کسب‌وکار در ترکمنستان

ترکمنستان کارآفرینی رسمی، از جمله فعالیت «خوسوسی تِله‌کِچی» (hususy telekeçi) یعنی کارآفرین انفرادی، را به رسمیت می‌شناسد. شکل‌های موجود شامل شرکت دولتی، بنگاه انفرادی، تعاونی، شرکت مشترک، شرکت تجاری، شرکت سهامی و بنگاه سازمان عمومی است. مشارکت خارجی می‌تواند از طریق سرمایه‌گذاری مشترک، بنگاه با مالکیت کامل خارجی یا شعبه یا دفتر نمایندگی انجام شود. شعبه‌ها و دفترهای نمایندگی شخصیت حقوقی مستقل ندارند، اما باید ثبت شوند. اداره مالیات، وزارت دارایی و اقتصاد و دفاتر مالیاتی محلی، ثبت را در محل مربوط به حسابداری مالیاتی انجام می‌دهند. شخص حقوقی معمولاً باید درخواست، اساسنامه، قرارداد تأسیس در صورت لزوم و مدرک پرداخت هزینه ثبت را ارائه کند. تصمیم درباره ثبت بنگاه باید حداکثر ظرف سه روز کاری پس از ارائه مدارک کامل صادر شود. ثبت الکترونیکی از نظر قانونی ممکن است و اطلاعات ثبت ظرف سه روز کاری به کمیته دولتی آمار، اداره گمرک و بانک مرکزی فرستاده می‌شود. رد درخواست فقط بر مبنای دلایل قانونی مجاز است. اشخاص حقوقی ثبت‌شده در ثبت واحد دولتی اشخاص حقوقی درج می‌شوند. فعالیت کسب‌وکار عموماً مجاز است مگر آنکه ممنوع باشد؛ با این حال، کابینه وزیران می‌تواند بخش‌هایی را برای بنگاه‌های دولتی محفوظ بدارد. طبقه‌بندی فعالیت‌های اقتصادی مربوطه به شناسایی فعالیت برنامه‌ریزی‌شده کمک می‌کند. اگر فعالیت به مجوز، گواهی یا پروانه دیگری نیاز داشته باشد، معمولاً پس از ثبت باید آن را دریافت کرد. فعالیت تجاری ثبت‌نشده ممنوع است و فعالیت بدون مجوز یا گواهی لازم می‌تواند غیرقانونی باشد. ماده ۲۶۰ قانون کیفری برای فعالیت تجاری ثبت‌نشده یا نقض الزام اخذ مجوز که شامل درآمد بسیار کلان باشد، مجازات‌هایی پیش‌بینی می‌کند؛ از جمله جریمه ۵۰ تا ۱۰۰ واحد پایه یا کار اصلاحی تا دو سال. حداقل سرمایه اساسنامه‌ای بنگاه انفرادی ۲۵ برابر ارزش پایه مالیات یا عوارض است. عموماً دست‌کم ۵۰٪ آورده مؤسس پیش از ارائه درخواست پرداخت می‌شود و بقیه ظرف یک سال پس از ثبت پرداخت می‌گردد. تکمیل‌نشدن پرداخت ممکن است به ثبت کاهش سرمایه اساسنامه‌ای منجر شود. طبقه‌بندی بنگاه‌های کوچک و متوسط به بخش اقتصادی و میانگین سالانه شمار کارکنان بستگی دارد. در صنعت، برق، ساخت‌وساز، گاز و آب، بنگاه خرد حداکثر ۱۵ کارگر، بنگاه کوچک ۱۶ تا ۵۰ و بنگاه متوسط ۵۱ تا ۲۰۰ کارگر دارد. در بخش‌های دیگر، حدود متناظر حداکثر ۱۰، ۱۱ تا ۲۵ و ۲۶ تا ۱۰۰ نفر است. کارآفرین انفرادی تا ۱۰ نفر، با احتساب خود کارآفرین، در مقیاس کسب‌وکار کوچک قرار می‌گیرد. محاسبه شامل کارکنان پاره‌وقت، فصلی و موقت و کارکنان شعبه‌هاست. اگر از حد نصاب عبور شود، مزایای بنگاه‌های کوچک و متوسط ممکن است از اول آوریل سال بعد پایان یابد؛ بازگشت به این وضعیت پس از یک سال ممکن است. اقدامات حمایتی می‌تواند شامل حمایت حقوقی، سازمانی، ملکی، مالی، اطلاعاتی، سرمایه‌گذاری، نوآوری، جایگزینی واردات، صادرات، تجارت الکترونیکی، مشاوره، آموزش، نمایشگاه و پارک فناوری باشد. کابینه وزیران می‌تواند هزینه ثبت کاهش‌یافته‌ای برای بنگاه‌های کوچک و متوسط تعیین کند. برنامه‌های منطقه‌ای ممکن است از طریق مقامات ولایت‌ها، عشق‌آباد و آرکاداغ اجرا شوند، اما شواهد موجود وجود یک طرح کمک‌هزینه، وام یا هزینه واحد در سراسر کشور با شرایط احراز، مبالغ و مهلت‌های ثابت را تأیید نمی‌کند. در طول فعالیت، کسب‌وکار باید سوابق حسابداری نگه دارد و گزارش‌های آماری، مالیاتی و سایر گزارش‌های لازم را ارائه کند. بازرسی‌های مالیاتی، زیست‌محیطی و دیگر بازرسی‌های مراجع صلاحیت‌دار ممکن است اعمال شوند. استانداردها و گواهی‌های کیفیت هرجا مقررات بخشی مقرر کند الزامی‌اند. کسب‌وکارها عموماً قیمت‌ها را با توافق تعیین می‌کنند، هرچند در برخی بخش‌ها قیمت‌ها تحت نظارت دولت است. تجارت خارجی تابع قوانین ملی است. اشخاص حقوقی می‌توانند حساب بانکی داخلی افتتاح کنند. اموال و فعالیت تجاری قانونی از حمایت حقوقی برخوردارند و مؤسسان ترتیبات سرمایه و مدیریت را در اساسنامه تعیین می‌کنند. بنگاه با اموال خود پاسخگوی تعهداتش است و مالیات‌ها و سایر پرداخت‌های الزامی بر تقسیم سود تقدم دارند. رقابت ناعادلانه ممنوع است. پروژه‌های سرمایه‌گذاری خارجی به بررسی و ثبت دولتی نیاز دارند. بسته به پروژه، این امر می‌تواند شامل رعایت الزامات لرزه‌ای، آتش‌سوزی و انفجار، زیست‌محیطی و بهداشتی باشد. کسب‌وکارهای دارای سرمایه‌گذاری خارجی عموماً از رژیم حقوقی ملی برخوردارند. مناطق آزاد اقتصادی ممکن است رژیم مطلوب‌تری فراهم کنند، از جمله معافیت‌های ویژه پروژه از هزینه‌ها، هزینه مجوز، اجاره زمین، پرداخت‌های خارج از بودجه و هزینه‌های گواهی‌گیری. انتقال سود یا درآمد به خارج پس از مالیات و دیگر پرداخت‌های الزامی همچنان تابع قانون است. بنگاه را می‌توان از طریق ادغام، الحاق، تقسیم، تفکیک یا تغییر شکل سازمان‌دهی کرد. سازمان‌دهی مجدد مستلزم اسناد جانشینی و اطلاع به طلبکاران است. مالک یا شرکا می‌توانند خاتمه داوطلبانه را آغاز کنند. دادگاه می‌تواند به دلیل ورشکستگی، ثبت نامعتبر، فعالیت بدون مجوز یا ممنوع، یا تخلفات مکرر یا فاحش دستور خاتمه صادر کند. تصفیه شامل تعیین کمیسیون تصفیه و اطلاع به طلبکاران دست‌کم برای دو ماه است. مطالبات به ترتیب اولویت پرداخت می‌شوند: مطالبات مربوط به جان و سلامت، دستمزد و مزایای پایان خدمت، مطالبات دارای وثیقه، مالیات و مطالبات دولتی همراه با وام‌های بانکی، و سپس سایر طلبکاران. خاتمه زمانی اثر می‌یابد که بنگاه از ثبت واحد دولتی حذف شود.