युनाइटेड किंगडमको इतिहास

युनाइटेड किंगडम कुनै समयदेखि एउटै राष्ट्र थिएन। इंग्ल्यान्ड, स्कटल्यान्ड, वेल्स र आयरल्यान्डमा फरकफरक राज्य, भाषा, द्वन्द्व, गठबन्धन र राजनीतिक व्यवस्था विकसित भए। इंग्ल्यान्डले क्रमशः वेल्समाथि राजनीतिक नियन्त्रण बढायो; पछि इंग्ल्यान्ड र स्कटल्यान्डले एक राजा साझा गरे र त्यसपछि राजनीतिक एकीकरण गरे। आयरल्यान्डको ब्रिटेनसँगको सम्बन्ध फरक र प्रायः हिंसात्मक बाटोबाट अघि बढ्यो, जसको परिणामस्वरूप आजको युनाइटेड किंगडम र छुट्टै आयरिश राज्य बने। ऐतिहासिक रूपमा राजनीतिक शक्ति राजा, जमिनधनी र विशेषाधिकारप्राप्त समूहमा केन्द्रित थियो। समयसँगै संसद् बलियो बन्यो र दबाब, विरोध, सङ्गठन तथा सुधारमार्फत मतदान अधिकार विस्तार भयो। कृषिमा आएको परिवर्तन र औद्योगिकीकरणले काम, सहर, यातायात र पारिवारिक जीवन बदल्यो। युनाइटेड किंगडम प्रमुख औद्योगिक शक्ति बन्यो, तर आर्थिक वृद्धिसँगै जोखिमपूर्ण श्रम, भीडभाडयुक्त आवास, प्रदूषण र गहिरो असमानता पनि आए। ब्रिटिश साम्राज्यले व्यापार, बसोबास, सैन्य शक्ति र उपनिवेश शासनमार्फत देशलाई संसारभरका भूभागसँग जोड्यो। यसबाट सम्पत्ति र विश्वव्यापी सम्बन्ध बने, साथै शोषण, विस्थापन, हिंसा र लामो समयसम्म रहने असमानता पनि सिर्जना भए। दुई विश्वयुद्धले समाज, अर्थतन्त्र र ब्रिटेनको विश्वस्थितिमा परिवर्तन ल्याए। ती युद्धको अवधितिर र त्यसपछि सार्वजनिक सेवा विस्तार, उपनिवेशमुक्तीकरण, नयाँ बसाइँसराइ र अधिकार तथा नागरिकतासम्बन्धी बदलिँदो विचार पनि आए। स्कटल्यान्ड, वेल्स र उत्तरी आयरल्यान्डमा अहिले आफ्नै हस्तान्तरित राजनीतिक संस्थाहरू छन्, जसका जिम्मेवारी फरक छन्। यसले साझा राज्यभित्र पनि राष्ट्रिय इतिहास निरन्तर महत्त्वपूर्ण रहेको देखाउँछ। इतिहास भवन, स्मारक, भाषा, सीमा, संस्था, पारिवारिक कथा र सार्वजनिक बहसमा देखिन्छ। यसको व्यापक बुझाइका लागि शासक र युद्धसँगै सामान्य मानिस तथा अल्पसङ्ख्यक समुदायका अनुभवमा पनि ध्यान दिनुपर्छ।