Mahalliy dost so‘zi do‘stni, dostluk do‘stlikni, dostlukly do‘stona munosabatni, ýoldaş hamroh yoki o‘rtoqni, aşna esa yaqin do‘stni anglatadi; bular shaxsiy aloqaning turli shakllarini ifodalaydi. Tanyşlyk tanishlikni, goňşuçylyk esa qo‘shnichilik munosabatlari yoki yaxshi qo‘shnichilikni anglatadi; ularning hech biri o‘z-o‘zidan do‘stlik hisoblanmaydi. Do‘stlik romantik munosabat, birga yashash yoki jamoat birlashmasidan farq qiladi. Türkmenistonning 2022-yilgi aholini ro‘yxatga olishida 7 057 841 kishi qayd etilgan; aholining 52,9 foizi qishloqda va 47,1 foizi shaharda yashagan. Shu sababli maktab, ish joyi, mahalla va jamoat aloqalari butun mamlakat bo‘ylab tanishishning odatiy yo‘llaridir. Sport va madaniy mashg‘ulotlar ham muntazam muloqotga imkon beradi. Magtymguly yoshlar tashkiloti butun mamlakat miqyosidagi jamoat yoshlar tashkiloti bo‘lib, davlat yoshlar siyosati madaniyat, sport, bo‘sh vaqt, ijtimoiy integratsiya va xalqaro yoshlar hamkorligini qo‘llab-quvvatlaydi. Oliy ta’lim muassasalaridagi YUNESKO klublari ham odamlar uchrashadigan tashkil etilgan muhitdir. Bu tuzilmalar tanishish imkoniyatini yaratadi, ammo qonuniy do‘stlik maqomini bermaydi va shaxsiy munosabatni kafolatlamaydi. Yoshlar dasturlarining o‘z qoidalari bor. Davlat yoshlar siyosati to‘g‘risidagi qonunga muvofiq, yoshlar 14–35 yoshdagilarni қамrab олади. Doimiy yashovchi xorijiy fuqarolar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga amaldagi qoidalarda belgilangan qonun yoki shartnoma doirasida teng munosabatda bo‘linadi. Vazirlar Mahkamasi, vakolatli yoshlar organi, mahalliy ijro hokimiyati va mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organlari yoshlar siyosatidagi mas’uliyatni bo‘lishadi. 2026-yil iyul va avgust oylarida o‘tkazilgan UNICEF Yoshlar iqlim yozgi maktabiga 16–25 yoshdagilar qabul qilingan; unda barcha hududlardan 33 kishi qatnashib, yuzma-yuz to‘rtta mashg‘ulot o‘tkazilgan. Qatnashish umumiy huquq bilan emas, dasturning ariza yoki taklif tartibi bilan belgilangan. Jamoat birlashmasi umumiy manfaatlar atrofida tuzilgan ixtiyoriy, o‘zini o‘zi boshqaradigan, notijorat tashkilotdir. Odatda unga qo‘shilish, qo‘shilmaslik va undan chiqish mumkin; a’zolik huquqlarni cheklash yoki imtiyoz berish uchun asos bo‘lmasligi kerak. Birlashmani oldindan ruxsat olmasdan tuzish mumkin, ammo ro‘yxatdan o‘tmagan birlashmaning faoliyat yuritishi taqiqlanadi. Bu qoidalar tashkil etilgan guruhlarga tegishli, xususiy do‘stlikka emas. Türkmenistanda bevosita do‘stlik reyestri, litsenziyasi, davlat tanishtirish xizmati yoki do‘stlikka xos vositachilik tartibi aniqlanmagan. Odamlar do‘stlikni yuzma-yuz, telefon orqali, maktab yoki ish joyida, mahallada va ba’zan internetda saqlaydi. Internetdagi do‘stlik mumkin, biroq kirish, maxfiylik va xavfsizlik masalalarida ehtiyotkorlik zarur. Bolalar huquqlari to‘g‘risidagi konvensiya bo‘yicha 2024-yilgi sharhda bolalarning axborot va g‘oyalardan foydalanishi, jumladan ko‘plab xalqaro saytlarning bloklanishi va onlayn cheklovlarning nomutanosibligi qayd etilgan. Rasmiy ravishda belgilangan do‘stlik platformasi aniqlanmagan. Xususiy do‘stlik uchun do‘stlikka xos ro‘yxatdan o‘tish talabi, qonunda belgilangan eng kam davomiylik, ta’minot majburiyati yoki tugatish tartibi yo‘q. Shaxsiy chegaralar, hurmat va maxfiylik ijtimoiy kutishlardir, do‘stlik uchun alohida huquqiy kodeks emas. Bolalar oila, maktab va jamoada o‘z fikrini bildirish huquqiga ega, biroq Konvensiya sharhida bu huquq amalda yetarli bajarilmayotgani aytilgan. Yoshlar siyosati kelib chiqish, til, din, yashash joyi va boshqa xususiyatlardan qat’i nazar tenglikni belgilaydi. Do‘stlik aloqa kamayishi, uzoqlik, norasmiy suhbat yoki muloqotni to‘xtatish qarori bilan yakunlanishi mumkin. Do‘stlik bo‘yicha maxsus nizo yoki tugatish tartibi yo‘q. Zo‘ravonlik, majburlash, ekspluatatsiya yoki voyaga yetmaganga xavf tug‘ilishi umumiy bolalarni himoya qilish, politsiya yoki ijtimoiy xizmat tartiblariga taalluqlidir. Voyaga yetmaganlar ishlari uchun UNICEFning muqobil choralar modeli voyaga yetmaganlar ishlari inspektori, psixolog va ijtimoiy xodimni birlashtirib, murabbiylik va oilaviy yordamni o‘z ichiga olishi mumkin, ammo bu do‘stlik bo‘yicha maslahat xizmati emas. Bolalar uchun mustaqil va qulay shikoyat mexanizmlari yanada rivojlantirilishi kerak bo‘lgan soha deb topilgan. Xususiy do‘stlik uchun davlat boji yoki kutish muddati yo‘q. Yoshlar, bayram, sport va madaniy tadbirlardagi tashkil etilgan imkoniyatlar muayyan tadbirga bog‘liq. Yozgi va qishki oromgohlar pullik bo‘lishi mumkin; ayrim hollarda imtiyozli subsidiyalangan to‘lov mavjud. Türkmenistanda do‘stlik uchun yagona milliy xarajat, davomiylik yoki qatnashish talabi yo‘q; bu tafsilotlar dastur yoki mashg‘ulotga bog‘liq.
Türkmenistonda do‘stlik
Türkmenistonda do‘stlik — muntazam o‘zaro muloqot orqali saqlanadigan, erkin tanlangan shaxsiy va romantik bo‘lmagan munosabatdir. Odamlar odatda rasmiy do‘stlik xizmati orqali emas, maktab, universitet, ish, mahalla, sport va madaniy faoliyatlarda tanishadi. Xususiy do‘stlikni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish, litsenziyalash, moslashtirish yoki maxsus vositachilik tartibi yo‘q.
VivAVia can make mistakes. Check important information.