L’Austria a l’é divisa an stà federaj, distret e comun. Tanti question pratiche ëd la vita ëd tuti ij di as sistema an comun, ant l’aministrassion dla sità o ant un ufissi competent. La repartission ëd competense a dipend dal pòst andova it stas e da la question. Dope un traslòch, la declarassion ëd la residensa con ël formular d’iscrission ëd la residensa (Meldezettel) a l’é un pass important. Për j’àutri pràcedure aministrative a-i van sovent un document d’identità, n’indiriss ëd residensa e ij document giust. Le comunicassion ëd j’ufissi a venta lese për ël tute, ten-e an órdin e conservéle an manera segura. Ël viver ant un condomini a l’é regolà dal contrat ëd locassion, da la regolamentassion dla cà e dal respet për j’àutri. Ant ij condomini a-i son sovent regole për la quiet, ij lòch an comun, ij rument e le biciclete. Dagn o problema a venta segn-alé, second ël cas, al locador, a l’administrassion dla cà o al servissi d’emergensa competent. Për ij spostament ëd tuti ij di a-i son, second ël pòst, autobus, tram, metrò, treno regional e percors për biciclete. Ant le sità ël reit ëd trasport pùblich a l’é an general pì fitta che an campagna. Prima ëd parte a venta controlé la combinassion, la fermà e ël biglièt bon. Le robe da mangé e j’oget d’uso quotidian a së compra an supermercà, panaté, drogherie, mercà e pì cit negòssi. J’ore d’apertura a peulo esse pì curte che an dël pais ëd sòlit, specialment an le duminiche e j’festiv. Për sòn a convien programé për temp ij acquisti necessari. Ij rument a son ëd sòlit racolti an manera separà. Sovent a-i son contenitor separà o pont ëd racolta për rument indifferensià, carta, véder, imbalagi e rument organic. La repartission precisa a l’é spiegà dal comun, dal consòrsi dël rument o da l’administrassion dla cà. Ant ij raport con j’àutri a son important ij salut, la pontualità e un ton gentil. L’espression «salut tradissional (Grüß Gott)» a l’é un salut difus; a së dopra ëdcò «Guten Tag», «Hallo» e dle form regional. Ant le situassion formàj, ëd sòlit as comensa con «Sie» fin-a che a ven proponùa n’àutra manera ëd rivolgesse. Ël temp liber a së passa an associazion, giardinet, cà ëd cultura, biblioteche, sit sportiv e ant la natura. Le associazion a son sovent un bon sistema për conoss ëd gent e partecipe regolarment a atività an comun. Montagne, bòsch e lak a dan tante possibilità, ma a-i veul equipagiament adat e atension al temp e ai percors. La vita quotidian-a d’Austria a l’ha bon-e struture pùbliche, ma a resta diferente da region a region. Ant le campagne ij spostament a peulo esse pì longh e j’ofèrte pì rare, mentre che le sità a l’han sovent pì scelta e cost ëd cà pì aut. Un quadro personal ëd contat, percors e spese regolar a facilità la programassion.
La vita quotidian-a an Austria
La vita quotidian-a an Austria a comprèn ël viver, ël fé la spesa, ël travaj o la scola, ij spostament, ël temp liber e ij contat con j’ufissi pùblich. Tanti cose a son organizà për mes ëd ël comun, ël trasport pùblich e dle regole precise ant la cà. Chi a ten an órdin ij document important e a conoss j’usi local, ës orienta dël sòlit an pressa.
Comensa da toa situassion abitativa, dai contat aministrativ pì important e dai percors che it fas regolarment. Program ij acquisti, j’apontament e ij viagi con anticipo e ten tuti ij document important an un pòst fiss. Se it l’has dubi, domanda diretament a l’ufissi competent e marca la risposta ch’it l’has ricevùa.
Arivè
Arivè an Austria a völ dì ëvnì familiar con ël pòst andova ch’a viv, con j’ufissi important e con la vita ëd tuti ij di. I primi passi boni a son avèj un alogi sigur, fé la registrassion ëd la residenza e avèj un’idea dël transport, dla salut, dla spëisa e dla comunicassion. Conosce gent a l’ajuta a capì pì an pressa le regole e le usanse.
Spëisa
Fé la spëisa an Austria a veul dì dovré supermercà, boteghe citine, mercà e boteghe specialisà. I pres, la sarnìa e j’orari a vario segond ël pòst e ël tipo ëd botega. Comparé j’offerte e pianifiché ij aquist a peul fé sparmié sòld e percors.
Mangé
Ël mangé an Östrich a mes-cia la cusin-a regional, j’influense internassionaj e la cusin-a ëd cà ëd tuti ij di. A son tipiche le past regolar, ël pan e le paste, ij piat cald principal e la pausa ëd mangé coma past pìcit tra ij past. L’orìgin, la religion, la salùt e ij gust përsonaj a dan ansem n’bon-a varietà ëd abitudin ëd mangé.
Temp lìber
Ël temp lìber an Austria as passa sovens an mes a la natura, ij sòdalissi, ël sport e le istitussion cultural. Le sità e ij comun a ofro possibilità diferent ai citadin pì giovo, ai giovo e ai adult. Tanti atività a forniso ansem moviment, ripos e contat social.
Salùt
La salùt an Östrich a ven sostegnùa da l’assicurassion malatia, le buteghe mediche, ij servizi ambulatori, j’ospedaj, le farmassie e ij servizi d’emergensa. La tessera e-card a serv spesso coma prova ant ël sistema sanitari për ij përson-e assicurà. Për avèj na cura adata, a l’é important distengue tra un apuntament normal, un bisògn urgent e na vera emergensa.
Animal ëd cà
Ij animal ëd cà an Östrich a peulo esse tegnùit mach se ij sò besògn, la salùt e la sicurëssa dij àutri a ven considerà. A seconde dl’animal, ëd la municipalità e dla situassion d’abitassion, a-i son obligassion diferent. Anans d’avèjne un, a l’é mej valuté con realismo ël temp, ij cost, ël pòst e la cura.
Comunicassion
An Austria, la comunicassion a comprend le ciaciarade an person, ël telefon, l’internet, la pòsta e la corispondensa oficial. Ël tedesch a l’é la lenga comun principal, ansem ai tanti dialet e a d’àutre lengo parlà. Doman-de con precision e trata con atension ij dat personal a evito j’incomprension.
Mèdia
Ij mèdia an Austria a comprend-o le offerte pùbliche e private an television, radio, stampa e internet. A inform-o, divertisso e a dan forma a le discussion pùbliche. Confronté con atension pì offerte a giuta a distinguer le notissie, j’opinion, la reclama e le vos.
Trasport
Ël trasport an Ostria a-junse treno, bus, tram, metrò, auto, bici e viagi a pé. Ant le sità a-i é an general na rë për ël trasport pùblich pì fitta, mentr ant le campagne a peul esse pì important ël orari dij tren e ëd l'auto. Për plané un bon viagi, guarda ël bigliet, ij cambi, ël temp e l'ultim tòch fin-a a la destinassion.
Abité
Abité an Ostria a comprenda ij apartament an afit privà, la proprietà, ij apartament ëd cooperativa e, an chèich sit, ij apartament comunaj. Ël contrat d'afit, la caverna, ij cost ëd gestion, la consegna e le regole dla ca a determin-o vàire question pratiche. Verìfica tut ben prima ëd firmé për evité cost e contrast ch'a vegno da sorprèisa.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

