سلامت در ترکمنستان

وزارت بهداشت و صنایع پزشکی سیاست ملی سلامت را تعیین می‌کند و بر پیشگیری، خدمات روان‌پزشکی و روان‌شناختی، داروها، فوریت‌ها و مراقبت تخصصی، توان‌بخشی، پزشکی خانواده، صدور مجوز و سلامت از راه دور نظارت دارد. ادارات سلامت منطقه‌ای و مؤسسات دولتی درمانی و پیشگیرانه از راه نظام ولایت و اتراپ خدمات می‌دهند. مراقبت اولیه معمولاً از پلی‌کلینیک یا پزشک خانواده آغاز می‌شود و می‌تواند به بیمارستان اتراپ یا ناحیه، سپس بیمارستان شهری، ولایتی یا بالینی مرکزی برسد. بستری معمولاً با ارجاع انجام می‌شود، جز در فوریت‌ها و برخی ترتیبات پولی. قواعد جاری بستری، هزینه‌ها و زمان انتظار در سراسر کشور در یک منبع عمومی واحد به‌طور منظم در دسترس نیست. شهروندان حق مراقبت و خدمات پزشکی رایگانِ تضمین‌شده دولتی دارند. اتباع خارجی و افراد بی‌تابعیت نیز عموماً مشمول‌اند، مگر قانون یا معاهده‌ای ترتیب دیگری مقرر کند. افراد معمولاً بر پایه محل سکونت، مرکز مراقبت اولیه یا پزشک خانواده را انتخاب می‌کنند و معمولاً سالی یک بار می‌توانند آن را تغییر دهند. بیماران حق مراقبت سلامت، درمان ایمن و باکیفیت و محرمانگی داده‌های سلامت شخصی را دارند. مراقبت پولی نیز در دسترس است و تخفیف دارو به فهرست‌های رسمی دولتی بستگی دارد. پیشگیری شامل آموزش سلامت، تشخیص زودهنگام، واکسیناسیون و بازدید خانگی از مادر و کودک است. پوشش گزارش‌شده رسمی در 2023 برای DTP3 برابر 98%، برای دوز دوم واکسن حاوی سرخک 99%، برای BCG برابر 98% و برای دوز سوم هپاتیت B برابر 98% بود. واکسن HPV برای دختران و پسران معرفی شده است. خدمات بارداری و زایمان از حضور ماهرانه بالا برخوردارند که 99.9% گزارش شده، هرچند 6% زنان در سه‌ماهه نخست مراقبت بارداری نگرفتند. شاخص‌های اخیر مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال را 39 در هر 1,000 تولد زنده، مرگ‌ومیر نوزادان را 30 در هر 1,000 و مرگ‌ومیر نوزادان تازه‌متولدشده را 22 در هر 1,000 گزارش می‌کنند. ظرفیت پرستاری برای بازدید خانگی همچنان کمبود دارد؛ در 2024 کارخانه‌های اکسیژن در بیمارستان‌های مادر و کودک عشق‌آباد و داش‌اغوز افتتاح شدند. برای تماس با مرکز فوریت‌های کمک‌های اولیه شماره 03 را بگیرید. بنا بر مواد گفت‌وگوی کشوری سازمان جهانی بهداشت، بیماری‌های مزمن حدود دوسوم مرگ‌ها را تشکیل می‌دهند، اما داده‌های مرگ‌ومیر و پیمایش عوامل خطر ناقص‌اند. کنترل دخانیات، دسترسی به داروهای بیماری مزمن تنفسی و خدمات یکپارچه بیماری‌های غیرواگیر در همه مناطق به یک اندازه توسعه نیافته‌اند. سل، از جمله سل مقاوم به دارو، همچنان اولویت است؛ سامانه ملی الکترونیکی TB-RRIS و آزمایشگاه مرجع ملی سل پیگیری را پشتیبانی می‌کنند. خدمات سلامت روان در مأموریت رسمی وزارتخانه است و آموزش‌های اخیر افسردگی، خودآزاری و پیشگیری از خودکشی، مصرف مواد و مشکلات کودکان و نوجوانان را پوشش داده‌اند. داده‌های پوشش خدمات و انگ اجتماعی محدود است. تأمین دارو زیر نظر وزارتخانه و مرکز ثبت داروها و کنترل کیفیت دولتی انجام می‌شود. فهرست رسمی داروها به شناسایی محصولات مجاز کمک می‌کند، اما داده‌های ملی درباره پایداری تأمین، قیمت‌ها و تفاوت دسترسی محدودند. هزینه پزشکی خارج از بسته رایگان می‌تواند سنگین باشد: پرداخت از جیب در 2021 حدود 79% مخارج جاری سلامت برآورد شد و حدود 30% مراکز تماماً یا تا حدی خودتأمین مالی بودند. بنابراین دسترسی روستایی و دورافتاده، ظرفیت نیروی کار، کیفیت، دسترس‌پذیری دارو و پیگیری بیماری‌های مزمن، روانی و عفونی بر آسانی دریافت مراقبت پیوسته اثر می‌گذارند. سازمان جهانی بهداشت می‌گوید ثبت مرگ ناقص است و کیفیت داده علت مرگ متوسط است؛ بنابراین برآوردهای الگوسازی‌شده مرگ‌ومیر و امید به زندگی باید با احتیاط تفسیر شوند.