افغانستان ۾ واندڪائي

افغان واندڪائيءَ ۾ ورزش (sport)، تفريح (recreation)، مشاعري جهڙيون ثقافتي گڏجاڻيون، رباب جي موسيقي، بزڪشي، خانداني سرگرميون، تخليقي ڪم، ٻارن لاءِ محفوظ هنڌ ۽ ملڪ اندر سفر شامل آهن. افغانستان ۾ واندڪائيءَ جي معتبر ملڪ گير ڪئلينڊر يا اگهن جي ڊيٽابيس ناهي، تنهنڪري کُلڻ جا وقت، داخلا فيس، دستيابي ۽ اجازتون فراهم ڪندڙ، صوبي ۽ سلامتيءَ جي صورتحال موجب بدلجن ٿيون. رسمي راند عملي جنرل ڊائريڪٽوريٽ آف اولمپڪ، جسماني تعليم ۽ راند، صوبائي دفترن ۽ راندين جي تنظيمن سان لاڳاپيل آهي. تحقيق ۾ 59 راندين جون تنظيمون سڃاتيون ويون، جن مان 51 رجسٽرڊ آهن. ڪلب، اسٽيڊيم، جم، ترڻ جا تلاءَ ۽ تربيت ڏيندڙن لاءِ رجسٽريشن يا لائسنس گهربل ٿي سگهي ٿو. شايع ٿيل فيسن ۾ ڪلب جي شروعاتي لائسنس لاءِ AFN 500–10,000، سالياني تجديد لاءِ AFN 250–5,000، تربيت ڏيندڙ جي لائسنس لاءِ هر سال AFN 500 ۽ رانديگر سڃاڻپ ڪارڊ لاءِ قومي ٽيم جي رانديگرن جا AFN 70 يا ڪلب جي رانديگرن جا هر سال AFN 50 شامل آهن. لاڳاپيل تنظيم ۽ صوبائي دفتر حقيقي رسائي طئي ڪن ٿا. عورتن ۽ ڇوڪرين لاءِ عوامي راند، جنهن ۾ جم، پارڪ ۽ عوامي غسل خانا شامل آهن، ممنوع يا وسيع طور بند آهي، جيتوڻيڪ عملداري صوبي موجب بدلجي ٿي. عوام ۾ عورتن لاءِ سڄو جسم ۽ چهرو ڍڪڻ جا ضابطا آهن، جڏهن ته مردن کان مناسب لباس جي اميد ڪئي وڃي ٿي. برطانيا جي ايف سي ڊي او صلاح ڏئي ٿي ته 72 ڪلوميٽرن کان وڌيڪ سفر ڪندڙ عورت سان مڙس، پيءُ يا ڀاءُ محرم طور هجي. ثقافتي واندڪائيءَ ۾ ڪابل جو قومي عجائب گھر، شاعريءَ جون گڏجاڻيون، رباب جون روايتون، نوروز ۽ يلدا/چله جون تقريبون ۽ ٻيون مقامي برادري سرگرميون شامل آهن. قومي عجائب گھر 2025ع جي ثقافتي تقريب دوران سرگرم هو ۽ ان وٽ 5,000 سالن کان پراڻا آثار آهن. عوامي تقريبون عملي امر بالمعروف ۽ نهي عن المنڪر واري وزارت جي ضابطن هيٺ هلن ٿيون. شريعت جي خلاف سمجهيل موسيقي ۽ فلمون، جاندارن جون تصويرون ۽ عورتن جا آواز يا نمائندگي پابندين کي منهن ڏئي سگهن ٿا، تنهنڪري عوامي وندر جي عام آزادي فرض نٿي ڪري سگهجي. يونيسيف ۽ ان جا عملدرآمد ڪندڙ ڀائيوار ٻارن لاءِ محفوظ هنڌ هلائين ٿا، جتي راند، ڊرائنگ، مقامي راندين، نعتن، سماجي سرگرمين ۽ نفسياتي-سماجي سهائتا جا موقعا ملن ٿا، خاص ڪري بحران ۽ بي گهر ٿيڻ جي حالتن ۾. اهي ملڪ گير واندڪائيءَ جي خدمت بدران عملي، غيرتجارتي متبادل آهن ۽ عام طور ڪا قومي فيس نٿا وٺن. رسائي مقامي ڀائيوار تي دارومدار رکي ٿي. 2025ع ۾ ڪنڙ ۾ 13,500 کان وڌيڪ ٻارن ۽ سنڀاليندڙن واندڪائي يا نفسياتي-سماجي سرگرمين ۾ شرڪت ڪئي، جڏهن ته 2,300 کان وڌيڪ ڪمزور ٻارن کي ڪيس مئنيجمينٽ يا حوالو مدد ملي. واندڪائيءَ لاءِ سفر ۾ بند امير قومي پارڪ، باميان وادي، جام جو مينار ۽ باغ بابر شامل ٿي سگهن ٿا. سياحتي ڪمپنين لاءِ AFN 30,000 جو لائسنس گهربل آهي؛ مذهبي، طبي يا تعليمي سياحت لاءِ AFN 10,000 اضافي فيس آهي؛ رهنمائي ڪندڙ جي تصديق جي فيس شايع ٿيل ناهي. پرڏيهي گروپن کي تعارفي خط ۾ سڃاڻپ، پاسپورٽ، قوميت، مقصد، سفر جو پروگرام، تاريخون، رهائش، رهنما ۽ هنگامي رابطي جا تفصيل ڏيڻا پون ٿا. سياحت جو ڊائريڪٽوريٽ درخواست جو جائزو وٺي، پوءِ صوبائي اطلاعات ۽ ثقافت واري ڊائريڪٽوريٽ ۽ سلامتيءَ وارن ادارن سان هم آهنگي ڪري ٿو. سفر ۽ عوامي واندڪائيءَ ۾ سنگين خطرا آهن. برطانيا جي ايف سي ڊي او افغانستان جي سموري سفر کان پاسو ڪرڻ جي صلاح ڏئي ٿي، ۽ آمريڪي پرڏيهي وزارت بدامني، ڏوهه، دهشتگردي، غيرقانوني حراست، اغوا، قدرتي آفتن ۽ محدود صحت جي سهولتن سبب ان کي سطح 4، سفر نه ڪريو، قرار ڏئي ٿي. 2024ع ۾ باميان ۾ رهنمائي ڪيل دوري تي حملي ۾ ٽي اسپيني سياح مارجي ويا. رستا ۽ سرحدي گذرگاهون اڃا وڌيڪ خطري وارا آهن؛ منظم دوري سان اهي خطرا ختم نٿا ٿين. رمضان دوران ڏينهن جي روشنيءَ ۾ عوامي هنڌ تي کائڻ، پيئڻ، سگريٽ ڇڪڻ ۽ چيگم چٻاڙڻ منع آهي، ۽ وڏي آواز واري موسيقي يا ناچ کان پاسو ڪرڻ گهرجي. شراب، منشيات ۽ سوئر جو گوشت ممنوع آهن. رضامنديءَ کان سواءِ ماڻهن، سرڪاري يا فوجي عمارتن، محلات ۽ چيڪ پوسٽن جون تصويرون ڪڍڻ منع يا خطرناڪ ٿي سگهي ٿو. موبائل ۽ انٽرنيٽ خدمتون متاثر ٿي سگهن ٿيون، ۽ پرڏيهي ڪارڊ جي رسائي ۽ نقد رقم جي دستيابي ڀروسي جوڳي ناهي. ملڪ گير ڄاڻ 7 سيپٽمبر 2026ع تي جاچي وئي، پر مقامي واندڪائيءَ جون حالتون جلدي بدلجي سگهن ٿيون.