Һөнәри белем биреү системаһындағы шәкертлек — Әзербайжанда

Әзербайжанда шәкертлекте һөнәри белем биреү системаһы, йәғни һөнәри белем биреү (peşə təhsili), аша аңлау дөрөҫөрәк. Ул һәр ваҡыт эш биреүсе етәкселегендәге, компания башлап килгән кешене беренсе көндән эшкә алып уҡыта торған айырым шәкертлек формаһы түгел. Һөнәри мәктәптәр һәм үҙәктәр конкрет һөнәрҙәр өсөн күнекмәләр бирә. Йыш осраған өлкәләргә технология, төҙөлөш, ауыл хужалығы, хеҙмәтләндереү, туризм, һөнәрселек, транспорт һәм сәнәғәт эше инә. Уҡыу ғәҙәттә дәрестәрҙе практик күнегеүҙәр менән берләштерә. Программаға ҡарап, практика мәктәп оҫтаханаларында, лабораторияларҙа, уҡыу ҡоролмаларында йәки хеҙмәттәшлек иткән эш урындарында үтергә мөмкин. Ҡабул итеү юлдары уҡыусының элекке мәктәп белеме һәм һайланған программаға бәйле. Ғариза биреүселәр ғәҙәттә мәктәп таныҡлығы (attestat) кеүек белем һәм шәхес документтарын тапшыра һәм яуаплы учреждениеның ҡабул итеү тәртибен үтә. Эшһеҙҙәр өсөн ҡайһы бер бушлай һөнәри курстарға Дәүләт мәшғүллек агентлығы йәки DOST үҙәге (DOST centre) аша юллама бирелергә мөмкин. Уҡыуҙың оҙайлығы һәм кимәле һөнәргә һәм элекке белемгә ҡарап үҙгәрә. Уҡыуҙы уңышлы тамамлағандар эшкә урынлашыуға һәм артабан уҡыуға ярҙам итә алған һөнәри квалификация йәки белем документы ала. Практик тәжрибә мөһим, сөнки эш биреүселәр кешенең реаль бурыстарҙы хәүефһеҙ һәм ышаныслы башҡара алыуын күрергә теләй. Сертификат ярҙам итә, әммә күрһәтелгән һәләт, аралашыу һәм ышаныслы эш ғәҙәттәре лә мөһим. Һөнәри белем биреү академик дәрәжәгә ҡарағанда эшкә инеү өсөн тиҙерәк һәм практикыраҡ юл бирергә мөмкин. Сикләүҙәргә уҡытыу сифатының төрлө булыуы, ҡорамалдар айырмаһы һәм дәрестәге күнегеүҙәр менән ысын эш урыны ихтыяждары араһындағы мөмкин булған айырма инә. Программа һайлағанға тиклем уҡыусылар уның уҡыу планын, практик мөмкинлектәрен, эш урындары менән бәйләнештәрен, квалификацияһын һәм артабан үҫеш варианттарын сағыштырырға тейеш. Улар шулай уҡ һөнәрҙең эшләргә ниәтләгән төбәктә нисек башҡарылыуын раҫларға тейеш.