O‘zbekistonda tanishlar

O‘zbekistonda tanish odamni ko‘pincha “tanish” deb atashadi; “tanish-bilish” iborasi esa kengroq doirani anglatadi. Bu so‘zlar shaxsan tanish, lekin albatta yaqin do‘st yoki qarindosh bo‘lmagan odamlarni ifodalaydi. Bunday munosabat foydali, ijtimoiy yoki shunchaki tanishlikdan iborat bo‘lishi mumkin. Odamlar ko‘pincha ta’lim, ish, qo‘shnichilik, oilaviy aloqalar, bozorlar, umumiy mashg‘ulotlar va ommaviy tadbirlarda tanishadi. Qarindosh yoki umumiy tanish ikki kishini tanishtirishi mumkin, bu esa ilk muloqotni osonlashtiradi. Birinchi uchrashuv ko‘pincha salomlashish, qisqa suhbat va shaxsiy ma’lumotlarning asosiy qismini aytish bilan boshlanadi. Ish, o‘qish, oila yoki qayerdan ekanlik haqida so‘rash tanishishning odatiy usuli bo‘lishi mumkin, biroq shaxsiy savollarni ehtiyotkorlik bilan berish kerak. Mehmondo‘stlik va kichik yordamlar yangi aloqani mustahkamlashi mumkin. Choy yoki taom ulashish, yo‘l ko‘rsatish, ismni eslab qolish yoki muhim voqeadan keyin hol-ahvol so‘rash yaqin majburiyat tug‘dirmasdan hurmatni ifodalashi mumkin. Ba’zi odamlar mahalliy tartiblarni tushunish, xizmat topish, amaliy muammoni hal qilish yoki kim bilandir tanishish uchun tanishlariga murojaat qiladi. Bunday norasmiy ko‘mak foydali bo‘lishi mumkin, ammo uni alohida munosabat kutish uchun kafolatlangan huquq deb tushunmaslik kerak. Mahalla odamlar bilan tanishish va mahalliy jamoa hayotini bilish uchun yana bir muhit bo‘lishi mumkin. Qo‘shnilar bayramlar, favqulodda vaziyatlar yoki umumiy masalalarda hamkorlik qiladi. Ishtirok etishda mahalliy kutilmalarga hurmat bilan qarash va shaxsiy tanlov imkonini ham saqlash kerak. Tanishlar davrasi imkoniyatlar, tegishlilik hissi va yangi joyga tezroq moslashishga yordam berishi mumkin. Shu bilan birga, bosim, g‘iybat, istalmagan iltimoslar, tarafkashlik yoki bir odamning boshqasi oldida qanday majburiyatlari borligi borasida chalkashlik ham keltirib chiqarishi mumkin. Sog‘lom tanishlik munosabati samimiy va me’yorida bo‘ladi. Qila oladigan ishingizni ayting, qo‘lingizda bo‘lmagan imkoniyatni va’da qilmang, shaxsiy ma’lumotlarni asrang, pul, hujjatlar yoki nozik tafsilotlarni ulashishdan oldin esa shoshilmang.