Азербайджан — унитарни президентски республика ю. Иза боху, къоман власть цхьана мамлекетехь гӀуллакхдеш ю, шен-шенца хьайоьллина регионашка декъна йоцу, а президентан политически системехь къоьллина роль ю. Конституция — мамлекетан къуллаллин юкъара къонунан юкъарло ю. Цуьнан чу йозанан органаш, гражданийн бакъонаш а декъашхалла а, шайлахь йоьллина хьажарш, къонун кхоллам, судийн гӀуллакх а, къуллаллин декъашхойн юкъара гӀуллакх а хьахо. Президент — мамлекетан куьйгалхо а, исполнительни ветван куьйгалхо а ю. Президентан администраци а Министрийн Кабинет а къоман политика кхолла а, дӀахьайоьллина а гӀо дечу, а министерствошкахь деша, могӀарца, финансашкахь, транспортехь а, юкъара гӀуллакхехь а гӀуллакх йо. Азербайджанан къоман парламент (Milli Məclis), я Национальни собрание, къонун кхолларан къоман орган ю. Цуьнан декъашхоша къонунан проектех хьоьжуш а, къонунш кхоллуш а, къоман бюджет тӀера дӀахьош а, Конституцица билгалйина кхин декъашхалла йо. Проект, къонун хила тарлуча хьалха, кхетамечу хьоьжуш а, голосование йо. Судаша къонун дӀахьош а, къонунан даькъаллашкахь къастам бо. Судийн система чу юкъара судаш а, къоман къайламашкахь йолу судаш а ю, а Конституционни судо шен къонунан декъашхаллин юкъара Конституцица бохучу хьолашкахь къастам бо. Шаьрехь а, районашкахь а йолу къоман исполнительни органаш централизованни исполнительни системан гӀуллакх гойту. Церан тӀедиллина куьйгалхоша йозанан административни гӀуллакхаш дӀахьо а, къоман къарларалла дӀайоьллина а гӀо йо. Муниципалитеташ (bələdiyyələr) елхина къоман худокхалла йолу органаш ю, церан тӀедиллина гӀуллакхаш а, материальни а ресурсаш а къехка. Гражданаша шайлахь хьажарехь, политически партишкахь, граждански группашкахь, петицишкахь, къоман дӀаяларан хьажарашкахь, йозанан гӀуллакхехь а, органашца къонунца йолу юкъара дӀагӀуллакхехь а дакъалаца тарло. Амма практиках политикахь куьйгалла централизованни хила, независимни политически къовсам, къоман демонстраци а, критически медиа-гӀуллакх а къехка чӀогӀа цхьанан къинхьегамашкахь хила тарло. Къоман къарлараллаш дӀайоьллина хила тарло къоман куьйгаллин тӀера министерствошка, йозанан исполнительни органашка, тӀаккха иза дӀахьош йолу органашка. Йозанан адаман иштта хьуьллахь гӀо дечу хьалха, хӀокху массо а гӀуллакхан тӀедиллина орган хӀунда ду къасто, къеггера йозанан дӀаяларан хьажар дӀакхачо, а дӀаяларна гӀуллакхан даллалла дӀахьо. Политика шайлахь хьажарийн хенахь цхьана къоман гӀуллакхехь бен йоккха маьна ела. Бюджеташ, къоман сервисаш, школаш, некъаш, бизнесан къоаламаш, социальни гӀо а, йозанан кхиар а политически а административни къарлараллийн тӀера хила, иза дукха юкъара гӀо дечу институташца таныш хиларан хьел.
Политика Азербайджанехь
Азербайджанехь политика президентски республиках йоккха централизованни къоман власть йолуш ю. Президентан, Министрийн Кабинетан, Милли Меджлисан, судийн а, йозанан къоман органийн а формальни декъашхалла ю. Иштта органаш мичахь гӀуллакхдечи къасто, къоман къарлараллийца дӀалаьцна хьуьллахь лаьтта а, шен хьажарш дӀакхачо а гӀо ду.
VivAVia can make mistakes. Check important information.