ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਫੌਜਦਾਰੀ ਕਾਨੂੰਨ

ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਫੌਜਦਾਰੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਹਨ: ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਸਿਧਾਂਤ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਪਰਾਧਾਂ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਅਦਾਲਤੀ ਢਾਂਚਿਆਂ, ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ, ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਹੈ। ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਹਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਸਤਗਾਸਾ ਪੱਖ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਫੌਜਦਾਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਉੱਚੇ ਸਬੂਤੀ ਮਿਆਰ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬੇਕਸੂਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਵਰਤ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਜਾਂ ਅਹਿਮ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸਤਗਾਸਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਵੇਲਜ਼ ਵਿੱਚ Crown Prosecution Service, ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Crown Office and Procurator Fiscal Service ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ Public Prosecution Service ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਅਦਾਲਤੀ ਰਸਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਜੱਜ ਜਾਂ ਨਿਆਂਇਕ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਜਿਊਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਗੰਭੀਰ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਜਿਊਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਬੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਭੌਤਿਕ ਵਸਤਾਂ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਰਿਕਾਰਡਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਡਾਟਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਸਬੂਤ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਸ਼ਰਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋਸ਼ ਕਬੂਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ, ਜਨਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ, ਮੁੜ ਅਪਰਾਧ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘਟਾਉਣਾ ਜਾਂ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਸਜ਼ਾ ਅਪਰਾਧ, ਹਾਲਾਤ, ਪਿਛਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ-ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਤਗਾਸਾ ਬਾਰੇ ਹਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ, ਹਿਰਾਸਤ, ਦੋਸ਼, ਹਿੰਸਾ ਜਾਂ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਢੁਕਵੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਲਵੇ।