Нақлиёт дар Афғонистон

Дар Кобул ва дигар шаҳрҳои калон мардум маъмулан аз таксиҳои хусусӣ ё муштарак, микроавтобусҳо, автобусҳои «костер», автобусҳо ва воситаҳои сечархаи маҳаллии зарранг истифода мебаранд. «Милли Бас» автобуси давлатӣ дорад, аммо фарогирӣ ва дастрасии воқеӣ аз маҳал вобастаанд. Истгоҳ, оператор, роҳкиро ва вақти рафтан дар саросари кишвар стандартӣ нестанд; мусофирон аксар вақт нақлиётро мустақим мувофиқа карда, роҳкироро дар маҳал мепардозанд. Нақлиёти роҳӣ роҳи асосии сафар байни шаҳрҳо ва вилоятҳои Афғонистон аст. Автобусҳои масофаи дур, таксиҳои муштарак, мошинҳои хусусӣ ва боркашон аз долонҳои асосӣ, аз ҷумла Кобул–Қандаҳор–Ҳирот, Кобул–Нангарҳор–Торхам ва роҳҳои шимолӣ, аз ҷумла самти Исломқалъа ва Спин-Булдак истифода мебаранд. Роҳҳои дуюмдараҷа метавонанд хокӣ ё дорои ҳолати тағйирёбанда бошанд. Нуқтаҳои бозрасӣ, басташавии муваққатӣ, барф, обхезӣ, ярч, садама, хушунати мусаллаҳона, ҷиноят, одамрабоӣ ва боқимондаҳои таркандаи ҷанг метавонанд амният ва давомнокии сафарро бо огоҳии кам тағйир диҳанд. Барои сафарҳои шабона, роҳҳои дурдаст ва минтақаҳои марзӣ эҳтиёти махсус лозим аст. Дар Афғонистон роҳи оҳани саросарии мусофирбари мунтазам барои сафарҳои ҳаррӯза вуҷуд надорад. Роҳҳои амалкунанда ё дубора фаъолшуда асосан бор ва транзитро дастгирӣ мекунанд, аз ҷумла Ҳайратон–Мазори Шариф ва пайвастҳо ба Ӯзбекистон, Оқина ва Тӯрғунди ба самти Туркманистон ва пайвасти Ҳирот–Хоф ба самти Эрон. Васеъшавиҳои пешниҳодшуда ё омӯхташуда ҳоло ҷойгузини боэътимоди нақлиёти роҳӣ ё мошини хусусӣ нестанд. Парвозҳои дохилӣ метавонанд вақти сафарро миёни Кобул, Қандаҳор, Ҳирот ва Мазори Шариф кам кунанд. «Ариана Афғон Эйрлайнз» ва «Кам Эйр» парвоз мекунанд, аммо пеш аз рафтан дастрасӣ, нарх, қоидаҳои бағоҷ ва бекоршавиро мустақим санҷидан лозим аст. Сафари марзӣ инчунин аз кушода будани гузаргоҳ, шиноснома, раводид, қоидаҳои гумрук ва вазъи амнияти маҳаллӣ вобаста аст. Назорати авиатсия ва тартиби фурудгоҳро аз маълумоти ҷории расмӣ ё ширкат тасдиқ кунед; бехатарии умумиро пешакӣ фарз накунед. Ронандаи мошин одатан ба шаҳодатномаи ронандагӣ ва ҳуҷҷатҳои бақайдгирии воситаи нақлиёт ниёз дорад, ки мақомоти роҳнамоӣ медиҳанд. Вазорати корҳои дохилӣ ва Полиси роҳ иҷозатнома, бақайдгирӣ ва назорати ҳаракатро пеш мебаранд; Вазорати нақлиёт ва авиатсия нақлиёти заминӣ, ҳавоӣ ва транзитӣ ва зерсохтори вобастаро баррасӣ мекунад. Талаботи ҷории ҳуҷҷатҳо, маҳдудиятҳо, пардохтҳо ва муҳлатҳо аз маҳал фарқ мекунанд ва бояд дар маҳал тасдиқ шаванд. Қоидаи Вазорати корҳои дохилӣ дар соли 2025 дар бораи мошинҳои чапрули ба қайд гирифта нашуда дар Кобул, инчунин нишонаҳои минтақавии мошин ва маҳдудияти ҳаракат, аҳамияти вазъи бақайдгириро зиёд мекунад. Пиёдагардӣ аҳамияти калон дорад, зеро моликияти мошин ва нақлиёти ҷамъиятии боэътимод маҳдуд аст. Дучархасаворӣ як роҳи арзони маҳаллӣ аст, аммо шабакаи миллии дучарха ё зерсохтори доимии муҳофизатшуда вуҷуд надорад. Роҳрав, гузаргоҳ ва шароити дастрасӣ хеле фарқ мекунанд. Амният ва қоидаҳои иҷтимоии маҳаллӣ ба ҳаракати одамон дар ҷойҳои ҷамъиятӣ таъсир мерасонанд. Гузоришҳои солҳои 2024 ва 2025 иҷрои нобаробари аз ҷиҳати маҳал ва вақт талаботи маҳрам ва ҳиҷобро барои занону духтарон ҳангоми истифодаи нақлиёти ҷамъиятӣ ё хусусӣ тавсиф мекунанд; бинобар ин дастрасӣ ба кор, таҳсил ва хизматрасонии тиббӣ маҳдуд шуда метавонад, махсусан барои занони танҳо, бевазанон ва хонаводаҳои сарварзан. Нақлиёт инчунин ифлосшавии ҳавои маҳаллӣ, чанг, серодамӣ ва садоро ба вуҷуд меорад, ҳарчанд маълумоти боэътимоди миллӣ дар бораи мошин ва партовҳо маҳдуд аст. Барои роҳкиро ва вақти сафар стандарти ягонаи миллӣ вуҷуд надорад: онҳо аз масофа, навъи мошин, шумораи мусофир, нархи сӯзишворӣ, мувофиқа, ҳолати роҳ ва амният вобастаанд. Пеш аз рафтан шароити ҷориро аз ширкат, терминал, ҳавопаймо, мақомоти маҳаллӣ ва маълумоти ҷории амниятӣ санҷед.