Украинӑри природа

Украинӑра пӗр-пӗр пысӑк природ регионӗсем пур; кашнине хӑйӗн ӳсен-тӑранӗ, кайӑк-кӗшӗкӗ, ҫӗрти тата шыв услови пур. Карпатсем таҫҫи вӑрманлӑ, Полесье тӑрӑхӗнче нумай вӑрман, күл тата шурлӑх пур, степьре тӑрӑх-хутлӑланӑ аслӑ хирсем пур. Кара тинӗс тӗпӗнче тӗп, эстуарий, лагуна тата тинӗс пурнӑҫ вырӑнӗсем пур. Пысӑк природ системисенчен Днепр, Днестр, Пӗчӗк Буг тата Северский Донец шыв аймакӗсем пур. Шывсем хулӑсемпе, хирсемпе, вӑрмансемпе, шурлӑхсемпе тата тинӗспе ҫыхӑннӑ, ҫапла пӗр вырӑнти улшӑну шыв юхнипе тепӗр вырӑна та майлаштарма пултарать. Шурлӑхсем шыва упрама, шыв сарӑлнине анчахлатма тата кайӑксемпе пулашсем валли ӳсӗм вырӑнӗ пулма пултараҫҫӗ. Украинӑри природа хура тата хутлашнӑ вӑрмансем, мӑйӑрлӑ хирсем, степьре шурлӑх тӑрӑхӗсем, торф шурлӑхӗсем, кӑмпа-шурлӑхсем, тӑслӑ вырӑнсем, тау вырӑнӗсем тата тинӗс ҫывӑхӗсене кӗртет. Хӑш йышши вырӑнсем нумай, урӑххисем пӗчӗк, ҫӗмӗрӗлнӗ е хӑш регионра анчах пур. Ӳсен-тӑранпа кайӑк-кӗшӗк пӗр-пӗрне ҫыхӑннӑ апат лӗппине тӑваҫҫӗ. Хуртсем ӳсен-тӑранна поллини туса пулӑшаҫҫӗ, ҫӗр ҫыннисем ӳсен-тӑранӑн ӳсӗвне пулӑшаҫҫӗ, кайӑк кӑтӑкӗсем урӑх кайӑк йышӗсене тӗрӗс балансра тытма пултараҫҫӗ. Пӗр йышши кайӑк апат, вырӑн, тухса кӗмелли е ҫулталӑкри куҫмаллине тӗрӗсленӗ нумай ҫыхӑнӑвлӑ вырӑн кирлӗ пулма пултарать. Украинӑри природа сыхлавне «Природно-заповідний фонд», ятлӑ Природ заповедник фондӗ урлӑ тӑваҫҫӗ. Унта тӗрлӗ сыхланӑ территориясем кӗреҫҫӗ: тӗп сыхлавӗсем, национал парксем, регион ландшафт паркӗсем, природа памятникӗсем тата урӑх сыхланӑ вырӑнсем; кашнине хӑйӗн сыхлав дараҫҫӗ. Сыхланӑ статус пӗр-пӗр проблемӑна хупса пӑрахмасть. Сыхланӑ вырӑнта тӗрӗс ҫӳресе пыни, тирпейлӗ ҫӗр усӑ курни, вутран сыхлани, тӗпчев тата локал сообщество органисемпе килӗшсе ӗҫлемелле. Йӗрке сыхланӑ вырӑнсенче уйрӑм пулма пултарать; ҫынсем палӑртӑвӗсене тата локал инструкцисене тытмалла. Украинӑри природӑна пусакан паллӑ хӑрушлӑхсем хушшинче вырӑн ҫӗмӗрӗлни, ҫӗр усӑ курни, лӑпкӑр тӑкӑнни, контрольсӑр вутсем, ӳсен-тӑранпа кайӑк-кӗшӗкне незаконно илни, килсе кӗнӗ биологилле йышсем тата шыв юхӑмӗ улшӑнни пур. Вӑрҫӑ хушма ҫӗмӗрӗлӳ кӳме пултарать — вут, лӑпкӑрпа лӑпкӑрланни, ҫимерлӗ инфраструктура тата кӗме май ҫук вырӑнсем; тӳрлетӳ нумай ҫул илме пултарать. Ҫынсем сӑвап природӑна тасалӑх шыв, тулӑх ҫӗр, апат, сӗре, кану, шыв сарӑлӑвӗнчен сыхлав тата природ материалсем валли кирлӗ. Природа сыхлавӗ ҫавӑнпа кайӑк-кӗшӗкпе ҫын хӑрушлӑхне те пулӑшать, анчах локал пурнӑҫ тата сообщество прависене шутлама тивӗҫ. Усӑллӑ малтанхи хут — хӑвӑр вырӑн мӗнле природ регион тата шыв аймакӗнче пулнине пӗлни. Унтан ҫывӑхри сыхланӑ вырӑнсене, шыв юхӑмӗсене, вӑрмансене, шурлӑхсене е мӑйӑрлӑ хирсене палӑртӑр; кайӑк-кӗшӗкне чӑрмантармасӑр тӗпчӗр, хӑрушлӑхлӑ лӑпкӑр е вут пирки тӗрӗс локал каналпа пӗлтерӗр.