Ӗҫ законохӗ Украинара

Украинара ӗҫ законохӗ ӗҫлекен ҫынпа ӗҫне йӗркелетекен тата укҫа тӳлекен работодатель хушшинче хутшӑнӑва правилӑлать. Тӗп источник — Украина Ӗҫ кодексӗ, ӗҫпе социаллӑ хӳтӗлӗх пирки урӑх правилӑсемпе пӗрле. Ӗҫҫыннине працівник теҫҫӗ, работодателе роботодавець теҫҫӗ. Ӗҫ хутшӑнӑвӗ йӗркелӗн трудовий договір ҫине шанса пула; унта ӗҫ, икӗ ен тата тӗп условисем палӑртаҫҫӗ. Трудова книжка — ӗҫ истори документӗ, анчах ӗҫ стажне официаллӑ тата урӑх документсем те кӑтартма пултараҫҫӗ. Ӗҫе илнӗ чухне ӗҫ, укҫа, ӗҫ вӑхӑчӗ, ӗҫ вырӑнӗ тата пуҫланӑ кун пирки килӗшӳ туса хӑвараҫҫӗ. Работодатель ӗҫ хутшӑнӑвне официаллӑн регистрацилеме тата ӗҫҫыннине тӗп условисем пирки пӗлтерме тивет. Гражданлӑ-правӑ контракт ӗҫпе пӗр пек курӑнма пултарать, анчах унта йӗркеллӗ ӗҫе работодателӗн кунсеренхине йӗркелевӗ мар, пӗр тӗп результат кирлӗ. Ӗҫҫыннисем килӗшнӗ укҫа, кану, отпуска, хӑрушсӑр ӗҫ условиясем тата тӗрӗс мар дискриминацирен хӳтӗленме тӗп праволӑ. Работодателсен ӗҫе закон тӑрӑх йӗркелемелле, сывлӑхпа хӑрушсӑрлӑха хӳтӗлемелле, кирлӗ учет тытымалла тата социаллӑ страховани тӳлевӗсене тӳлемелле. Ӗҫ килӗшӗвӗ килӗшӳпе, ӗҫҫынни заявленипе, законлӑ вӑхӑтлӑ срок пӗтнипе е урӑх закон нигӗҫӗпе пӗтме пултарать. Тӗрӗс йӗрке ӗҫ пӗтнӗ нигӗҫӗнчен килет. Письменнӑ пӗлтерӳсем, работодатель приказӗсем, ӗҫ запискисем тата пӗтӗмлӗ тӳлевсем — кирлӗ доказательство. Ӗҫре тавлашу малтан работодателе е профсоюза пӗлтерсе сӳтсе яма пултарать. Державна служба праці, кӑшакла Держпраці ятлӑ орган, инспекци тата надзор ӗҫӗнче пулма пултарать. Хакӗн нарушени пулсан, ӗҫҫынни судра иск тума та пултарать. Тӗп практик проблемӑ — ӗҫ неофициаллӑ е килӗшӳ ҫӳпҫӗнтӗр калаҫнӑ кӑна пулсан, законлӑ правосене тӗрӗс кӑтартма йывӑр. Месседжсем, расписание, тӳлев запискисем, приказсем, свидетелей калани тата контракт копийӗсем мӗн пулнине ӑнлантарма пулӑшма пултараҫҫӗ. Малтан хутшӑнӑвӗ ӗҫне кӗрет-и е гражданлӑ контракт-и палӑрт, документсене пух та, пулнине хронологи тӑрӑх ҫыр. Ӗҫрен кӑларни, тӳлемен укҫа, травма е дискриминаци пысӑк делӑ пулсан, Украина ӗҫ юристӗнчен, профсоюзран е тивӗҫлӗ публичлӑ органран хальхине ыйтма пулӑшать.