ၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် တီႈမိူင်းထႆး

တၢင်းၵိၼ်ထႆး ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးလဵဝ်။ ပွတ်းၵၢင်၊ ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇၵၢင် လႄႈ ပွတ်းၸၢၼ်း မီးၽၵ်းႁွမ်၊ ၵႅင်၊ တၢင်းၽတ်ႉ လႄႈ ၶၢဝ်းၽတ်ႉၽဵတ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ ၶဝ်ႈပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၵူႈဝၼ်း၊ လႄႈ ၽတ်း၊ ၼမ်ႉၽၵ်း၊ ၽတ်ႉ၊ ၵႅင်၊ တၢင်းၵိၼ်ယ่าง လႄႈ ယမ်း ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၵိၼ်ၵႆႉ။ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈ ၸၢင်ႈမီးတၢင်းၵိၼ်ၽႄၵၼ်လၢႆမဵဝ်း ၼႄးၸႂ်ႉတၢင်းၵိၼ်လူင်ပၢၵ်ႇတူဝ်ၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်။ တၢင်းၵိၼ်ၸွမ်းတၢင်း လႄႈ တၢင်းၵိၼ်ၼႂ်းၵၢတ်ႇ မီးတီႈၼႃႈၵၢၼ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူႈဝၼ်းတီႈမိူင်းထႆး။ ၽူႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၵႆႉၸႂ်ႉၶူပွင်၊ ၵၢတ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လၢႆးပၼ်ငိုၼ်းၵၢင် ဢွၼ်တၢင်းတေႁပ်ႉတၢင်းၵိၼ်။ ၶေႃႈထႆးဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉၼႆႉ ပႃး khao (ၶဝ်ႈ)၊ kuai tiao (တၢင်းၵိၼ်ၽတ်း)၊ tom (ၼမ်ႉၽၵ်း)၊ yam (ယမ်းၽတ်ႉၽဵတ်း) လႄႈ gaeng (ၵႅင်)။ Som tam (ယမ်းမၢၵ်ႇၽၵ်းၵႃႇ) ပဵၼ်ယမ်းဢၼ်ႁူႉၼမ်၊ ၵႆႉၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းတၢင်းၵိၼ်ပွတ်းဢွၵ်ႇၵၢင်။ ၶၢဝ်းၽတ်ႉၽဵတ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸွမ်းၵူၼ်းႁုင် လႄႈ ပွတ်းမိူင်း။ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈထၢမ် mai phet (ဢမ်ႇၽတ်ႉၽဵတ်း) ဢမ်ႇၼၼ် phet nit noi (ၽတ်ႉၽဵတ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ)၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွၼ်းတေႉၸၢင်ႈယင်းမီးတၢင်းၽတ်ႉၽဵတ်း။ ၶေႃႈၵမ်ႉၵႅတ်ႇတၢင်းၵိၼ်လူဝ်ႇလႆႈလၢတ်ႈႁႂ်ႈၸႅင်ႈ။ ၶေႃႈယွၼ်းၵိၼ်ၽၵ်း၊ ဢမ်ႇၵိၼ်ၽၵ်းသတ်း၊ halal၊ ၽေးၽၵ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇၵိၼ်ၼမ်ႉသတ်း ၸၢင်ႈမီးတီႈပွင်ႇပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်၊ လႄႈ ပေႃးပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇ ၼႄၽၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းတၢင်းၵိၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ယွၼ်းပဵၼ်ထႆး။ တၢင်းၵိၼ်ႁုင်မႂ်ႇမႂ်ႇ၊ ပူၼ်ႉမႆႈၵေႃႈ ၵႆႉၵူတ်ႇထတ်းလႆႈငၢႆႈလိူဝ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဝႆႉႁိုင်။ ၼမ်ႉၵိၼ်ထုၵ်ႇလီမႃးတီႈတူဝ်ပိၵ်ႉလွတ်ႈ၊ ၼမ်ႉဢၼ်လွတ်ႈၽေး ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈဢၼ်ယုမ်ႇလႆႈ။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၵႆႉမီးပဵၼ်ၽၵ်းသၢၼ်ၽွမ်ႈဝႆႉ၊ ၽၵ်းၶဝ်ႈၵၼ်တင်းတၢင်းၵိၼ်တၢင်ႇဢၼ်၊ ၸၢတ်ႉတၢင်းၵိၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈ လႄႈ ၸဵပ်းတွင်ႉမိူဝ်ႈတူဝ်ၵေႃႉၵႂႃႇယူႇမႂ်ႇ။ တႄႇၵိၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇ လႄႈ တူၺ်းဝႃႈတူဝ်ၸဝ်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်။