Крымінальнае права ва Украіне

Крымінальнае права ва Украіне вызначае, якія дзеянні з’яўляюцца крымінальнымі правапарушэннямі і якія санкцыі могуць за іх наступіць. Асноўная крыніца — Крымінальны кодэкс Украіны, па-ўкраінску Кримінальний кодекс України або ККУ. Крымінальны працэс рэгулюецца пераважна Кримінальний процесуальний кодекс України або КПК. Паліцыя, следчыя, пракуроры і суды маюць розныя ролі. Следчы збірае доказы і праводзіць працэсуальныя дзеянні; пракурор ажыццяўляе нагляд або вядзе абвінавачанне ў межах прававой сістэмы; суд вырашае пытанні, аднесеныя да судовай улады, і пасля разгляду справы ўстанаўлівае віну. Паведамленне аб магчымым правапарушэнні можа даць пачатак працэсу. Расследаванне рэгіструецца ў Адзіным рэестры дасудовых расследаванняў — ЄРДР. У залежнасці ад фактаў і афіцыйнага працэсуальнага рашэння чалавек можа атрымаць статус пацярпелага — потерпілий — або падазраванага — підозрюваний. Звычайная паслядоўнасць уключае паведамленне, дасудовае расследаванне, паведамленне аб падазрэнні пры наяўнасці ўмоў, прадугледжаных законам, збор і праверку доказаў, магчымае затрыманне або прымяненне мер стрымання, а затым закрыццё справы, абвінаваўчы акт пракурора або іншы законны вынік. Падазраваны мае права ведаць сутнасць абвінавачання, маўчаць, размаўляць з адвакатам і аспрэчваць незаконныя дзеянні. Пацярпелы можа мець права на інфармацыю, удзел, прадстаўленне доказаў, прадстаўніцтва і кампенсацыю ў межах працэдуры. Дакладныя правы залежаць ад афіцыйнага статусу чалавека. Затрыманне, ператрус, канфіскацыя, допыт і іншыя абмежавальныя меры рэгулююцца працэсуальнымі правіламі. Для некаторых мер патрэбны дазвол суда, а для тэрміновых сітуацый могуць дзейнічаць спецыяльныя працэдуры. Чалавеку варта спытаць, якое дзеянне адбываецца і ў якім прававым статусе ён знаходзіцца. Доказы могуць уключаць дакументы, прадметы, лічбавую інфармацыю, заключэнні экспертаў, запісы і паказанні сведак. Доказы трэба збіраць і ацэньваць паводле прававых правілаў; паказанні або дакумент можна аспрэчыць, калі іх атрымалі незаконна або яны ненадзейныя. Справа можа скончыцца закрыццём, апраўданнем, абвінаваўчым прысудам або іншай прадугледжанай законам працэдурай. Судовае рашэнне або важнае працэсуальнае рашэнне звычайна можна аспрэчыць у парадку абскарджання з улікам адпаведных правілаў. Крымінальная справа можа паўплываць на свабоду, рэпутацыю, маёмасць, іміграцыйны статус і сямейнае жыццё. Не абмяркоўвайце падрабязнасці справы са следчымі, не разабраўшыся ў сваім статусе і праве на абарону, і як мага раней звяжыцеся з адвакатам (адвокат) — ліцэнзаваным юрыстам.