مدرسه دِ ترکمنستان

آموزشِ پیش‌دبستان رشدِ زودهنگام از یک تا پنج‌سالگی و دورهٔ اجباریِ آمادگیِ مدرسه در پنج تا شش‌سالگی ره دربرگیره که دست‌کم یک سالِ تحصیلی طول می‌کِشه. آمادگیِ مدرسه ممکنه در پیش‌دبستان، نهادِ آموزشِ عمومی یا نهادِ تأییدشدهٔ دیگر و در مواردِ استثنایی در خانواده انجام وانه. والد یا سرپرست برای پذیرش درخواست می‌ده و مقام‌های محلی کودکانِ سنِ مدرسهٔ اجباری ره ثبت کِننه. دسترسیِ دولتی برای کودکانی فراهمه که در سنِ قانونی در ترکمنستان ساکن‌ان. قواعدِ بررسی‌شده حوزهٔ پذیرش، قرعه‌کشی یا تخصیصِ جایگاهِ سراسریِ عمومی تعیین نکِرده؛ پس ادارهٔ آموزشِ مسئول و قواعدِ مدرسه روندِ عملیِ پذیرش ره مشخص کِننه. مدرسه باید اساسنامه، مجوز، برنامه‌ها و قواعدِ داخلیِ خود ره آشکار کِنه. وزارتِ آموزش، که «ترکمنستانین بیلیم وزیرلیگی» یا «بیلیم وزیرلیگی» هم نومیده وانه، استانداردهای آموزشی ره تعیین، برنامه‌های درسی ره تأیید، شرایطِ پذیرش ره مشخص و روش‌شناسی، گواهیِ پایانی و کنترلِ کیفیتِ دولتی ره نظارت کِنه. کابینهٔ وزیران سیاستِ ملی، مقررات، اصلاحات و قواعدِ بودجه ره تعیین کِنه. اداره‌های آموزشِ ولایت، اتراپ و شهر شبکهٔ مدرسهٔ محلی، ساختمان‌ها، ثبتِ کودکان، غذا، رفت‌وآمدِ روستایی و نیازهای آموزگار ره سازمان‌دهی کِننه. مدیرِ مدرسه و شورای آموزشی برنامه‌های تأییدشده ره اجرا کِننه. سالِ تحصیلی از ۱ سپتامبر شروع و دست‌کم ۳۴ هفته طول می‌کِشه. به چهار ربع تقسیم وانه؛ تعطیلاتِ پاییز هشت روز، زمستان سیزده روز، بهار نه روز و تابستان دست‌کم هشت هفته‌ست. مدرسه‌ها معمولاً شش روز در هفته کار کِننه. درس در پایهٔ یک ۳۵ دقیقه و در پایه‌های دیگر ۴۵ دقیقه‌ست. بیشترِ مدرسه‌ها یک نوبت دارنه، ولی وقتی ساختمان لازم کِنه نوبتِ دوم هم ممکنه فعال وانه. مدرسه باید فضای غذا و استراحت فراهم کِنه. مقام‌های محلی رفت‌وآمدِ منظمِ دانش‌آموزانِ روستایی ره تأمینِ مالی کِننه. استانداردهای دولتی بر برنامهٔ درسی حاکمن. ترکمنی زبانِ اصلیِ آموزش در مدرسهٔ متوسطه‌ست و زبان‌های خارجی اجباری‌ان. آموزشِ متوسطهٔ بالاتر ممکنه رشته‌های علومِ دقیق، علومِ طبیعی، علومِ انسانی و اجتماعی و نیز علومِ طبیعی و دقیق ره دربرگیره. جهت‌گیری و آموزشِ حرفه‌ای، فرهنگ و ارزش‌های مدنیِ ملی، فناوریِ اطلاعات و ارتباطات و فناوری‌های دیجیتالی، آموزشِ الکترونیکی یا دوردست هم شامل می‌شن. کتاب‌های درسی در مدرسهٔ دولتی رایگان‌ان. یونیفورمِ استاندارد اجباریه و والدین فراهمش می‌کننه. منابعِ بررسی‌شده قاعدهٔ عمومیِ واحدی برای هزینهٔ غذا، یونیفورم، لوازمِ مدرسه یا مدرسهٔ خصوصی تعیین نکِرده‌ان. دانش‌آموز معمولاً پس از نمره‌های تجمعیِ مثبت به پایهٔ بالاتر می‌ره. پایانِ آموزشِ ابتدایی برای ورود به آموزشِ متوسطهٔ پایه به «سپگیت سیناغی»، یعنی آزمونِ انتقال، می‌رسه. پایانِ متوسطهٔ پایه برای ورود به متوسطهٔ کامل هم همین نوعِ آزمونِ انتقال ره می‌خواد. آزمون‌های نهاییِ دولتی پس از متوسطهٔ کامل اجباری‌ان. وزارتِ آموزش رویه‌های پایش، نمره‌دهی و ارزیابیِ میان‌دوره‌ای ره تعیین کِنه. دانش‌آموزِ مردود یا غایب ممکنه گواهیِ تحصیلی بگیره و دست‌کم یک سال بعد همان سطحِ آموزشی ره دوباره بگذرونه. دانش‌آموزی که متوسطهٔ کامل ره تمام کِنه «شاهاتناما»، گواهیِ مطابقِ استانداردِ دولتی، می‌گیره. آموزشِ بیرونی، «اکسترنات»، راهِ استثنایی برای پایان یا تکمیل‌نکردنِ دیرهنگامِ تحصیله. ترکمنستان منعِ تبعیض در آموزش ره تضمین و قصدِ فراهم‌کردنِ آموزشِ فراگیر ره اعلام کِنه. وضعیتِ سلامت یا معلولیت ممکنه به پذیرش در نهادِ ویژه یا آموزشِ خانگی با برنامهٔ سازگارشده منجر وانه. مدرسه‌ها و شبانه‌روزی‌های ویژه به دانش‌آموزانِ نابینا، کم‌بینا، ناشنوا، کم‌شنوا یا دارای معلولیتِ ذهنی یا جسمی خدمت می‌دن. گونه‌های دیگر شاملِ مدرسهٔ تخصصی، مدرسه‌ـ‌ژیمنازیوم، لیسهٔ تخصصی، شبانه‌روزیِ دانش‌آموزانِ بااستعداد، شبانه‌روزیِ ناحیهٔ دورافتاده، مدرسهٔ دانش‌آموزانِ درمانِ طولانی‌مدت، مدرسه در نهادِ اصلاحی و پرورشگاه‌ان. این دسته‌ها نهادهای محلی ره توصیف کِننه و نباید خودکار معادلِ هاوپت‌شوله، رئال‌شوله یا ژیمنازیومِ آلمان گرفته بَون. یتیمان و دیگر گروه‌های حمایتِ اجتماعیِ تعریف‌شدهٔ قانونی ممکنه نگهداریِ دولتی بگیرن؛ دانش‌آموزانِ بااستعداد هم ممکنه پشتیبانی یا بورسیهٔ دولتی داشته بَون. نهادهای سلامت مراقبتِ پزشکی فراهم کِننه. خشونتِ جسمی و روانی ممنوعه و مدرسه باید از دیدگاهِ دانش‌آموز حفاظت کِنه. والدین مسئولِ اطمینان از آموزشِ اجباری‌ان. اخراج محدود به دانش‌آموزانِ دست‌کم ۱۶ساله‌ست و به تصمیمِ وزارت و رضایتِ کمیتهٔ امورِ نوجوانان نیاز داره؛ همچنین باید برای ادامهٔ آموزش یا اقدام‌های کاری ترتیب داده وانه. پس از پایهٔ ۱۲ گواهی امکانِ گذار به آموزشِ حرفه‌ای ره فراهم کِنه و پذیرشِ دانشگاه روندِ جداگانهٔ آموزشِ عالی‌یه.