Денсаулық сақтау және медициналық өнеркәсіп министрлігі ұлттық денсаулық сақтау саясатын белгілеп, алдын алу, психиатриялық және психологиялық қызметтер, дәрі-дәрмек, шұғыл және мамандандырылған көмек, оңалту, отбасылық медицина, лицензиялау және телемедицина салаларын қадағалайды. Өңірлік денсаулық сақтау басқармалары мен мемлекеттік емдеу-профилактикалық мекемелер велаяат және этрап жүйесі арқылы қызмет көрсетеді. Алғашқы медициналық көмек әдетте емханадан немесе отбасылық дәрігерден басталады. Ресми жол алғашқы көмектен этрап не аудандық ауруханаға, одан кейін қалалық, велаяаттық немесе орталық клиникалық ауруханаға жалғасуы мүмкін. Стационарға жатқызу әдетте жолдамамен жүзеге асады, бірақ шұғыл жағдайлар мен кейбір ақылы қызметтер бұған кірмейді. Ел бойынша қолданыстағы қабылдау ережелері, ақылар мен күту уақыттары бір ғана ашық дереккөзде жүйелі түрде берілмеген. Азаматтардың мемлекет кепілдік берген тегін медициналық көмек пен қызметтерге құқығы бар. Шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдар, заңда немесе шартта өзгеше көзделмесе, жалпы осы қамтуға кіреді. Әдетте адамдар тұрғылықты жеріне қарай алғашқы медициналық көмек мекемесін немесе отбасылық дәрігерді таңдайды; оны жылына бір рет ауыстыруға болады. Пациенттердің медициналық көмекке, қауіпсіз әрі сапалы емге және жеке денсаулық деректерінің құпиялылығына құқығы бар. Ақылы көмекті қатар пайдалануға болады, ал дәріге жеңілдіктер ресми мемлекеттік тізімдерге байланысты. Алдын алу жұмыстарына денсаулық туралы білім беру, ерте анықтау, вакцинация және ана мен балаға үйге бару қызметтері кіреді. 2023 жылға ресми хабарланған қамту көрсеткіштері: DTP3 — 98%, қызылша компоненті бар вакцинаның екінші дозасы — 99%, БЦЖ — 98%, В гепатитіне қарсы вакцинаның үшінші дозасы — 98%. Қыздар мен ұлдарға HPV вакцинасы енгізілді. Жүктілік кезіндегі және босану қызметтерінде мэргэжилтний хамрагдалт 99.9% деп көрсетілгенімен, әйелдердің 6%-ы жүктіліктің бірінші триместрінде антенаталдық көмек алмаған. Соңғы көрсеткіштер бес жасқа дейінгі балалар өлімін тірі туған 1 000 балаға 39, нәресте өлімін 30 және неонаталдық өлімді 22 деп көрсетеді. Үйге баратын мейіргерлердің әлеуеті әлі де жеткіліксіз; 2024 жылы Ашхабад пен Дашогуздағы ана мен бала ауруханаларында оттегі станциялары ашылды. Шұғыл алғашқы көмек орталықтарына 03 нөмірі арқылы хабарласуға болады. ДДҰ-ның ел бойынша диалог материалдарына сәйкес созылмалы аурулар өлімнің шамамен үштен екісін құрайды, бірақ өлім мен қауіп факторлары туралы сауалнама деректері толық емес. Темекіге қарсы саясат, созылмалы тыныс алу ауруларына арналған дәрілердің қолжетімділігі және жұқпалы емес ауруларға арналған біріктірілген қызметтер барлық өңірде бірдей дамымаған. Туберкулез, оның ішінде дәріге төзімді түрі, басым мәселе болып қала береді; ұлттық электрондық TB-RRIS тізілімі мен Ұлттық туберкулез анықтамалық зертханасы бақылауға көмектеседі. Психикалық денсаулық қызметтері министрліктің ресми міндетіне кіреді; соңғы оқыту депрессияны, өзіне зиян келтіру мен суицидтің алдын алуды, зат қолдануды, балалар мен жасөспірімдердің жағдайларын қамтыды. Қызметпен қамту және стигма туралы деректер шектеулі. Дәрі-дәрмек министрлік пен Дәрілік заттарды тіркеу және мемлекеттік сапаны бақылау орталығы қадағалайтын жүйелер арқылы жеткізіледі. Ресми дәрілер тізімі рұқсат етілген өнімдерді анықтауға көмектеседі, бірақ жеткізілімнің сенімділігі, бағасы және қолжетімділіктегі айырмашылықтар жөніндегі ұлттық деректер аз. Тегін пакеттен тыс медициналық шығындар елеулі болуы мүмкін: 2021 жылы қалтадан төлемдер денсаулық сақтаудың ағымдағы шығыстарының шамамен 79%-ы деп бағаланған, ал мекемелердің шамамен 30%-ы толық немесе ішінара өзін-өзі қаржыландырған. Сондықтан ауылдық және шалғай жерлердегі қолжетімділік, кадр әлеуеті, сапа, дәрі-дәрмектің болуы және созылмалы, психикалық әрі жұқпалы ауруларды бақылау адамның үздіксіз көмек алуына әсер етеді. ДДҰ өлімді тіркеу толық емес, ал өлім себептері туралы деректердің сапасы орташа екенін атап өтеді; сондықтан модельдік өлім-жітім мен өмір сүру ұзақтығы көрсеткіштерін сақтықпен қарастырған жөн.
Түрікменстандағы денсаулық сақтау
Түрікменстанда денсаулық сақтау жүйесі мемлекетке қарайды және алғашқы медициналық-санитариялық көмек, отбасылық дәрігерлер, емханалар мен ауруханалар негізінде ұйымдастырылған. Қоғамдық денсаулық сақтау қызметтері аурудың алдын алуды, екпені, тексеруді, емдеуді, дәрі-дәрмекті, шұғыл көмекті, оңалтуды және паллиативтік көмекті қамтиды; мемлекет кепілдік берген пакетпен қатар ақылы қызметтер де бар. Қолжетімділік өңірге қарай өзгереді, ал қалтадан төленетін шығындар елеулі кедергі болып қала береді.
VivAVia can make mistakes. Check important information.