ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး

မိူင်းထႆးၵုမ်းၵမ်ၵၢၼ်ၸၢင်ႈ လူၺ်းၵူတ်းမၢႆၵႅတ်ႇၵင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ Social Security လႄႈ ပိူင်လွတ်ႈၽေးတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၸုမ်းလူင်ပိူင်ပိူင်လူင်တႃႇၵႅတ်ႇၵင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ပဵၼ် Department of Labour Protection and Welfare၊ ၽွၼ်ႉတင်းၼၼ်ႉ Social Security Office ၵုမ်းၵမ်ပိူင် Social Security။ ၵၢၼ်ၸၢင်ႈၸၢင်ႈမီးယူႇ မႄႈၼင်ႇၵူၼ်းသွင်ၽၢႆႇဢမ်ႇတႅင်ႇၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတႅမ်ႈယၢဝ်း။ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတႅမ်ႈဝႆႉယင်းမီးၽွၼ်းလီ၊ ယွၼ်ႉမၼ်းတႅမ်ႈမၢႆၵၢၼ်၊ ပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ငိုၼ်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ သုၼ်ႇလႆႈ၊ လႄႈ ၵူတ်းမၢႆယဝ်ႉၵၢၼ်။ ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်ထႆးၸႅၵ်ႇၵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပၵ်းပိူင် လႄႈ ၸုမ်းပိူင်လိူဝ်ဢၼ်ၵၢၼ်ၶဝ်ၸၢင်ႈၸႂ်ႉၵူတ်းမၢႆတၢင်ႇမဵဝ်း။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ၵၢၼ်ၼႃး၊ ၵၢၼ်ပၢႆးလူင်ပိူင်၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸၢင်ႈၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းမၢင်မဵဝ်း ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈမိူၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပုဂ္ဂလိၵ်ႈပိူင်လူင်ၵူႈမဵဝ်း။ ၶေႃႈလမ်ႇလွင်ႈမီးငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼင်ႈလိုဝ်ႈၵူႈဝူင်ႈ၊ ဝၼ်းလိုဝ်ႈပၢႆးၵၢၼ်၊ ၽၢတ်ႈယဝ်ႉပီ၊ ၽၢတ်ႈၼင်ႈလိုဝ်ႈမိူဝ်ႈပဵၼ်လူမ်း၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈမႄႈမาน်း၊ လႄႈ ၵူတ်းမၢႆႁႄႉၵင်ႈၵၢၼ်ဢမ်ႇလွတ်ႈၽေး။ သုၼ်ႇထုၵ်ႇလႆႈတႄႉၶိုၼ်ႈယူႇတီႈမဵဝ်းၵၢၼ်၊ ၸၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လႄႈ ၵူတ်းမၢႆၼႂ်းႁၢၼ်ႉၵၢၼ်။ ၸဝ်ႈၸၢင်ႈၵမ်ႈၼမ်မီးၼႃႈတီႈပၼ်ငိုၼ်းၸွမ်းဢၼ်တူၵ်းလူင်း၊ ပၼ်ပိုၼ်ႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လွတ်ႈၽေးတင်းသမုတ်ႇ၊ သိမ်းၽိုၼ်မၢႆဢၼ်လူဝ်ႇ၊ လႄႈ ၸွမ်းၵူတ်းမၢႆၵႅတ်ႇၵင်ႈႁႅင်းၵၢၼ်။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်တူၵ်းလူင်း၊ ၸွမ်းၶေႃႈသင်ႇတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ၵႅတ်ႇၵင်ႈၶူဝ်းၶွင်ၵုမ္ပဏီ၊ လႄႈ ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈလွတ်ႈၽေး။ မိူဝ်ႈၵၢၼ်ယဝ်ႉ၊ လွင်ႈယဝ်ႉၵၢၼ်လႄႈၸၼ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။ လိၵ်ႈယွၼ်းဢွၵ်ႇ၊ လိုပ်ႈဢွၵ်ႇ၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉ၊ ၽိတ်းၵူတ်းမၢႆ၊ လုၵ်ႈၸၢင်ႈလူတ်းယွမ်းၵူၼ်း၊ လႄႈ ၵၢၼ်ပၢႆးၵိၼ်းပိၵ်ႇၸၢင်ႈပၼ်ၼႃႈတီႈတၢင်ႇၵၼ် လႄႈ ငိုၼ်းၸၢင်ႈလႆႈ။ ယႃႇထင်ဝႃႈၵၢၼ်ယဝ်ႉၵူႈလွင်ႈမီးၽွၼ်းမိူၼ်ၵၼ်။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းၼမ်ၶဝ်ႈၸုမ်း Thai Social Security။ ၸုမ်းၼႆႉၸၢင်ႈၸွႆႈပၢႆးယူႇလီ လႄႈ သုၼ်ႇၸွႆႈတၢင်ႇမဵဝ်းဢၼ်ၵပ်းၵၢၼ်ၸပ်းၸႂ်၊ မႄႈမาน်း၊ ပိၵ်ႇယွမ်း၊ ပၢႆးၵႄႇ၊ ၵၢၼ်ဢမ်ႇမီး၊ ႁိုဝ် တၢႆ၊ ၸွမ်းၸၼ်ႉၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈလႄႈၽိုၼ်မၢႆငိုၼ်းလူင်းတၢင်းၵၢၼ်။ ပၼ်ႁႃတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈတႄႇၵႄႈလူၺ်းလၢတ်ႈၵၼ်၊ လိၵ်ႈယွၼ်း၊ ႁိုဝ် ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၼႂ်းႁၢၼ်ႉၵၢၼ်။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယင်းၸၢင်ႈယွၼ်းၵၢၼ်ၸွႆႈတီႈလုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်၊ ၽူႈၵူတ်ႇထတ်းႁႅင်းၵၢၼ်၊ ႁူင်းတတ်းသိၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်၊ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်၊ ႁိုဝ် ၽူႈပၼ်ၶေႃႈၽၢႆႇမၢႆလီ၊ ၸွမ်းၸိူဝ်းပၼ်ႁႃလႄႈလၵ်းထၢၼ်ဢၼ်မီး။ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်လွတ်ႈၽေးသုတ်း ပဵၼ်သိမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း၊ ၽိုၼ်ငိုၼ်းလိူၼ်၊ မၢႆမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လိၵ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ၊ လိၵ်ႈယွၼ်းၽၢတ်ႈ၊ ၽိုၼ်ပၼ်ၾၢင်ႉ လႄႈ ၽိုၼ်လိုပ်ႈဢွၵ်ႇ။ ၽိုၼ်မၢႆၸႅင်ႈလႅင်းၸွႆႈႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈပဵၼ်မႃး လႄႈ ထၢမ်ၸုမ်း ႁိုဝ် ၽူႈပၼ်ၶေႃႈၽၢႆႇၼႆႉလႆႈထုၵ်ႇတီႈ။