افغانستون دَ کیفری حقوق

جاری کیفری حقوق چارچوبِ بیشتر ۵ ژانویه ۲۰۲۶ فرمان شماره ۱۲ شکل دَده؛ عالی دادگاه ۷ ژانویه پخش کَرده و ۲۰۲۶ مه دَ رسمی جریده شماره ۱۴۸۶ انتشار بوو. فرمان ۱۱۹ ماده داره و افغانستونِ اسلامی امارت دادگاه‌ئونِ اجرا ره واگذار کونه. ۲۰۰۴ قانون اساسی و جمهوری دوره قانونون جاری کار واسه مطمئن پایه نَبو، ولی به‌جامونده قانونون نقش دَتونن داشته بون. این توصیف ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ بررسی‌شده وضعیتِه؛ خاص تصمیم پیش متن و اجرا دوباره بَرسّی باید بوو. کیفری پرونده معمولاً بدوی، استیناف و بالفعل عالی دادگاه دَ پیش برن. عالی دادگاه کیفری شعبه ولایتونِ پرونده بَرسّی کونه. جمهوری دوره تخصصی دادگاه و واحدون منحل یا خیلی عوض‌شده گزارش بوون. پلیس و امنیت نهادون تحقیق کَنن؛ اطلاعات عمومی اداره هم بازداشت و حبس دَ درگیر بوئه. روال، بازداشت بَرسّی، سندِ زنجیره نگهداری، دادستان نقش و اجباری اعترافِ محافظت شفافیتِ کم دَرن. UNAMA خودسرانه بازداشت، حبس، شکنجه یا دیگه بدرفتاری مستند کَرده. جرم‌ئونِ میونِ قتل، بدنی آسیب، دزدی، ازدواج بیرون رابطه جنسی، همجنس‌گرایانه کردار، الکل، قمار، مواد مخدر، عمومی یا اخلاقی تخلف، اداره‌ئون یا سیاستونِ انتقاد، جعل، کالا تقلب، بی‌مجوز فعالیت، مواد مخدر کشت، قاچاق و ترابری هَستن. فرمان ۱۲ بالفعل مسئولون و سیاستونِ انتقادِ کیفری مسئولیت گسترشِ قصد داره. خاص جرم و سند شرطونِ واسه دری یا پشتو اصلی نسخه معتبرِه. مجازات کلیدی اصطلاحون حد (Hudud)، قصاص (Qisas)، تعزیر (Ta'zir) و دیه (Diyah) هَستن. قتل یا جدی آسیب بعد قصاص انتقام، پولی جبران یا قربانی خانواده بخشش شامل کونه. پرونده حساب تعزیر پند و هشدار، احضاریه، حبس، بدنی مجازات یا مال نابودی شامل کونه. عمومی اعدام و شلاق مستند بوون. ۲۰۲۵ UNAMA دست‌کم ۹۴۳ قضایی بدنی مجازات مورد ثبت کَرده، شامل پنج پسر و شیش دختر؛ چهارمین فصل دَ دست‌کم ۲۸۷ مورد بوو. همون فصلِ گزارش‌دَ UNAMA ۱۵ آگوست ۲۰۲۱ بعد دوازده عمومی اعدام مستند کَرده. زندان اداره کیفری مجازات و بازپروری، بازگشت جامعه اجرایی مسئوله. ۲۰۲۵ ژانویه آخر، موجود خبرِ حساب، حدود ۲۵٬۵۰۰ نفر زندان بوون، حدود ۱٬۹۰۰ زن، ۴۵۰ همراهی بچه و ۱٬۴۰۰ نوجوانِ شامل. UNAMA و OHCHR بازدیدون زندان دسترسی بهتر کَرد، ولی سراسر کشور یکسان روال ره ثابت نَکونه. قربانی پلیس، دادگاه، دادگستری وزارت حقوقی کمک سرویس، امر به معروف وزارت یا محلی جرگه و شورا ره بَرسّی کونه. پلیس، دادگاه، حقوقی اداره یا جامعه نماینده میانجی‌گری زن علیه خشونت و جدی پرونده دَ هم بوئه. مطمئن کیفری مسئولیت‌پذیری جاین نَگیره و فشار بیاره، ویژه جنسیتی خشونتِ پرونده دَ. زنونِ رسمی اختلاف‌حل نهادون دسترسی مردونِ نسبت خیلی کمترِه؛ ۲۰۲۵ آخر مشورت دَ ۱۴٪ مقابل ۵۳٪ گوتنه. غیررسمی رسیدگی بیشتر مردونِ کنترل بوئه و هر آسیب‌دیده‌واسه امن یا مناسب نیه. دادگستری وزارت حقوقی کمک اداره بی‌پول مظنون، متهم و قربانیِ رایگان رهنمود یا نمایندگی دَتونِه دَده. درخواست و نیاز ارزیابی پیش‌بینی بوو؛ تلفن ۱۸۸ِه. واقعی فراهم‌بوون منطقه‌ای فرق کونه و حقوقی مشاور یا وکیل‌کار زنونِ محدودیت شدیدِه. دادرسی هزینه یا مدتِ سرتاسری مطمئن میانگین نبو. بچه‌ئونِ واسه به‌جامونده ۲۰۱۷ کیفری قانون ۱۲ سال کیفری مسئولیت کمترین سنِ نام بَرده و ویژه روالی حفاظت و جایگزین پیش‌بینی کونه. این قواعد جاری یکسان اجرا بوئه یا نه نامعلومه. نوجوان دادگاهون منحل یا کم بوون؛ نوجوان اصلاح و بازپروری مرکزون مستند هَستن. بزرگسالونِ جداگانه نگهداری، سن تشخیص و بچه‌محور روالی حقوق هر جا مطمئن نبو. ترافیک کیفری حقوق راهنمایی و رانندگی قانون پایه داره و مجوز، گواهینامه، راهنمایی پلیس، مسافر و بار ترابری، جبران، بیمه، هزینه و جریمه شامل کونه. ترافیک اداره یا پلیس مسئوله. جاری جریمه جدول، اعتراض روال و ولایتی کار قابل اعتماد انتشار نبو. مدنی خسارت ادعا کاملاً کیفری دادرسیِ شامل نیه. اینترنتی جرم واسه ارتباطات وزارتِ قابل‌دسترسی کیفری قانون ماده‌ئون ۸۵۱ تا ۸۷۹ بی‌مجوز ورود، سیستم یا داده عوض‌کردن، بدافزار، الکترونیکی جعل و تقلب، اینترنتی دزدی، ممنوع فناوری، اینترنتی تروریسم، جاسوسی، مستهجن محتوا و غیرقانونی سیم‌کارت ره پوشش دَن. چند جرمِ واسه میان‌مدت حبس یا ۶۰٬۰۰۰ تا ۳۰۰٬۰۰۰ AFN جریمه مشخص بوو؛ مستهجن محتوا واسه تا دو سال حبس یا ۶۰٬۰۰۰ تا ۱۲۰٬۰۰۰ AFN گوتنه. فرمان ۱۲ بعد این قواعد هنوز جاری‌ئن یا نه قطعی ثابت نبو. افغانستون مدنی و سیاسی حقوق بین‌المللی میثاق، شکنجه علیه پیمان، بچه حقوق پیمان و زنون علیه تبعیض پیمان عضوِه؛ بین‌المللی گزارشون فرمان ۱۲ و بدنی مجازات این تعهدونِ ناسازگار دونن.