مسلکونه په ترکمنستان کې

د ترکمنستان د کارګرانو د مسلکونو او د کارکوونکو د دندو دولتي طبقه‌بندي د مسلکونو او دندو نومونه تنظیموي؛ پخپله د هر مسلک لپاره عمومي جواز نه جوړوي. د کار تړون او د دندې شرح عموماً مسلک، مسلکي کچه، دنده، مکلفیتونه، مسؤلیت، کاري شرایط او معاش ټاکي. دولتي بنسټونه، دولتي تصدۍ او خصوصي شرکتونه ښايي د دندې ځانګړې اضافي غوښتنې ولري. مسلکي لارې شاوخوا له ۱ تر ۱.۵ کلونو مسلکي-تخنیکي زده‌کړې، تر ۶ میاشتو پورې مسلکي روزنه، له ۲ تر ۴ کلونو منځنۍ مسلکي زده‌کړې، او لوړې مسلکي زده‌کړې دي چې د متخصص، لېسانس یا ماسټرۍ سند ته رسېږي. د فراغت وروسته زده‌کړې، د مهارتونو لوړول او بیا روزنه نور انتخابونه برابروي. د داخلې پلانونه او ازموینې عموماً هر کال تنظیمېږي؛ وروستۍ نېټې، سهمیې او ازموینې د بنسټ او کال له مخې بدلېږي. په ۲۰۲۴ کال کې ترکمنستان ۴۵ منځني مسلکي بنسټونه لرل چې تېل او ګاز، کرنه، ودانیزې چارې، ترانسپورټ، انرژي، سوداګري او ګرځندوی یې پوښل. د منځنیو او لوړو مسلکي زده‌کړو فارغان ښايي د دولتي ګومارنې د مقرراتو له مخې کار ته وګومارل شي؛ نور غوښتونکي کولای شي مستقیم له کارورکوونکي سره اړیکه ونیسي یا د وړیا کارموندنې خدمت او د وګړو د کارموندنې پورتل وکاروي. د کار او د وګړو د ټولنیز خوندیتوب وزارت، د کارموندنې خدمت او سیمه‌ییز کارموندنې دفترونه د دندې موندلو ملاتړ کوي. د پوهنې وزارت ښوونیز معیارونه ټاکي او د زده‌کړو او روزنې د چمتوکوونکو جواز ورکول او اعتبار ارزونه څاري. د احصایې دولتي کمېټه د مسلکونو طبقه‌بندي او د کارموندنې احصایې ساتي. سکتوري وزارتونه، کارورکوونکي او مسلکي بنسټونه د ډېرو مسلکونو ځانګړې غوښتنې ټاکي. په عشق‌آباد کې اداري او خدماتي مسلکونه ډېر دي، حال دا چې په ولایتونو او کلیوالو سیمو کې کرنه، صنعت، انرژي، ودانیزې چارې او ترانسپورټ ډېر اهمیت لري. د استخدام په معمول اسنادو کې د هویت سند یا پاسپورټ، چې اړوند وي د پوځي حساب سند، که موجود وي د کار سابقې کتابچه، او د مسلک له غوښتنې سره سم ډیپلوم یا د زده‌کړې بل سند شامل دي. طبي راپور هغه مهال اړین دی چې قانون یا مسلک یې غواړي. عموماً کارورکوونکي نه شي غوښتلای له استخدام لپاره په قانون کې له ټاکل شویو اسنادو زیات اسناد وغواړي، خو دولتي یا ځانګړي خدمتونه اضافي ثبوت غوښتلای شي. نابالغ کسان ځانګړي مقررات لري، لکه د کار کم وخت او طبي معاینې. د بهرني سند پېژندل د مسلک له مخې توپیر لري او باید له کارورکوونکي او اړوند وزارت سره وکتل شي، ځکه په شواهدو کې یوه عمومي واحده لاره نه ده ثابته شوې. د دولتي زده‌کړو سند د مسلکي فعالیت ملاتړ کوي، کله چې د قانوني وړتیا اړین شرایط پوره وي. طبي، درملیز او طبي-تخنیکي فعالیتونه جواز غواړي. ډاکټران باید لوړې طبي زده‌کړې او د طبابت حق ولري؛ د روغتیا او طبي صنعت وزارت مسلکي تصدیق او نورې طبي زده‌کړې سمبالوي. ښوونه عموماً اړوند ښوونیز یا د مضمون سند غواړي، او په ځینو مواردو کې اضافي ښوونیزه وړتیا یا ارزونه اړینه وي. د ټولو مسلکونو لپاره عمومي، له سکتورونو هاخوا جواز نه دی تثبیت شوی. د کار قانون کارکوونکو ته د مسلک، کار ډول او کاري ځای د ټاکلو حق ورکوي. عادي کاري وخت په اونۍ کې تر ۴۰ ساعتونو ډېر نه وي؛ په زیانمنو یا خطرناکو شرایطو کې کار او د معلولیت لرونکو کسانو کار عموماً په اونۍ کې ۳۶ ساعتونو ته محدود دی. نامنظم کاري ورځ په ورځ کې تر ۱۲ ساعتونو نه شي اوښتلای. اساسي کلنۍ رخصتي ۳۰ کلیزې ورځې ده او د ښوونکو، د ښوونې د مدیرانو او معلولیت لرونکو کسانو لپاره ۴۵ کلیزې ورځې ده. کارورکوونکي د قانون له مخې د لومړنیو او دوره‌يي طبي معایناتو لګښت ورکوي. کارکوونکي باید د خوندیتوب اصول مراعت کړي، خطرونه او پېښې راپور کړي او اړینې طبي معاینې ترسره کړي؛ که سمدستي خطر وي یا د شخصي خوندیتوب وسایل نه وي، له کاره انکار کولای شي. د مسلک پرمختګ عموماً د تجربې، ترفیع، داخلي لېږد، د مهارتونو لوړولو، بیا روزنې، لوړې وړتیا یا بل سکتور ته د تګ له لارې کېږي. ښوونکي د ارزونې او مسلکي کتګوریو له لارې پرمختګ کولای شي، او طبي کارکوونکي د تصدیق او تخصصي روزنې څخه ګټه اخیستلای شي. ترکمنستان داسې یو واحد ملي مسلکي پړاوونه نه لري چې ټول مسلکونه رانغاړي. د ۲۰۲۲ سرشمېرنې د کاري عمر ۲٬۳۱۱٬۱۹۲ کارکوونکي په تصدیو، سازمانونو، بنسټونو، بزګرانو ټولنو، انفرادي کاروبارونو، کورنیو او خصوصي مرستندویه فارمونو کې ثبت کړي وو.