Өзбекстандағы сайлау

Өзбекстандағы сайлау — азаматтардың мемлекеттік билікке қатысуының конституциялық жолы. Сайлау маңызды ұлттық және жергілікті лауазымдарға өткізіледі; мәселе тікелей сайлаушылардың қарауына ұсынылғанда азаматтар референдумдарға да қатыса алады. Президентті азаматтар бүкіл ел бойынша өтетін дауыс беру арқылы сайлайды. Парламент сайлауында Заң шығару палатасы мен Сенаттан тұратын Олий Мажлис депутаттары сайланады. Жергілікті кеңес сайлауларында жергілікті өкілді органдардың өкілдері таңдалады. Орталық сайлау комиссиясы ұлттық сайлау жүйесін үйлестіреді. Өңірлік, аудандық, қалалық және учаскелік комиссиялар сайлаушылар тізімдері, дауыс беруді ұйымдастыру, бюллетеньдермен жұмыс істеу және дауыстарды санау сияқты практикалық жұмыстарды атқарады. Дауыс беру заңда белгіленген жалпы қатысу ережелеріне негізделеді. Заңдағы дауыс беру шарттарына сай келетін азаматтар дауыс бере алады, ал дауыс жеке, тең және құпия болуға тиіс. Дауыс бермес бұрын адамның сайлаушы ретінде қайда тіркелгенін және оның мекенжайына қай дауыс беру учаскесі қызмет көрсететінін тексергені жөн. Сайлау туралы ресми ақпаратта дауыс беру күні, кандидаттар немесе партиялық тізімдер және учаскеге қажет құжаттар көрсетіледі. Дауыс беру учаскесінде сайлау қызметкерлері сайлаушының жеке басын тексеріп, тиісті бюллетеньді береді. Сайлаушы таңдауын оңаша белгілеп, нұсқауларға сәйкес бюллетеньді жәшікке салады. Саяси партиялар мен кандидаттар сайлау ережелерін сақтай отырып, бағдарламаларын, жария үндеулерін және үгіт шараларын ұсынады. Азаматтар жоспарларын, тәжірибесін және ұсынылған шешімдерін салыстыра алады; олардың дауысын қысым, қорқыту немесе төлем арқылы айқындауға жол бермеуі керек. Дауыс беру аяқталғаннан кейін комиссиялар бюллетеньдерді санап, нәтижелерді тіркейді. Сайлауды ұйымдастыруға қатысты шағымдар ресми тәртіппен берілуі керек және онда нақты фактілер, күндер, орындар мен қолда бар дәлелдер көрсетілуі тиіс.