مراحل زندگی در ترکمنستان

در ترکمنستان هیچ نهاد یا نظام حقوقی واحدی همه مراحل زندگی را پوشش نمی‌دهد. قواعد رسمی میان نظام‌های سن، خانواده، آموزش، اشتغال، حمایت اجتماعی و وضعیت مدنی تقسیم شده‌اند، درحالی‌که رویه‌های غیررسمی در سطح کشور به‌طور قابل اتکا کمّی نشده‌اند. وزارت آموزش، وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت، وزارت عدالت، ادارات ثبت احوال زَگس (ЗАГС)، مراجع سرپرستی و قیمومت، حکیم‌نشین‌های محلی و صندوق بازنشستگی هرکدام گذارهای متفاوتی را مدیریت می‌کنند. افراد زیر ۱۸ سال نابالغ‌اند و اهلیت کامل حقوقی عموماً از ۱۸سالگی آغاز می‌شود. سرشماری ۲۰۲۲ تعداد ۲٬۴۶۳٬۲۵۸ کودک صفر تا ۱۷ساله را ثبت کرد که ۳۴٫۹٪ جمعیت بودند؛ ۵۷٫۸٪ آن‌ها در مناطق روستایی زندگی می‌کردند. این ارقام توضیح می‌دهند که چرا دسترسی به آموزش و خدمات ممکن است میان مناطق شهری و روستایی تفاوت داشته باشد. هر تولد باید ثبت شود و گواهی تولد بگیرد. زَگس می‌تواند تولد را در محل تولد یا محل سکونت والدین ثبت کند و معمولاً این کار را روز درخواست و بدون هزینه انجام می‌دهد. نداشتن نشانی ثبت‌شده دلیل موجهی برای رد ثبت نیست. برای کودک ۱ تا ۱۶ساله، والد یا متقاضی واجد شرایط دیگری درخواست می‌دهد؛ از ۱۶سالگی به بعد، رویه قضایی به کار می‌رود. زَگس ازدواج، طلاق، فرزندخواندگی، نسب، تغییر نام و مرگ را نیز ثبت می‌کند. کودکان معمولاً در سنین ۵ تا ۶ سالگی دست‌کم یک سال تحصیلی آماده‌سازی اجباری مدرسه را می‌گذرانند؛ آموزش در خانه استثناست. دبستان عموماً از ۶سالگی آغاز می‌شود. آموزش متوسطه عمومی اجباری و در مدارس دولتی رایگان است. در ۲۰۲۲، حضور کودکان ۳ تا ۵ساله در پیش‌دبستانی در سراسر کشور ۴۰٫۵٪ بود؛ این رقم در شهرها ۶۴٫۷٪ و در روستاها ۲۳٫۸٪ بود. دامنه منطقه‌ای گسترده بود: از ۷۰٫۶٪ در عشق‌آباد تا ۱۹٫۱٪ در داش‌اغوز. سیاست دولتی جوانان افراد ۱۴ تا ۳۵ساله را دربرمی‌گیرد؛ از جمله دانش‌آموزان، دانشجویان، جوانان شاغل، متخصصان جوان، خانواده‌های جوان و کارآفرینان جوان. خانواده جوان عموماً خانواده‌ای زیر ۳۵سال محسوب می‌شود. عضویت در گروه سنی جوانان، وضعیت حقوقی نابالغ را از بین نمی‌برد: افراد زیر ۱۸سال همچنان مشمول قواعد حمایت از کودک‌اند. بیرون از قوانین و برنامه‌های مشخص، وضعیت عمومی جداگانه‌ای برای جوانان وجود ندارد. اشتغال معمولاً با قرارداد کار از ۱۸سالگی آغاز می‌شود. فرد ۱۶ساله می‌تواند با رضایت والدین کار کند و از حمایت‌های اضافی برخوردار است؛ کار خطرناک برای افراد زیر ۱۸سال ممنوع است و ساعات کار حداکثر ۲۴ ساعت در هفته است. قوانین همچنین برای گروه‌هایی از جمله متخصصان جوان، فارغ‌التحصیلان یتیم‌خانه تا ۲۴سالگی، افراد دارای معلولیت، والدین تنها، افراد نزدیک به سن بازنشستگی و کسانی که از وابستگان خانوار مراقبت می‌کنند تضمین‌های اشتغال مقرر می‌کنند. بزرگسالی اهلیت کامل حقوقی و امکان ازدواج از ۱۸سالگی را برای هر دو طرف به همراه دارد. مرجع قانونی سرپرستی یا قیمومت می‌تواند به دلیل جدی سن ازدواج را حداکثر یک سال کاهش دهد. ازدواج دولتی از طریق زَگس ثبت می‌شود و رضایت آزادانه و متقابل هر دو طرف را می‌طلبد. کمک‌هزینه تولد، مزایای ماهانه مراقبت از کودک از تولد تا ۳سالگی، حمایت بارداری و مراقبت از کودک، و مزایای مرتبط با معلولیت، رویدادهای خانوادگی را به نظام حمایت اجتماعی پیوند می‌دهند؛ مسائل تفصیلی حقوق خانواده عمدتاً در حوزه حقوق خانواده قرار می‌گیرند. اگر کودکی فاقد مراقبت والدین باشد، مرجع سرپرستی و قیمومت ظرف سه روز کاری گزارش را بررسی می‌کند و ظرف یک ماه برای جای‌دادن کودک اقدام می‌کند. اولویت با بستگان، فرزندخواندگی یا سرپرستی است؛ نهاد کودک یا اجتماعی گزینه فرعی محسوب می‌شود. در نگهداری نهادی، دولت حمایت کامل فراهم می‌کند. در مواردی که قانون تعیین می‌کند، رضایت کودک از ۱۰سالگی لازم است. حکیم‌نشین‌های محلی، یعنی مراجع اداری محلی، محل‌های جای‌دادن کودک را سازمان‌دهی می‌کنند. گذارهای مرتبط با معلولیت می‌توانند شامل مزایای دولتی معلولیت، توان‌بخشی، آموزش، آموزش حرفه‌ای، اشتغال و اقدامات دسترس‌پذیری باشند. مکمل مراقبتی برای فرد دارای معلولیت گروه یک یا برای فرد تنها دارای معلولیت بینایی گروه دو که نیازش به کمک از نظر پزشکی ثبت شده باشد در دسترس است. این قواعد ناظر بر حمایت اجتماعی و مشارکت‌اند؛ تشخیص و درمان پزشکی در حوزه خدمات سلامت قرار دارند. سن قانونی مستمری سالمندی معمولاً برای مردان ۶۲ و برای زنان ۵۷ سال است و عموماً دست‌کم پنج سال بیمه اجباری بازنشستگی لازم است. برخی گروه‌ها، از جمله مادران چندفرزندی، زنانی که از کودک دارای معلولیت مراقبت کرده‌اند، کارکنان نظامی، کارکنان پرواز و شاغلان در کارهای دشوار ممکن است زودتر مستمری بگیرند. صندوق بازنشستگی زیرمجموعه وزارت کار و حمایت اجتماعی جمعیت است. فردی که به‌دلیل سن، بیماری، معلولیت یا شرایط واجد شرایط دیگر دیگر نمی‌تواند نیازهای اساسی خود را مستقل برآورده کند، می‌تواند درخواست خدمات اجتماعی بدهد. فرایند با درخواست کتبی آغاز می‌شود و پس از آن ارزیابی فردی نیازها و طرح فردی خدمات انجام می‌گیرد. خدمات ممکن است موقت یا دائمی، در خانه، به‌صورت روزانه یا در نهاد اقامتی ارائه شوند. قواعد صریحاً افرادی را نیز دربرمی‌گیرند که تنها زندگی می‌کنند و سالمندانی که دیگر نمی‌توانند برخی نیازهای اساسی را مستقل مدیریت کنند. ارائه‌دهندگان دولتی و غیردولتی می‌توانند خدمات اجتماعی ارائه دهند. کاربران حق دسترسی به اطلاعات، رفتار انسانی، محافظت در برابر خشونت و غفلت، رد خدمت و ثبت شکایت دارند. هزینه‌ها به تعرفه مربوط و پرونده فرد بستگی دارند و ارائه‌دهندگان باید گزینه‌های رایگان موجود را مشخص کنند. شواهد موجود جدول سراسری قابل اتکایی از مبالغ دقیق ارائه نمی‌کند.