Азербайжан культура пӗр-пӗтӗмрен тӑракан пӗр йӑла-йӗрке мар, вӑл тӗрлӗ. Йӑла-йӗрке Баку, пӗчӗк хуласем, тавлӑ районсемпе ялти обществӑсем хушшинче, çемьесемпе ӗлӗкхи-çӗнӗ ұрӑвсем хушшинче уйрӑлма пулать. Азербайжан чӑвашла (Azərbaycan dili) — халӑх культурашӗн тӗп пайӗ. Вырӑс чӗлхине те социальлӑ тӗлӗшсенче пӗр-пӗр çынсем тӑваççӗ, меньшинствӑсен обществисем çавӑн пекех хӑйсене чӗлхисемпе йӑлисемпе çӳреççӗ. Литературапа поэзия культурӑ пурнӑçӗнче хисеплӗ вырӑн йышӑнаççӗ. Çемье çыхӑнӑвӗсемпе çывӑх çынсемпе пулӑшӑш пысӑк вырӑн йышӑнаççӗ. Мӑн çынсене уйрӑмах хисеплеççӗ, çемье членӗсем апатланма, паллӑ кунсемпе тӗлӗшлӗ ӗçсемпе важнӑ шухӑшсем çинчен калаçма пӗр вырӑна пухӑнаççӗ. Пӗр-пӗр çемьере йӑла-йӗрке тепӗр çемьерен ытларах та традициллӗ пулма пулать. Азербайжанра кунака хӗрӳн кӗтсе илни пысӑк хисеплӗ йӑла. Кунака тӗттӗм чӑй, çӑкӑр-çимӗç, çимӗç, çӑмарта, нӑрӑсӑмсем е тулли апат пӗçерсе тӑваççӗ, кайран практикӑлӑ ӗçсем çинчен калаçаççӗ. Пӗр-пӗчӗк пӑтӑрма та йышӑнни хисеплӗхне кӑтартма пулать, анчах сӑмахпа сӑмахларах отказланине те йышӑнаççӗ. Апат-çимӗç культуране пӗрле пӗçернӗ рислӑ апат плов (plov), тултарнӑ яшка долма (dolma), кӑварта пӗçернӗ апатсем kebabs (kebabs), шӑрпӑ, çӑкӑрпа регионпа уйрӑмлӑ апатсем кӗреççӗ. Чӑйпе тӑрӑмлӑ груша пек формаллӑ стакансем (armudu glasses) тӗрлӗ çӑкӑр, çырма е тӗттӗм çӑкӑрпа пӗрле пӑрахса панӑ пек пулать. Апатлану кунсеренхи çӑкӑр-çимӗç çийӗнчен ытларах вӑхӑт йышӑнакан социаллӑ тӗлӗш пулма пулать. Новруз (Novruz) — Азербайжанра пӗр паха культура паллӑ кунӗ, вӑл çуркунне, çӗнелӳпе çемье пӗрлӗхне палӑртать. Унӑн пысӑк пайӗсем — ӳсӗнӗ пӗрӗ (samani), илемлӗ тӗрӗслӗнӗсемпе витнӗ çӑтӑрсем, çутӑ çунтарнисемпе паллӑ кун умӗнхи уйӑхсенче тӑвакан йӑласем. Ыйӑх туйӗсем, çураçу туйӗсем, дин е çемье паллӑ кунӗсем те хӑйсене уйрӑм пухӑнусемпе йӑлисемпе пурнӑçа кӗртсе тӑваççӗ. Музыкапа сӑнарлӑ ӗçсем пӗр чухне сложнӑ традициллӗ музыкӑ формӗ — мугам (mugham) — тӗлӗшрен, тепӗр чухне юрӑпа инструментсемпе калавласа юрлани (ashiq storytelling) тӗлӗшрен тухаççӗ. Халӑх ташши, классикӑлӑ музыка, театр, популярлӑ музыкапа хальхи искусство та культурӑ пурнӑçӗн пайӗсем. Килем тӑвасси, металлпа ӗçлесси, керамика, тӗрӗслӗхпе миниатюра искусствине тӗрлӗ районсен йӑх-сӑпатӗпе практикӑлӑ ӗçсене çыхӑнтараççӗ. Дин Азербайжан историне йӑлисемпе тӗрлӗ чухне витӗм кӳнӗ, халӑхӑн пысӑк пайӗн мусулман тӗплӗхӗ бар. Халӑх пурнӑçӗ тӗп вырӑнӗнче секулярлӑ, çынсен личнӑ практикисем тӗрлӗ. Çавӑнпа кунака пур çын та пӗр пек дин правилӗсене тытать тесе шухӑшласа тӑма юрамасть. Хисеплӗ тӑрулӑх çынсене лайӑх саламлани, вырӑна килӗшӳллӗ тумланнипе, çынсене е церемонисене фотографилас умӗн ыйтнипе палӑрать. Çынсен килӗсенче е дин вырӑнӗсенче çӑмӑрсене хывма кирлӗ пулма пулать. Хуçине сӑнаса тӑнипе ансат ыйтусемпе ыйтни — вырӑнти ӗлӗкхи йӑласене ӑнланма чи имӗрӗн юл пулса тӑрать.
Культура — Азербайджанра
Азербайжанри культура тюрк тӗпӗсемпе, Перси йӑлисемпе Кавказ йӑлисемпе, тӗрлӗ районсемпе обществӑсем формалантарнӑ традицисемпе хутӑшать. Çемье çыхӑнӑвӗсем, кутаçлӑх, чӑй, музыка, поэзия, апат-çимӗçпе кунака хисепленӗ хисеп кунсеренхи пурнӑçра пысӑк вырӑн йышӑнаççӗ. Хальхи хула культура çӗнӗренех тӑрӑшса килекен йӑлисемпе, уйӑрмах паллӑ кунсемпе çемье мероприятийпе, пӗрле пурӑнать.
VivAVia can make mistakes. Check important information.