په ازبکستان کې کورنۍ

په ازبکستان کې اویلا (oila) یوازې د هغو خلکو مانا نه لري چې په یوه کور کې اوسي. په دې کې مور او پلار، ماشومان، نیکونه، واده شوي خپلوان او نور نږدې خپلوان شاملېدای شي. قرندوش‌اورغ (qarindosh-urug‘) د خپلوانو هغې پراخې شبکې ته ویل کېږي چې ښايي پرله‌پسې اړیکه ولري او له یو بل سره مرسته وکړي. ډېرې کورنۍ ورځنی ژوند د ګډو دندو له مخې تنظیموي. مشران خپلوان ښايي مشورې ورکړي، ځوانان د پالنې یا کور په کارونو کې مرسته وکړي او مهمې پرېکړې له څو غړو سره وڅېړل شي. دا دود عام دی، خو په هر کور کې یو شان نه دی. له مور او پلار او مشرانو خپلوانو سره درناوی یو مهم ټولنیز ارزښت دی. دا په مؤدبانه خبرو، لیدنو، مېلمه‌پالنه، د مشورې اورېدو او د کورنیو غونډو په ګډون کې څرګندېدای شي. درناوی دا مانا نه لري چې هر څوک باید له هرې کورنۍ پرېکړې سره موافق وي. د کورنۍ مناسبتونه ډېر ځله ګڼ کسان سره راټولوي. ودونه، زېږونونه، مذهبي یا موسمي نمانځنې، د یاد مراسم او لیدنې ښايي د بېلابېلو ځایونو خپلوان سره یوځای کړي. خواړه، د مېلمنو هرکلی او د چارو په برابرولو کې مرسته د پاملرنې د ښودلو عملي لارې دي. محله، یعنې د سیمې سیمه‌ییزه ټولنه، کورنۍ له ګاونډیانو او سیمه‌ییز ملاتړ سره هم نښلولای شي. د هغې رول کېدای شي ټولنیزه همکاري، د خلکو پېژندل، په مهمو مناسبتونو کې مرسته او د ټولنې د اندېښنو څارنه وي. تجربه یې د سیمې او شخص له مخې توپیر لري. په ازبکستان کې کورنۍ د زده‌کړې، کار، کډوالۍ، ناوخته واده یا ښارونو او نورو هېوادونو ته د تګ له امله بدلېږي. ځینې کورنۍ د واټن په اوږدو کې هم د ټیلیفون، لیدنو، پیسو او ګډو پرېکړو له لارې نږدې پاتې کېږي. نورې بیا ډېر خپلواک ژوند خوښوي. د کورني ژوند مهمې ښېګڼې عاطفي ملاتړ، عملي مرسته، د تړاو احساس او ګډه پوهه کېدای شي. احتمالي ستونزې یې پر دودونو د عمل کولو فشار، نابرابرې دندې، د نسلونو ترمنځ شخړې یا د شخصي محرمیت کموالی دي. د کورنۍ سالمې اړیکې روښانه خبرو، رضایت، عادلانه چلند او شخصي انتخابونو ته ځای ته اړتیا لري. که شخړه جدي وي، باوري خپلوان، سلاکار، د ټولنې د ملاتړ کس یا مناسبه مسلکي اداره مرسته کولای شي، په ځانګړي ډول که خوندیتوب له خطر سره مخ وي.