လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး

ၸိုင်ႈထႆးပဵၼ်ၶုၼ်ၽွင်းမိူင်းၸွမ်းပိူင်ၵၢၼ်။ ၶုၼ်မိူင်းပဵၼ်ၸဝ်ႈႁူဝ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸတ်းၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းပၢင်ၵၢၼ်ၵူႈဝၼ်းၼမ်ၽၢၼ်ႇၸွမ်ၽွင်း၊ ၽွင်းလူင်၊ ၽူႈၵေႃႉပၼ်ၸႂ်ၵၢၼ် လႄႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ပိူင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းမၵ်းမၼ်ႈမူႇပိူင်ပိုၼ်ႉထၢၼ်တႃႇဢႃႇၼႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသုทธิၵူၼ်း၊ မႄႈပိူင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၶၢဝ်းၼိုင်ႈ။ ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁွင်ႉဝႃႈ รัฐสภา ဢမ်ႇၼၼ် Parliament။ မီးสภาผู้แทนราษฎร ဢၼ်ပဵၼ်ႁူင်းတႅၼ်းၵူၼ်းလႄႈวุฒิสภา ဢၼ်ပဵၼ် Senate။ Parliament ဢုပ်ႇၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈပိူင်မၢႆ၊ ၵူတ်ႇၵၢၼ်ပၢႆးၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈၵူတ်ႇထတ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ၶေႃႈၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇတႅတ်ႈတေႃးလႄႈလၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈလူၺ်ႈပိူင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁွင်ႉဝႃႈ รัฐบาล၊ ၸွမ်ၽွင်းပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်လႄႈမီးၽွင်းလူင်။ ၽွင်းတေႁပ်ႉၽူႈၽိတ်းၽွၼ်းၼႂ်းပိုင်းမိူၼ်ပညာရေး၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၶၢႆႉၶၢၼ်း၊ ငိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ၼႃး လႄႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇႁႂ်ႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼမ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်တႄႉ ၽၢၼ်ႇလုမ်း၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်၊ ၶႂၢင်ႉ၊ ၽိုၼ်မၢႆ၊ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း လႄႈဝန်ႁပ်ႉၵူၼ်း။ ၸုမ်းတတ်းသိၼ်ပဵၼ်ပိုင်းၵႅၵ်ႇၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်း လႄႈၵႄႈၶေႃႈထဵင်၊ ၸႂ်ႉပိူင်မၢႆ လႄႈထတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းၽူၼ်ၸွမ်းဢႃႇၼႃႇၽိူမ်ႉထႅင်ႈ။ ထႆးမီးၸုမ်းသเฉพาะတႃႇပိူင်ၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း။ ၼႃႈတီႈၶဝ်ပႅၵ်ႇၵၼ်တင်းၸုမ်းတတ်းသိၼ်ပกติ၊ ၵွပ်ႈၼႆၸုမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၶိုၼ်ႈၵိုတ်းပၼ်ႁႃ။ ထႆးမီးၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းၵၢင်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ လႄႈပိုၼ်ႉတီႈ။ ၸႄႈတွၼ်ႈလႄႈၸႄႈၵိူင်းၵပ်းၸုမ်းၽွင်းလူင်ၸိုင်ႈမိူင်းတင်းသังคမ၊ မိူဝ်ႈเทศบาลလႄႈၸုမ်းပိုၼ်ႉတီႈတၢင်ႇၸုမ်းၸတ်းဝန်ႁပ်ႉပိုၼ်ႉတီႈၼမ်။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ႉတီႈၸၢင်ႈႁပ်ႉၽူႈၽိတ်းၽွၼ်းတႃႇသဵၼ်ႈတၢင်း၊ ယႃႉၶยะ၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵၢတ်ႇ၊ ပိုၼ်ႉတီႈတူဝ်ႈလႄႈဝန်ႁပ်ႉသังคမ။ ၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းထႆးၸႂ်ႉၵႂၢမ်းမိူၼ်ราชการ တႃႇဝန်ၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ กระทรวง တႃႇၽွင်း၊ จังหวัด တႃႇၸႄႈတွၼ်ႈ၊ อำเภอ တႃႇၸႄႈၵိူင်း၊ လႄႈองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น တႃႇၸုမ်းၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵၢၼ်ႁူႉဝႃႈၸၼ်ႉလႂ်မီးၽူႈၽိတ်းၽွၼ်း ၵမ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉႁႅၵ်ႈမိူဝ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇလုမ်း။ ၸိုင်ႈမိူင်းပၼ်ဝန်ႁပ်ႉလမ်ႇလွင်ႈ၊ မႄႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၸွႆႈသังคမလဵဝ်။ ၶอบครัว၊ သังคမ၊ ၸုမ်းၸွႆႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ၵၢၼ်လႄႈၸုမ်းၽႃႇသႃႇၵေႃႈၸွႆႈၵူၼ်း။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်ဝန်ႁပ်ႉၸၢင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ်ၸွမ်းတီႈယူႇ၊ ၽႃႇသႃႇ၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ လႄႈၶွင်ၵၢၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ။ ၼႂ်းလွင်ႈတႄႉ၊ ၵူၼ်းၵမ်ႉလူဝ်ႇႁူႉၸုမ်းဢၼ်ႁပ်ႉၽူႈၽိတ်းၽွၼ်း၊ ႁႅၼ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်လႄႈၽိုၼ်လိၵ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ပၼ်ႁႃ၊ သူင်ႇၶေႃႈယွၼ်း၊ သိမ်းၽိုၼ်ႁပ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ်မၢႆၽိုၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇ၊ လႄႈထၢမ်ၶၵ်ႉထတ်းထွင် ဢမ်ႇၼၼ်တၢင်းတၵ်းၶေႃႈထဵင်ဢၼ်ထုၵ်ႇပိူင်မၢႆထႅင်ႈ။ ထုၵ်ႇၵူတ်ႇထတ်းပိူင်မၢႆလႄႈၶၵ်ႉၵၢၼ်တီႈလုမ်းဢၼ်ႁပ်ႉၽူႈၽိတ်းၽွၼ်း မိူဝ်ႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်းတုမ်ႉတူဝ်တီႈယူႇ၊ ၵၢၼ်၊ ဝီႇသႃႇ၊ ၽွၼ်းၸွႆႈ၊ တီႈလိၼ်၊ ပၢႆးယူႇလီ ဢမ်ႇၼၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။