛ برای B1، ۲۱۶ ساعت در نه ماه؛ و برای B2، ۴۳۲ ساعت در ۱۸ ماه است. این ارقام چارچوب یک دوره را توصیف می‌کنند، نه برنامهٔ زمانیِ سراسری و همگانی. آموزش دولتی ممکن است بسته به برنامه و مؤسسه تأمین مالی شود. آموزش تکمیلی و دوره‌های خصوصی معمولاً تابع قراردادند و ارائه‌دهنده شهریه را تعیین می‌کند. تعرفهٔ سراسری برای دوره‌های زبان وجود ندارد. یک مرکز آزمون IELTS در دوشنبه فعال است؛ قیمت ذکرشده برای آزمون رایانه‌ای Academic یا General، مبلغ ۲۱۵۰ سامانی است، اما هزینه ممکن است تغییر کند. بر اساس شواهد موجود، گواهی عمومی CEFR دولتی برای افرادی که خودآموزی می‌کنند برقرار نیست. مرکز ملی آزمون که عموماً با نام اختصاری محلی ИМД شناخته می‌شود، آزمون پذیرش سال ۲۰۲۶ را به تاجیکی یا روسی برگزار می‌کند. داوطلبانِ گروه‌های ۲، ۳ و ۴ می‌توانند برای آزمون فرعی زبان خارجی، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی یا عربی را انتخاب کنند. این مرکز نمونه‌آزمون و پرسش‌های تشریحیِ کوتاهِ عمومی منتشر می‌کند. این آزمون‌های پذیرش را نباید با گواهی عمومی‌ای که برای همهٔ زبان‌آموزان صادر شود اشتباه گرفت. کودکان می‌توانند در کنار تاجیکی، روسی، ازبکی، قرقیزی، ترکمنی یا انگلیسی بخوانند، مشروط بر اینکه مدرسه یا مؤسسه شمار کافی دانش‌آموز، کلاس، معلم و مواد آموزشی داشته باشد. بنابراین، آموزش به زبان اقلیت به ثبت‌نام، نیروی انسانی، منابع و منطقه وابسته است. کتابخانهٔ دیجیتال «Маърифат» که وزارتخانه و مرکز ملی فناوری اطلاعات و ارتباطات از آن پشتیبانی می‌کنند، کتاب‌های درسی، اسناد، محتوای چندرسانه‌ای، کتاب الکترونیکی، ویدئو، صدا، تمرین‌های تعاملی، فرهنگ‌های لغت و منابع تلفظ ارائه می‌کند. کدهای QR در برخی کتاب‌های درسی به این منابع پیوند دارند، اما فایدهٔ عملی آن‌ها به اینترنت و دستگاه مناسب وابسته است.