სამოქალაქო სამართალი შეერთებულ შტატებში

შეერთებულ შტატებში სამოქალაქო სამართალი არ ნიშნავს, რომ ქვეყანა კონტინენტური ტიპის სამოქალაქო სამართლის კოდექსით სარგებლობს. შეერთებული შტატები ძირითადად აერთიანებს კანონებსა და სასამართლო გადაწყვეტილებებით ჩამოყალიბებულ საერთო სამართლის პრინციპებს; ფედერალური და შტატის სისტემების წესები განსხვავდება. სამოქალაქო საქმეში, როგორც წესი, მოსარჩელე წარადგენს მოთხოვნას, ხოლო მოპასუხე პასუხობს. მოთხოვნა შეიძლება ეხებოდეს ხელშეკრულებას, დაუდევრობას, ქონებას, სხეულის დაზიანებას, ბიზნესსაქმიანობას, ვალს, პირად ცხოვრებას ან სხვა კერძო უფლებას. ჩვეულებრივი პროცესი მოიცავს მოთხოვნას ან საჩივარს, დოკუმენტების ჩაბარებას, პასუხს, საწყის შუამდგომლობებს, მტკიცებულებების გაცვლას, მორიგების განხილვას, სასამართლო განხილვას, გადაწყვეტილებას და შესაძლო გასაჩივრებას. ბევრი საქმე სასამართლო განხილვამდე სრულდება მოლაპარაკებით, მედიაციით, არბიტრაჟით ან მოთხოვნის ნებაყოფლობით გაწვევით. მოსარჩელემ, როგორც წესი, მოქმედი მტკიცების სტანდარტის მიხედვით უნდა დაამტკიცოს მოთხოვნის შემადგენელი ელემენტები; ხშირად ეს სტანდარტი მტკიცებულებათა უპირატესობაა. ეს, ჩვეულებრივ, ნიშნავს იმის ჩვენებას, რომ მოთხოვნა უფრო მეტად მართალია, ვიდრე მცდარი, თუმცა ზოგ საკითხზე სხვა სტანდარტები გამოიყენება. შესაძლო სამართლებრივი დაცვის საშუალებებია საკომპენსაციო ზიანის ანაზღაურება, ქონების დაბრუნება, ხელშეკრულების შესრულება, აკრძალვითი ბრძანება, უფლებების დადგენა ან კანონით დაშვებული ხარჯები. სადამსჯელო ზიანის ანაზღაურება შეზღუდულია და ყველა საქმეში ხელმისაწვდომი არ არის. სასამართლოს იურისდიქციის წესები დამოკიდებულია ადგილმდებარეობაზე, მხარეებზე, დავის საგანზე და ზოგჯერ სადავო თანხაზეც. ხელშეკრულება შეიძლება ასევე შეიცავდეს სასამართლოს ადგილის, არბიტრაჟის, შეტყობინების ან გამოსაყენებელი სამართლის პირობას. მტკიცებულებები შეიძლება მოიცავდეს ხელშეკრულებებს, ინვოისებს, ფოტოებს, სამედიცინო ჩანაწერებს, ინსპექტირების ანგარიშებს, შეტყობინებებს, მოწმეების ჩვენებებსა და ექსპერტთა მოსაზრებებს. მხარემ შესაბამისი მასალები უნდა შეინახოს და თავი აარიდოს მათ შეცვლას, განადგურებას ან დამალვას. ძირითადი შეზღუდვებია სამოქალაქო მოთხოვნის წარდგენის ვადები, სასამართლო მოსაკრებლები, საპროცესო წესები და გადაწყვეტილების შემდეგ თანხის ამოღების სირთულეები. სარჩელზე დროისა თუ ფულის დახარჯვამდე ადამიანმა უნდა გაარკვიოს, რომელ სასამართლოს მიმართოს, რა სამართლებრივი დაცვის საშუალებაა მოსალოდნელი და რა ღირებულებისაა მოთხოვნა.