انتخابات در ترکمنستان

مجلس، پارلمان ترکمنستان، انتخابات را فرا می‌خواند و کمیسیون مرکزی برگزاری انتخابات و همه‌پرسی هماهنگی سازمان‌دهی آن را برای دورهٔ پنج‌ساله انجام می‌دهد. کمیسیون‌های منطقه‌ای، شهرستانی و شهری زیر نظر آن کار می‌کنند و پس از آن کمیسیون‌های محلی Gengеш و حوزهٔ رأی‌گیری قرار دارند. نهادهای محلی اطلاعات رأی‌دهندگان را فراهم می‌کنند. در زمان وضعیت اضطراری یا جنگ انتخابات برگزار نمی‌شود. رأی‌گیری معمولاً از 07:00 تا 19:00 است و مجلس باید انتخابات را حداکثر سه ماه پیش از پایان دورهٔ مربوط فرا بخواند. تا 13 سپتامبر 2026 انتخابات عادی بعدی ریاست‌جمهوری و مجلس رسماً فراخوانده نشده بود؛ زمان تقریبی قانونی برای ریاست‌جمهوری حدود 2029 و برای مجلس حدود 2028 است، با امکان انتخابات زودتر. شهروندان 18ساله یا بزرگ‌تر می‌توانند رأی دهند. فردی که دادگاه از نظر قانونی فاقد اهلیت شناخته یا فرد بازداشت‌شده مستثناست؛ وظیفهٔ قانونی عمومی برای رأی‌دادن تعیین نشده است. رأی‌دهنده معمولاً با گذرنامه یا مدرک هویت خود را ثابت می‌کند. از 22 نوامبر 2025 دفتر یکپارچهٔ دولتی رأی‌دهندگان سامانهٔ دیجیتال متمرکزی فراهم کرده، درحالی‌که فهرست‌های حوزه همچنان از داده‌های نهادهای محلی، واحدهای نظامی، مؤسسات، بازداشتگاه‌ها و نمایندگی‌های دیپلماتیک استفاده می‌کنند. فهرست‌ها باید دست‌کم 15 روز پیش از رأی‌گیری برای بررسی در دسترس باشند. فردی که نامش در فهرست نیست می‌تواند با گذرنامه یا مدرک هویت درخواست افزودن کند و شکایت دربارهٔ فهرست را تا دو روز یا بلافاصله پیش از روز انتخابات یا همان روز ارائه کند. رأی شخصی است و رأی نیابتی مجاز نیست. هر انتخابات برگهٔ جدا دارد. اگر برگه شکل نادرست داشته باشد، بیش از یک علامت داشته باشد، بی‌علامت باشد، نامی به آن اضافه شده باشد یا نامزدِ خارج‌شده‌ای را علامت زده باشد، باطل است. برگهٔ آسیب‌دیده طبق روند مربوط قابل تعویض است. انتخابات ریاست‌جمهوری مستقیم است؛ نامزد باید شهروند ترکمنستان و متولد آن کشور، دست‌کم 40ساله، آشنا به زبان دولتی و دست‌کم 15 سال پیوسته ساکن یا شاغل ترکمنستان باشد. رئیس‌جمهور دورهٔ هفت‌ساله دارد. مجلس 125 کرسی دارد که مستقیماً از 125 حوزه و معمولاً برای پنج سال انتخاب می‌شوند. نامزد مجلس باید دست‌کم 25 سال داشته باشد و دست‌کم 10 سال اقامت دائم در ترکمنستان را حفظ کرده باشد. نامزدی که بیش از نیمی از رأی‌های داده‌شده را بگیرد انتخاب می‌شود. اگر در رقابتی با دست‌کم سه نامزد کسی به آن میزان نرسد، دور دوم میان دو نامزد پیشتاز باید ظرف دو هفته برگزار شود؛ دور دوم با اکثریت نسبی تعیین می‌شود. رأی‌دهندگان محلی اعضای نهادهای Halk Maslahaty منطقه‌ای، شهرستانی و شهری و Gengешها را مستقیم انتخاب می‌کنند. Halk Maslahaty ملی از ژانویهٔ 2023 بالاترین نهاد نمایندگی بوده، اما نهادی با ترکیب مختلط است، نه مجلس ملی که مرتباً با رأی مستقیم انتخاب شود. حزب‌ها باید پیش از فراخوان انتخابات ثبت شده باشند. گروه‌های شهروندی می‌توانند نامزد معرفی کنند؛ گروه نامزد مجلس به دست‌کم 200 رأی‌دهندهٔ واجد شرایط، گروه ناحیه‌ای یا شهری Halk Maslahaty به 100 نفر و گروه Gengеш به 50 نفر نیاز دارد. هر گروه می‌تواند برای هر حوزه یک نامزد معرفی کند. معرفی معمولاً 60 تا 30 روز پیش از رأی‌گیری و ثبت نامزدی 50 تا 25 روز پیش از رأی‌گیری انجام می‌شود. نامزد ریاست‌جمهوری در کنگرهٔ حزب معرفی می‌شود؛ نامزد مجلس را نهادهای مرکزی، منطقه‌ای، شهرستانی یا شهری حزب معرفی می‌کنند. تبلیغات پس از ثبت آغاز و یک روز پیش از رأی‌گیری پایان می‌یابد. نامزدهای ثبت‌شده حق تبلیغ برابر قانونی دارند؛ ازجمله زمان رایگان تلویزیون بین 19:00 تا 23:00، دست‌کم یک ساعت که هر روز برابر تقسیم می‌شود، و فضای چاپی برابر. در عمل، OSCE نبود گزینه‌های سیاسی واقعی، رسانه‌های زیر کنترل دولت، محدودیت‌های شدید اطلاعات و اینترنت، محدودشدن حقوق نامزدها و استقلال ناکافی ادارهٔ انتخابات را گزارش کرده است. رأی‌دهندگانی که نمی‌توانند حاضر شوند می‌توانند حداکثر از 10 روز پیش از روز انتخابات رأی زودهنگام دهند. رأی‌دهندهٔ ثبت‌شده‌ای که به‌علت سلامت، معلولیت یا مانع مستند دیگر نمی‌تواند به حوزه برسد می‌تواند رأی‌گیری بیرون حوزه را بخواهد؛ معمولاً درخواست باید کتبی یا شفاهی دست‌کم شش ساعت پیش از پایان رأی‌گیری داده شود و صندوق سیار را دست‌کم دو عضو کمیسیون باید اداره کنند. رأی‌گیری خارج از کشور در نمایندگی‌های دیپلماتیک انجام می‌شود هرجا ترتیبات مربوط موجود باشد. ناظران ملی، نمایندگان نامزدها و رسانه‌ها می‌توانند فهرست رأی‌دهندگان، صندوق‌ها، رأی زودهنگام و سیار، صدور برگه، شمارش و صورت‌جلسه‌ها را مشاهده کنند، اما نمی‌توانند دخالت کنند، برگه پر کنند، تبلیغ کنند یا در شمارش شرکت کنند. ناظر بین‌المللی به دعوت رئیس‌جمهور یا کمیسیون مرکزی و اعتباربخشی آن کمیسیون نیاز دارد و هزینهٔ خودش را می‌پردازد. کمیسیون حوزه فقط پس از پایان رأی‌گیری صندوق‌ها را باز می‌کند. برگه‌های استفاده‌نشده، استفاده‌شده، باطل و لغوشده و رأی هر نامزد را می‌شمارد، ارقام را در صورت‌جلسه می‌نویسد، آن را با صدای بلند می‌خواند و بی‌درنگ به کمیسیون بالاتر می‌فرستد. نسخه‌ای باید در حوزه نصب شود و نسخهٔ تأییدشده به نامزدها، نمایندگان و ناظران داده می‌شود. کمیسیون صلاحیت‌دار یا کمیسیون مرکزی نتیجهٔ نهایی را منتشر می‌کند و مأموریت‌های مجلس در نخستین نشست تأیید می‌شوند. رأی‌دهندگان، نامزدها، نمایندگانشان، ناظران، رسانه‌ها و کمیسیون‌های انتخاباتی می‌توانند به اقدام‌های انتخاباتی اعتراض کنند. شکایت معمولاً ابتدا به کمیسیون بالاتر و سپس به دادگاه می‌رود. تصمیم یا اقدام کمیسیون مرکزی به دیوان عالی می‌رود. تصمیم ثبت نامزدی را می‌توان ظرف سه روز در دادگاه به چالش کشید و نتیجهٔ انتخابات را ظرف سه روز پس از تصمیم مقدماتی کمیسیون بالاتر. دادگاه‌ها معمولاً ظرف سه روز، شکایت روز پیش از انتخابات یا روز انتخابات را فوراً، یا در صورت نیاز به بررسی بیشتر ظرف پنج روز تعیین تکلیف می‌کنند. رأی‌دهندگان هزینهٔ انتخاباتی مستندی نمی‌پردازند؛ چاپ برگه و ادارهٔ انتخابات از بودجهٔ دولتی است. آخرین انتخابات کامل ملی در 26 مارس 2023 برای مجلس و مناصب محلی برگزار شد. مشارکت رسمی 91.12٪ بود و 258 نامزد برای 125 کرسی مجلس رقابت کردند. توزیع اعلام‌شدهٔ کرسی‌ها: 65 حزب دموکراتیک ترکمنستان، 24 حزب کشاورزی، 18 حزب صنعتگران و کارآفرینان و 18 گروه شهروندی. در 29 مارس 2026، انتخابات میان‌دوره‌ای و محلی 140 کرسی از 285 کرسی تازهٔ Halk Maslahaty شهرستانی، پنج کرسی جایگزین از 9 کرسی مجلس، سه کرسی از 9 کرسی Halk Maslahaty منطقه‌ای یا عشق‌آباد، 12 کرسی از 25 کرسی Halk Maslahaty شهرستانی یا شهری و 203 کرسی از 426 کرسی Gengеш را پر کرد. مشارکت رسمی در انتخابات تازهٔ Halk Maslahaty شهرستانی 91.14٪ و در انتخابات جایگزین مجلس 92.26٪ بود.