Чĕлхе Азербайджанра

Азербайджан чĕлхи (Azərbaycan dili) — Азербайджан патшалăх чĕлхи. Çĕршывсен хушшинче Azeri кĕске ятпа та усă кураççĕ, анчах анлăн калаçакансем чĕлхине инглиç чĕлхинче азербайджан чĕлхи тесе калама ытларах юратаççĕ. Азербайджан чĕлхи тюрк чĕлхисен ушкăнне кĕрет тата турк чĕлхипе çывăх. Икĕ чĕлхепе калаçакансем пĕр-пĕрин сăмахĕсенчен çичĕпех ăнланма пултараççĕ, анчах вĕсен сасăланăвĕ, сăмахĕсем, сăмах майлашăвĕсем тата историйĕ уйрăм. Хальхи официаллă алфавит латин буквисем çине тăвăнать. Унта ə, ğ, ı, ö, ş, ç тата ü пек уйрăм буквăсем пур, вĕсен сасăланăвне вĕренни ятсене тата вывескăсене çыруран вĕренме анчах пулăшать. Азербайджан чĕлхинче сăмахсем тĕп сăмах çумне хушаксем хушса туса тăваççĕ. Ку хушаксем хисапа, пĕрлĕхе, килĕшÿне, вăхăта, çынăва тата ыйтăва палăртаççĕ, çавăнпа пĕр çырăнă сăмах инглиç чĕлхинче темиçе сăмахпа пĕлтерекен пĕлтерĕше кÿме пултарать. Сăмахсен йĕркинче глаголь предложенин вĕçĕнелле тăрать. Сасă гармонийĕ те хушаксем мĕнле пулнине пĕлтерет: хушакри сасă сăмахри сасăсемпе килĕштернĕ май улшăнма пултарать. Хисеплĕ «эсир» формă (siz) тапаçуран хисепе тата çывăхлăха пĕлтерме пулăшать, сĕн пĕр çыншăн çывăх «эсĕ» формă (sən). Пĕлĕшмен çитĕнÿçĕ çынпа калаçнă чухна siz формăпа пуçлама çитĕнÿлĕрех. Çĕрĕс чĕлхине хулăсенче, уйрăмах хăш-пĕр профессисенче тата çамрăк мар çынсем хушшинче анлă ăнланаççĕ, анчах камăн та ăна пĕлнине яланах шутлама юрамасть. Пĕр азербайджан çынни çĕрĕс чĕлхипе калаçма пултарать тесе те, вăл ăна калама юратать тесе те шутлама юрамасть. Азербайджанра Lezgian, Talysh, Avar, грузин тата ытти уйрăм çынсен чĕлхисем те пур. Чĕлхе усă курни çын пурăнакан килте, шкулта, ĕçре, регионта тата çынсен ăсталăхĕпе килĕшсе улшăнма пултарать.