Азербайджанан культура йоьллина ю, иза цхьана хьолца чекхйолуш йолу дехарш йолу культура яц. Баку, къенарчу жима шахьарашкахь, лаьмнашкахь а йистерчу юьрташкахь а адаташ дика кхолламашкахь дукха хила тарло. Иштта, цхьаьна керташкахь а эвларашкахь а кхолламаш кхолладелла хила тарло. Азербайджанан мотт (Azərbaycan dili) къамийн культурехь доккха маьӀна долуш бу. Цхьаъ социалан хьолехь оруссийн мотт а кхетош бу, боккхабоьлхачу къамийн дикаш а, бертахь йолу мотташ а, адаташ а леладо. Литература а поэзи а культурин дехарехь ларам беш йолу ю. Кертахь а, гергарчу адамийн юкъараллехь а доккха маьӀна долу. Дукха хенахь дезачу къенашна ларам бо, кертахь адамаш хӀора дийнахь а, цхьаьна хӀума яха а, дикаш а, кхолламаш а, декъашхо а болуш юкъара гулло. Цхьаъ керташкахь адаташ кхолла а, кхечу керташкахь кхин хила а тарло. Азербайджанехь хьашоалла доккха ларам бечу адатехь ю. Хьашаца къарах ча, ширинчу хӀуманашца, хьашца, кхолламашца я цхьаьна хӀума дӀало, цхьаъ хьалха а практикан хӀуманаш дийца йиш ю. Кхин хӀума йоккха йоцу а, кхетамца дӀайолуш а, хьашоаллин ларам кхолла йиш ю, амма ца оьшу дӀакъовла а кхетамца къобалдо. Аша йолу культурахь плов, долма, кабобаш, шорпаш, хьалхе хьунаш а, йистерчу юьрташкахь йолу кхолламаш а ю. Ча дукха хенахь гуллина armudu-чу хьакхоллашца, ширинчу хӀуманашца, вареньица я ширинчу хӀуманашца дӀало. Ашаца юкъара гулламаш дика хила тарло, хӀора дийнахь хьалха дӀаяьккхина аша санна ца хуьлу. Воккха весенан праздник (Novruz) Азербайджанан къамийн диканашкахь дукха сино ю, иза весна, керла кхоллам а, кертахь юкъаралла а билгалдоккху. Цу хенахь пророщенни пшеница (samani), коьрта тӀехь хьалха йолу хӀуманаш, ширинчу хӀуманаш, зӀунаш а, дахар дика хиларан адаташ а леладо. Зуда-эла кхолламаш, къонахалла, динан я кертахь йолу хӀуманаш а хӀорах цхьаьна гулламийн тайпа йолу. Музыка а, сценин кхолламаш а традиционан сложни музыкальни форма (mugham)-на тӀехь хила йиш ю, ашыгъийн дийцаршца йолу кхоллам (ashiq), дуьхьалца шийла йолу музыкальни инструмент (saz) а муьзыкаца а гӀуллакхца а цхьаьна ю. Халкъийн къепа, классикан муьзыка, театр, популярни муьзыка а керла кхолламаш а культурин дехарехь ду. Ковёрийн кхоллам, металлца болх, керамика, вышивка а миниатюрин кхоллам а практикан хьунар а йистерчу юьрташца йолу идентичность а цхьаьна кхолла. Динан кхолламаш Азербайджанан исторехь а адаташкахь а тӀаьхьарчу хенахь доккха маьӀна дӀало, дукха адамийн мусалманан дина тӀехь дехаш долу дикаш ду. Къамийн юкъара дехарш кхин а светски ду, адамийн дин лелор тайп-тайпана ю. Иштта, хьайоьлла адамийн динан адаташ цхьаьна ду бохуш хьоьга ца хета беза. Ларам беш хила деза, адамаш дика саламца къобалдан, хьолана нийса кийса кхолла, адамаш я кхолламаш суратца дӀаяха хьалха эшам бина. Кертахь я динан меттигашкахь бос дӀалоьцуш хила тарло. Хьашан хьол тӀехь кхетам беш хила а, жима хаттарш дӀадаха а, йоккха хьолехь кхетам бан ларамца а, муьлхха адат дуьйна кхетам бан а эшам боцу гӀуллакх ду.
Культура Азербайджанехь
Азербайджанан культура туркойн тамех, персийн а Кавказан йоза йолу йоьллина культура ю. Къенарчу диканашца, хьашоаллаца, чаяца, муьзыкаца, поэзица, кхолламашца, ашаца а хьашийн ларамца йолу дикаш хӀора дийнахь а леладо. Керла шахьарийн хьалхе аьтто ца ло, оцу дикашца дехаш йолу дӀадолуш йолу адаташ, хьалхарчу диканашца а къамелашца а, къонахийн диканашца а.
Азербайджанан культурана тӀехь кхетам бан, йистерчу юьрташкахь, керташкахь а эвларашкахь а йолу тайп-тайпана хьелаш къобалде. Азербайджанан моттехь жима саламаш Ӏамо, хьашоаллин ларамца къобалде, кертахь а формальни меттигашкахь а адамийн лелар гӀуллакхде. Сурташ дӀаяха я дечу адатан юкъахь дӀаэца хьалха хаттар де.
Life stages
Life stages in Azerbaijan are strongly connected to family, education, work, marriage, parenthood, and respect for older people. Personal choices matter, but relatives and the wider community often take an active interest in important transitions. Customs differ between cities, villages, regions, and families.
History
The history of Azerbaijan grew from its position between the Caucasus, the Caspian Sea, Iran, Anatolia, and the Eurasian steppe. Trade routes, local states, Persianate culture, Turkic languages, Islam, Russian rule, Soviet government, and modern independence all shaped the country. Historical memory remains closely connected to identity, territory, language, and family experience.
Искусство
Азербайджанехь искусстван чохь ковер, текстиль, миниатюран живопись, архитектура, хьайоькхалла, металл, керамика, музыка, театр, кино а, тӀаьхьарчу заманан визуальни искусство а ду. Декоративан узорш регионахь, мастерски, цӀенан а, къолламехь йолу гӀуллакхан а дехарш хьалха довзуьйту. Азербайджанан искусство локальни кавказан формаш туркхан, иранан, исламехь, российски, советски а, хьалхара модерни а йоккхачу йовхьарашца йукъадолу.
Дин
Азербайджанехь динна тӀаьхьоьца дукхах болу муселманалла, секулярни мехаллин традици йаьлла, цхьаьна йолу тайп-тайпанчу جماаташа дӀахьочу къамелла. Муселманийн юкъахь шиа а, сунна а ду, христианаш, еврейш, дин доцу я иза къайлаха дӀахьочу нах а ду. Дини йуьхьаналла культура, рухьаналла, جماатан йуьхьаналла я церан юкъара хьелла хила тарло.
Мотт
Азербайджанан куьйгалх мотт — азербайджан мотт, хӀинца хӀокху мехкахь Azərbaycan dili аьлла бохуш ду. И тюркски мотт бу, официально латинскица хьокха хьокхуш бу, а хьайоьзна пачхьалкхехь, дешаран системехь, медиаехь а, къамелехь а лелош бу. Русский мотт а, къаьмнийн дукха мотташ а Азербайджанан моттан хиламаш ду.
Адаташ
Азербайджанехь йолу адаташ къонахалла, чай, хӀума, сезонан байрамаш, ловзарш, музыка а, кхин а, адамаш цхьана арадоккху. Новруз дуьххьара хьалха лелош йолу адат ду: цуьнан маьӀна бу гӀуллакхе, къинхьегаме а, куьйгалле а. Адаташ регионехь а, цхьана цӀенахь а йоза, цундела хьайо хила таро йоцуш цхьана къайлахь йолу къамел нисбан безам болу.
Дехар
Азарбайжане цхьаьна дехар массарахь доьзалийн барт, неӀарахь гӀо, хьаша хьажа, къоман къонахашна а, хьаьшашна а ларам бахьана долуш хила тарло. Къилбаседа а, къилба а, гӀулакхийн а, хьайоьртахь а къамийн дехаран ритм кхолла. Нахо къаман къиллахь долу гӀулакхаш кхолла цхьаьна кхоллам, кхиам, болх, технологи а, хьайоьртахь хьайоьрта тӀедуьллуш йолу хьехамаш а.
VivAVia can make mistakes. Check important information.