Истилоҳҳои маъмули маҳаллӣ бозор (bazaar, بازار), дӯкон (dukan, دکان), мағоза (فروشگاه), бозор ва маркази тиҷоратӣ (مراکز تجارتی)-ро дар бар мегиранд. Маҳсулоти хӯрокворӣ асосан дар бозорҳо ва дӯконҳои воқеӣ фурӯхта мешаванд; орди гандум ва маҳсулоти асосии воридотӣ аз марз, нақлиёт ва шароити бозор сахт таъсир мегиранд. Бонки Ҷаҳонӣ нархи ғизоро дар вақти воқеӣ дар 40 бозор назорат мекунад, дар ҳоле ки FAO нархҳои чаканаи молҳои асосиро назорат мекунад; ҳеҷ яке аз ин манбаъҳо меъёри умумимиллии супермаркетро муқаррар намекунад. Хариди ашёи шахсӣ ва хонаводагӣ косметика, маводи шустушӯй, маҳсулоти беҳдоштӣ ва дигар молҳои рӯзгорро дар бар мегирад, ки дар мағозаҳо, дорухонаҳо, бозорҳо, маҳсулоти маҳаллӣ ва воридот фурӯхта мешаванд. Муҳр, муҳлати истифода, тамға ва миқдорро санҷед, зеро моли пастсифат, муҳлатгузашта ва қалбакӣ ҳамчун хатарҳои ҳуҷҷатшуда боқӣ мемонанд. Либосро аз дӯзандагон, устохонаҳо, бозорҳо, намоишгоҳҳо ва фурӯшандагони тиҷорати иҷтимоӣ харидан мумкин аст; аз ҷумла либоси афғонӣ, гулдӯзӣ, пойафзол ва ҳунарҳои дастӣ. Дар баъзе ҷойҳо бозорҳои танҳо барои занон фаъолият мекунанд, аммо бисёре аз онҳо дар баъзе минтақаҳо баста шудаанд ва маҳдудияти ҳаракат ё талаботи маҳрам метавонад дастрасии харидорон ва фурӯшандагонро маҳдуд кунад; шароит байни вилоятҳо хеле фарқ мекунад. Хариди технология одатан аз фурӯшандагони телефонҳои мобилӣ ва электроника, мағозаҳои махсус ва фурӯшандагони тиҷорати иҷтимоӣ сурат мегирад. Идораи миллии стандартҳои Афғонистон, ки бо номи ANSA низ маъруф аст, фаъолияти стандартсозӣ ва санҷиши сифат, аз ҷумла барои таҷҳизоти барқиро анҷом медиҳад, аммо мавҷудияти шабакаи умумимиллии кафолат ё хизматрасонии баъди фурӯш исбот нашудааст. Аз фурӯшанда пурсед, ки агар дастгоҳ нуқсон дошта бошад, чӣ мешавад, ва расид, тамғаи маҳсулот, аксҳо ва далели пардохтро нигоҳ доред. Хариди онлайн вуҷуд дорад, аммо пароканда буда, бештар ба мавзеъҳои шаҳрӣ маҳдуд аст. Тиҷорат дар Facebook, расондани маҳсулоти хӯрокворӣ ва платформаҳои маҳаллӣ ҳуҷҷатгузорӣ шудаанд, аммо истифодаи кунунии умумимиллӣ ва феҳристи пурраи фурӯшандагон муайян нашудааст. Фарохмаҷрои мобилӣ, дастрасӣ ба дастгоҳ, барқ, суроғаи воқеӣ, вазъи роҳҳо, амният ва интиқоли байни вилоятҳо ба он таъсир мерасонанд, ки расондан кор мекунад ё не. Почтаи афғонӣ 463 шуъбаи почта, рамзҳои почта, пайгирии баста ва маркази тамос бо рақами 199 дорад, аммо хизматрасонӣ ва нархҳои нашршудаи он меъёри умумии расондани чаканаро эҷод намекунанд. Аз ин рӯ муҳлати расондан, пардохт, баргардондан ва шартҳои иваз аз фурӯшанда ва канали расондан вобастаанд. Пули нақд усули асосии пардохт аст. Роҳҳои расмии дигар суратҳисобҳои бонкӣ, кортҳои APS ё AfPay, терминалҳои пардохт, банкоматҳо ва муассисаҳои иҷозатномадори пули электронӣ мебошанд. Ҳавола барои интиқоли ғайрирасмии пул васеъ истифода мешавад, вале ҷойгузини механизми шикоят ё баргардонидани пули хариди чакана нест. Бонки марказии Афғонистон муассисаҳои пули электрониро танзим мекунад; провайдерҳои номбаршуда M-Paisa, M-Hawala, My-Money, MTN MoMo, HesabPay, Aurum Pay ва Star Pay мебошанд. Бонки Ҷаҳонӣ шумораи ҳамёнҳои фаъоли соли 2024-ро аз 20,000 то 50,000 ҳисоб кардааст. Пеш аз интиқоли пул иҷозатномаи провайдер, пардохтҳо, дастрасии пул, гиранда ва раванди ҳалли баҳсро санҷед; хизматрасониҳои RTGS ва ACH метавонанд хомӯш бошанд, ACSS дастӣ мемонад ва ҳамкории банкоматҳо нобаробар аст. Қонуни ҳифзи истеъмолкунандагон соли 2017 дар замони ҳукумати қаблӣ қабул шуда буд, аммо иҷрои он ва баррасии шикоятҳо пароканда аст. Вазорати саноат ва савдо, аз ҷумла Раёсати корҳои истеъмолкунандагон, ба масъалаҳое чун санҷиши нарх, шикоятҳо, моли қалбакӣ ё муҳлатгузашта, тамғаи молӣ ва назорати реклама машғул мешавад. ANSA стандартҳо, метрология, озмоишгоҳҳо ва назорати сифатро фаро мегирад. Вазорати амр ба маъруф, наҳй аз мункар ва шунидани шикоятҳо бозорҳо ва мағозаҳоро назорат карда, метавонад ба баъзе молҳои зарурӣ, захиракунии мол, гаронфурӯшӣ, қаллобӣ ва вазну андозаҳо расидагӣ кунад. Роҳҳои шикоят ба ҳар ниҳод вобастаанд; меъёри ягонаи умумимиллии баргардондан, бозпас гирифтан ё кафолат, ё муҳлати баррасии кафолатнок исбот нашудааст. Дастрасии харид одатан дар Кобул, Ҳирот, Мазори Шариф ва дигар марказҳои вилоятӣ бештар аст, зеро хизматрасониҳои рақамӣ, логистика ва молия дастрасии бештар доранд. Маҳалҳои дурдаст метавонанд суроғаёбӣ, бонкдорӣ, алоқаи барқӣ, дастрасии пули нақд дар намояндагони пардохт ва имкони расондани заифтар дошта бошанд. Нархҳои чакана ба бозор, воридот, қурби асъори хориҷӣ ва нақлиёт вобастаанд; рӯйхати расмии нархҳо танҳо баъзе молҳои заруриро фаро мегирад. Амалҳои устуворсозӣ асосан ғайрирасмӣ мебошанд. Идораи миллии стандартҳои Афғонистон масъулиятҳои стандартӣ ва экологӣ дорад ва Агентии миллии ҳифзи муҳити зист ҳангоми харид истифодаи халтаҳои матоъии такроран истифодашавандаро ташвиқ мекунад, аммо мавҷудияти нишони экологии умумимиллӣ, масъулияти васеи истеҳсолкунанда, низоми баргардондан, коркарди партов ё таъмиру пуркунии дубора исбот нашудааст. Аз ин рӯ кам кардани партов ё истифодаи дубораи халта интихоби амалии ихтиёрист, на меъёри ҳатмии умумимиллии харид.
Харид дар Афғонистон
Харид дар Афғонистон асосан дар бозорҳо, дӯконҳо, мағозаҳо, марказҳои тиҷоратӣ ва тавассути тиҷорати молҳои маҳаллӣ ё воридотӣ сурат мегирад. Молҳо маҳсулоти хӯрокворӣ, либос, ашёи рӯзгор, косметика, электроника ва ҳунарҳои дастиро дар бар мегиранд, дар ҳоле ки пули нақд усули асосии пардохт боқӣ мемонад. Нарх, дастрасӣ, расондан ва имкони ворид шудан аз бозор, вилоят, роҳҳои нақлиёт, амният ва қурби асъор вобастаанд.
VivAVia can make mistakes. Check important information.