Укранера патшалӑх тата власть

Украина — суверенлӑ, ирӗклӗ, демократи, социаллӑ тата праволлӑ патшалӑх. Вӑл унитарлӑ республика, ку ҫӗршывра хӑйсен суверенитетӗллӗ пай-пай патшалӑхсем вырӑнне пӗр конституциллӗ патшалӑх системи пулнине пӗлтерет. Украинла «держава» сӑмахпа патшалӑх публичлӑ учреждени тата политики общности пек паллӑ. Конституци — Украинӑн чи ҫӑкӑн юридик никӗсӗ. Вӑл тӗп правӑсене, публичлӑ учрежденисене, власть пайланӑ йӗркене, наци тата локаллӑ власть органӗсен хутшӑнӑвне ҫырса парать. Пур публичлӑ орган та закон чиккинче ӗҫлемелле. Верховнӑй Рада — Украинӑн парламентӗ. Депутатсем законсем йышӑнаҫҫӗ, кирлӗ публичлӑ решенийе тӗрӗслеҫҫӗ, исполнительлӑ власть ӗҫне тӗпчеҫҫӗ, сайлавҫӑсем суйланӑ политикӑлла йышӑнусене палӑртаҫҫӗ. Парламентри ӗҫе калаҫусем, комитетсем, тавӑшсем тата публичлӑ ответлӑх кітерӗҫҫӗ. Украинӑн Президенти — патшалӑх пуҫлӑхӗ; вӑл кирлӗ наци тата халӑх-ара делӗсенче Украинӑна палӑртать. Президент наци хӑрушлӑхӗнче тата тышлӑх политиккинче пысӑк роль вылятать, анчах парламент, ҫӗршыв правительстви е судсем вырӑнне тӑмасть, вӗсемпе пӗрле ӗҫлет. Министрсен Кабинечӗ — тӗп исполнительлӑ орган. Вӑл министерствӑсемпе ытти агентствосем тӑрӑх наци администрацийӗпе публичлӑ политикӑна йертет. Кунта законсене пурнӑҫа кӗртеҫҫӗ, вӗренӳ, сывлӑх, транспорт, социаллӑ пулӑшу тата публичлӑ финанcсем пек областьсене йӗркелеҫҫӗ. Судсем судлӑх сыхланине тӑваҫҫӗ, юридик килӗшменлӗхсене татса параҫҫӗ. Суд системи политиклӑ администрацирен уйрӑм, анчах унӑн ирӗклӗхӗпе качестви кирлӗ публичлӑ ыйтусем пулса тӑраҫҫӗ. Правӑсем, мул, договорсем е официальлӑ решениясем пӑхӑрсан, ҫынсем усӑ кураҫҫӗ судсенчен. Украинӑра локаллӑ хӑй тытӑмӗ те пур. Областьсем тата ытти административлӑ районсем публичлӑ администрацие йӗркелеҫҫӗ, hromadaсем — сайланӑ советсемпе локаллӑ исполнительлӑ власть органӗсем пур локаллӑ общинӑсем. Hromadaсем локаллӑ услугӑсене, ҫулсене, публичлӑ вырӑнсене, общинӑн бюджетне тата вӗренӳпе социаллӑ пӑхусен пайне йӗркелеҫҫӗ. Публичлӑ власть пӗр орган пурне те хӑйӗн аллинче тытман тӑрӑх пайланнӑ. Парламент законсем тӑвать, исполнительлӑ власть вӗсене пурнӑҫа кӗртет, судсем законсене ӑнлантарса усӑ кураҫҫӗ, локаллӑ органсем халӑх ҫывӑхри ыйтусене тытса тӑраҫҫӗ. Ӗҫре пуҫламӑшсем ҫыхӑнма пултараҫҫӗ, ҫавна пула конкретлӑ орган тата юридик процедура кирлӗ. Граждансем патшалӑхпа идентификаци документӗсем, регистрсем, налогсем, публичлӑ услугӑсем, сайлавсем, петици, административлӑ заявленисем тата судсем тӑрӑх хутшӑнаҫҫӗ. Практикӑри малтанхи утӑм — проблемӑ наци органӗн, локаллӑ hromada, административлӑ услугӑ центрӗн е судӑн компетенцийӗнчи пулнине палӑртни.