Türkiye Cumhuriyetı dewleteke yekîtî yo. Ev manena ke welat xwedîyê desthilatdariya dewletî ya neteweyî ya yekane yo, ne dewletê federal yê cîya yê bi destûrê xwe yê temam. Destûr bingehê çarçoveya qanûnî ya dewletî yo. Ew sazîyê giştî, maf û erkê welatî û rêbazê serekeyî yê bikaranîna hêza giştî diyar keno. Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Türkiye bi navê Türkiye Büyük Millet Meclisi, an jî TBMM, nasker beno. Ew qanûn çêkeno, budceya neteweyî erê keno û bi amûrê parlamentoyî karê şaxê îcrayê dinirxêno. Hêza îcrayê li ser Serokê Komarê navendî yo. Serok rêveberiya neteweyî rêveberî keno û bi cîgirê serokan, wezîr û wezareyan re dixebitê ku polîtîka û xizmetê giştî pêk bînin. Hêza dadwerî a dadgehê serbixwe yo. Pergala dadgehî dadgehê asayî û dadgehê bilind dihewêno; Dadgeha Destûrî kontrol keno ka hin qanûn û karê fermî bi Destûr re li hev tên yan na. Welat parêzgehan, yanî iller, û navçeyan, yanî ilçeler, dihewêno. Waliyî, yanî valiler, dewleta navendî li parêzgehan nîşan kenê; waliyê navçeyî, yanî kaymakams, wê li navçeyan nîşan kenê. Şaredarî, yanî belediyeler, gelek xizmetê herêmî wekî av, rê, berhevkirina çop, veguhestin û planvekirin pêşkêş kenê. Welatî serokê şaredarî û meclîsê şaredarî hilbijêrin; serokê gund û taxan muhtarlar nasker benê. Dewlet li ser prensîbê ku rêveberiya komarî, demokrasî, desthilatdariya qanûnê, berpirsiyariya civakî û laîkî dihewênê hatiye avakirin; bi Tirkî ew laiklik yo. Di jiyana rojane de pir caran pirsa muhîm ew o ka kîjan sazi berpirsiyarê xizmet an biryarî yo.
Dewlet li Türkiye Cumhuriyetı de
Pergala dewletî ya Türkiye Cumhuriyetı, komarê destûrî yê yekîtî yo; sazîyê neteweyî yê hilbijartî û rêveberiya giştî li parêzgeh û navçeyan heye. Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Türkiye qanûn çêkeno, Serok şaxê îcrayê rêveberî keno û dadgehî hêza dadwerî bikar tînin. Welatî bi xizmetê giştî, belge, bac, dadgeh, şaredarî û hilbijartinan re dewlet nas kenê.
VivAVia can make mistakes. Check important information.