حقوق مدنی در ترکمنستان

آدم‌ها از 18 سالگی ظرفیت قانونی کامل دارنه. افراد 7 تا 18 ساله ظرفیت محدود دارنه؛ بچه‌های زیر 7 سال معمولاً با نماینده قانونی کار کننه. دادگاه می‌تونه در موردهایی که قانون تعیین کرده، از جمله بعضی اختلال‌های روانی یا مصرف زیان‌آور الکل یا مواد مخدر، ظرفیت ره محدود یا لغو کنه. شخص حقوقی پس از ثبت دولتی و وارد شدن به دفتر واحد دولتی اشخاص حقوقی، شخصیت حقوقی پیدا کنه. دادگاه‌ها، وزارت عدالت و اداره‌های ثبت کارهای مربوطه ره انجام دن و قانون‌های مشخص هزینه‌ها ره تعیین کننه. قراردادها بین طرف‌ها وظیفه و تعهد ایجاد کننه. طرف‌ها معمولاً شرط‌ها ره با هم توافق کننه، ولی شرط‌های اساسی و شکل‌هایی که قانون لازم دونه همچنان اجرا ونه. شکل کتبی، تأیید دفتر اسناد رسمی یا ثبت دولتی فقط وقتی لازمه که قانون بخواد. انجام ندادن تعهد ممکنه به جبران زیان، بهره دیرکرد، فسخ قرارداد یا حمایت دادگاه منجر بوه. معامله املاک و وام‌های رهنی معمولاً سند رسمی دفتر اسناد و ثبت در دفتر دولتی حقوق اموال غیرمنقول ره لازم دارنه. مهلت معمول دعوای قراردادی سه ساله؛ برای دعواهای مربوط به اموال غیرمنقول معمولاً شش ساله. قانون اموال بین مالکیت دولتی و خصوصی، تصرف، مالکیت مشترک، حق عبور و وام رهنی فرق بذاره. زمین عموماً مال دولته؛ راه مالکیت خصوصی فقط وقتی ممکنه که قانون برای شهروندان ترکمنستان اجازه بده. انتقال، محدودیت و حق‌هایی که دادگاه برای ملک غیرمنقول تعیین کرده باید دولتی ثبت بونّه. اداره ثبت زیر نظر وزارت عدالت سند مالکیت، مدرک هویت، درخواست و هزینه ره بررسی کنه. اطلاعات رسمی می‌گه ثبت پس از بررسی سندها معمولاً بیشتر از 10 روز کاری طول نکشه؛ ولی پرونده و سندهای مشخص ممکنه روی زمان اثر بذارن. قانون خانواده می‌خواد ازدواج در زاکس، اداره ثبت وضعیت مدنی، ثبت بوه. سن معمول ازدواج 18 ساله؛ اداره سرپرستی در موقعیت‌هایی که قانون اجازه دنه می‌تونه اون ره تا یک سال کم کنه. زن و شوهر حق برابر دارنه و اموالی که در زمان ازدواج به دست یارنه معمولاً دارایی مشترک انه. معامله ملک غیرمنقول مشترک یا واگذاری دیگه‌ای که نیاز به دفتر اسناد یا ثبت داشته بوه ممکنه رضایت همسر دیگه ره لازم داشته بوه. نفقه بچه‌ها می‌تونه با توافق یا حکم دادگاه تعیین بوه؛ اگه درآمد نامنظم بوه، مبلغ ماهانه ثابت ممکنه اجرا بوه و حمایت موقت هم ممکنه موجود بوه. فرزندخواندگی و سرپرستی برای بچه‌هایی‌یه که مراقبت مناسب والدین ره ندارنه. ارث طبق وصیت‌نامه یا نوبت قانونی منتقل وانه. نوبت اول قانونی شامل بچه‌ها، از جمله بچه‌های به‌فرزندی‌گرفته‌شده، همسر و پدر و مادره؛ خواهر و برادرها و پدربزرگ و مادربزرگ در نوبت دوم انه. همسرهای طلاق‌گرفته از همدیگه به‌عنوان همسر ارث نبرنه. در موقعیت‌هایی که قانون پوشش دنه، سهم محفوظ برابر نصف سهم قانونی برای بچه‌ها، پدر و مادر و همسر برقرار بوه، چه وصیت‌نامه وجود داشته بوه چه نه. وارث معمولاً ارث ره با اظهارنامه به دفتر اسناد رسمی محل گشوده شدن ارث یا با تصرف و اداره واقعی قبول کنه. مهلت معمول قبول ارث شش ماه از روز مرگه. تا پایان این مهلت یا صدور گواهی ارث، واگذاری اموال محدوده؛ جز کارهایی مثل نگهداری، هزینه خاکسپاری، درمان، نگهداری افراد و اداره اموال. ملک غیرمنقولی که از ارث رسیده باید بعداً ثبت بوه. مسئولیت مدنی وقتی شرط‌های قانونی برقرار بونّه می‌تونه جبران کامل زیان مالی، از جمله سود ازدست‌رفته، ره لازم کنه. حق‌های غیرمالی مثل آبرو، شأن و حریم خصوصی هم حمایت دارنه. خواهان معمولاً باید کار زیان‌بار یا نقض تعهد، زیان، رابطه علت‌ومعلولی و شخص مسئول ره نشان بده؛ طرف زیان‌دیده هم هرجا شرایط بخواد باید برای کم کردن زیان اقدام معقول کنه. مهلت عمومی دعوای زیان سه سال از وقتی‌یه که فرد از زیان و شخص مسئول باخبر بوه؛ برای زیان به جان یا سلامت قاعده‌های ویژه اجرا ونه. قانون آیین دادرسی مدنی پرونده‌های مدنی، خانوادگی، مسکن، زمین و رسیدگی‌های ویژه ره دربرگیره. دادخواست معمولاً طرف‌ها، خواسته، واقعیت‌ها، مدرک‌ها، سندهای پشتیبان، نسخه‌ها، وکالت‌نامه در صورت لزوم و مدرک پرداخت هزینه دولتی ره مشخص کنه. دادگاه‌های اتراپ و شهر معمولاً در مرحله اول رسیدگی کننه؛ دادگاه‌های منطقه‌ای و شهرهای دارای جایگاه منطقه‌ای، دادگاه عالی و دادگاه داوری ترکمنستان در حوزه اختیار خودشون کار کننه. زبان دادرسی ترکمنی‌یه؛ قانون حق استفاده از زبان دیگه و مترجم ره هم برقرار کنه. بزرگسالان دارای ظرفیت خودشون پرونده ره پیش ببرنه و نماینده قانونی به جای افراد بی‌ظرفیت یا دارای ظرفیت محدود کار کنه. قانون در موردهای واجد شرایط معافیت، تعویق، پرداخت قسطی یا کم کردن هزینه و کمک حقوقی رایگان ره با شرط دسترسی پیش‌بینی کنه. فرمان دادگاهی (судебный приказ) ممکنه برای دعوای بی‌اختلافِ واجد شرایط روال ساده‌تر فراهم کنه؛ رد اون ممکنه ظرف سه روز صادر بوه و نقص‌ها شاید حداکثر ظرف سه روز اصلاح بونّه. حکم نهاییِ قابل اجرا ممکنه به صدور سند اجرا (исполнительный лист) و بعد درخواست طلبکار برسه. به بدهکار حداکثر یک ماه برای اجرای داوطلبانه مهلت داده وانه؛ بعد از اون اقدامات اجباری ممکنه شروع بونّه. دادگاه ممکنه خودش حکم ره اجرا کنه یا اون ره به اداره دولتی اجرای صلاحیت‌دار، از جمله مأمور اجرا یا кazyýet ýerine ýetirijisi، بسپره. اجرا طبق قانون می‌تونه به دارایی‌های موجود برسه و می‌شه از تصمیم اجرایی در دادگاه شکایت کرد. حکم‌های بین‌المللی یا خارجی فقط طبق معاهده‌های جاری و قانون ترکمنستان اجرا ونه. هزینه دادگاه و اجرا ممکنه شامل هزینه دولتی، خرج‌های ثبت‌شده و پیش‌پرداختی بوه که اول طلبکار داده؛ تقسیم نهایی طبق قاعده‌های مربوطه تعیین وانه.