ബംഗ്ലാദേശിലെ ബിസിനസ്

Sole Proprietorship സാധാരണയായി ബന്ധപ്പെട്ട City Corporation, Municipality, അല്ലെങ്കിൽ Union Parishad-ൽ നിന്നുള്ള Trade License-ഉം National Board of Revenue (NBR)-ൽ നിന്നുള്ള e-TIN-ഉം നേടി തുടങ്ങുന്നു. Sole Proprietorship-ന് പ്രത്യേക RJSC incorporation നടപടിയുണ്ടെന്നതിന് തെളിവില്ല. Partnership Firm-നെ Partnership Act 1932 പ്രകാരം Registrar of Joint Stock Companies and Firms (RJSC)-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാം. Private Limited Company, Public Limited Company, അല്ലെങ്കിൽ One Person Company (OPC) സാധാരണയായി ബാധകമായിടത്ത് Name Clearance, Memorandum of Association, Articles of Association, നിർദ്ദിഷ്ട ഫോമുകളും ഫീസുകളും, തുടർന്ന് RJSC incorporation എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിദേശ കമ്പനി, branch, liaison office, അല്ലെങ്കിൽ representative office എന്നിവയ്ക്ക് ഘടനയും പ്രവർത്തനവും അനുസരിച്ച് RJSC രജിസ്ട്രേഷനും Invest Bangladesh-ന്റെ അനുമതിയും രണ്ടും ആവശ്യമായേക്കാം. BanglaBiz ബിസിനസ് സേവനങ്ങൾക്കുള്ള ഏകീകൃത കവാടമാണ്. അതിന്റെ Business Starter Package Name Clearance, Temporary Bank Account, Company Incorporation, e-TIN, Trade License അപേക്ഷകൾ എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. ഈ പാക്കേജിന് മൂന്ന് പ്രവൃത്തി ദിവസത്തിൽ താഴെ പ്രോസസ്സിംഗ് ആണെന്ന് പോർട്ടൽ അവകാശപ്പെടുന്നു; അത് അനുമതി ഉറപ്പല്ല. Know Your Approvals പ്രവർത്തനം പ്രവർത്തനാനുസൃത പട്ടിക നൽകുന്നു; VAT, പരിസ്ഥിതി, അഗ്നിസുരക്ഷ, ഫാക്ടറി, ഇറക്കുമതി, കയറ്റുമതി അനുമതികൾ ഉൾപ്പെടെ 20-ൽ കൂടുതൽ അധിക അനുമതികൾ പ്രസക്തമായേക്കാം. 2026 ഓഗസ്റ്റിൽ നിക്ഷേപ സൗകര്യവൽക്കരണ സംവിധാനം പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഓഫീസിന് കീഴിൽ BIDA, BEZA, PPPA എന്നിവയുടെ പിൻഗാമിയായ Invest Bangladesh-ലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ബിസിനസ് പരിസരത്തിനുള്ള Trade License പ്രാദേശിക അധികാരിയാണ് നൽകുന്നത്; ഇത് വർഷംതോറും പുതുക്കുകയും സർക്കാർ മാർഗ്ഗനിർദേശപ്രകാരം വ്യക്തിഗതവും കൈമാറ്റം ചെയ്യാനാകാത്തതുമായ ലൈസൻസായി കണക്കാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആവശ്യമായ രേഖകൾ, ഫീസ്, പരിശോധനകൾ, പ്രോസസ്സിംഗ് സമയം എന്നിവ അധികാരി, പ്രവർത്തനം, പരിസരം എന്നിവയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. e-TIN എന്നത് NBR നൽകുന്ന 12 അക്ക നികുതി തിരിച്ചറിയൽ നമ്പറാണ്. BIN എന്നത് VAT ഭരണത്തിനുള്ള 9 അക്ക Business Identification Number ആണ്. 3,000,000 BDT-ൽ കൂടുതൽ വിറ്റുവരവിന് Turnover Tax Enlistment-ഉം 8,000,000 BDT-ൽ കൂടുതൽ വിറ്റുവരവിന് VAT Registration-ഉം വേണമെന്ന് NBR പറയുന്നു; ബാധ്യത ഉണ്ടാകുന്നതിന് ശേഷം 15 ദിവസത്തിനകം അപേക്ഷിക്കണം. രജിസ്ട്രേഷൻ/എൻലിസ്റ്റ്മെന്റിന് VAT-2.1, VAT-2.2, VAT-2.3; മാറ്റങ്ങൾക്ക് VAT-2.6; വിലാസമാറ്റത്തിന് VAT-2.7 എന്നിവ പ്രസക്തമായ NBR ഫോമുകളാണ്. ഈ പരിധികളെ ആശ്രയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് നിലവിലെ NBR അറിയിപ്പുകൾ പരിശോധിക്കണം. പ്രവർത്തനം, സ്ഥലം, വ്യാപ്തി, പരിസരം എന്നിവയാണ് ആവശ്യമായ പ്രവർത്തനാനുമതികളെ നിർണയിക്കുന്നത്. Department of Environment പരിസ്ഥിതി അനുമതി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ആവശ്യപ്പെടാം; Fire Service and Civil Defence e-Fire License അല്ലെങ്കിൽ e-safety അനുമതി ആവശ്യപ്പെടാം. പ്രത്യേക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്കോ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കോ BSTI അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു മേഖലാ നിയന്ത്രക സ്ഥാപനം ബാധകമായേക്കാം. ഇറക്കുമതി-കയറ്റുമതി ബിസിനസുകൾക്ക് Chief Controller of Imports and Exports (CCI&E)-ൽ നിന്നുള്ള Import Registration Certificate അല്ലെങ്കിൽ Export Registration Certificate ആവശ്യമായേക്കാം. വ്യാപാരമുദ്രകൾ, കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ, രൂപകൽപ്പനകൾ, ഭൂമിശാസ്ത്ര സൂചനകൾ എന്നിവ Department of Patents, Designs and Trademarks (DPDT) വഴിയാണ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. പ്രവർത്തനകാലത്ത് നികുതി, VAT രേഖകൾ സൂക്ഷിക്കുകയും, ഇൻവോയ്സുകൾ നൽകുകയും, ബാധകമായപ്പോൾ റിട്ടേണുകളും പണമടക്കങ്ങളും സമർപ്പിക്കുകയും വേണം. രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കമ്പനികൾ RJSC വാർഷിക റിട്ടേണുകളും മാറ്റ റിട്ടേണുകളും സമർപ്പിക്കണം. വാർഷിക പൊതുയോഗത്തിന് ശേഷം 21 ദിവസത്തിനകം Schedule X; യോഗത്തിന് ശേഷം 30 ദിവസത്തിനകം ബാലൻസ് ഷീറ്റും ലാഭനഷ്ട കണക്കും; ഡയറക്ടർ മാറ്റത്തിന് 14 ദിവസത്തിനകം Form XII; ഓഹരി അനുവദിച്ചതിന് 60 ദിവസത്തിനകം Form XV; രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഓഫീസ് മാറ്റത്തിന് 28 ദിവസത്തിനകം Form VI സമർപ്പിക്കണം. വൈകിയാൽ ഫീസും മറ്റ് നിയമപാലന പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഉണ്ടാകാം. 2026 ഫെബ്രുവരിയോടെ RJSC 225,454 Private Limited Companies, 62,617 Partnership Firms, 1,088 OPCs, എല്ലാ സ്ഥാപനരൂപങ്ങളിലുമായി 311,831 രജിസ്ട്രേഷനുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഔപചാരിക രജിസ്ട്രേഷൻ മാർഗങ്ങളുടെ വ്യാപ്തിയാണ് ഈ കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്; അനൗപചാരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ബംഗ്ലാദേശിലെ എല്ലാ ബിസിനസുകളെയും ഇത് അളക്കുന്നില്ല. വളർച്ചയ്ക്കായി SME Foundation-ന്റെ Advisory and Business Development Services ബിസിനസ് പദ്ധതികൾ, പരിശീലനം, വിപണി, സാങ്കേതികവിദ്യ, ധനസഹായം, നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ മാർഗ്ഗനിർദേശം നൽകുന്നു; WEHelp വനിതാ സംരംഭകരെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. Bangladesh Bank CMSME, startup refinance നയങ്ങൾ സാധാരണയായി ബാങ്കുകളിലൂടെയോ ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിലൂടെയോ ലഭിക്കുന്നതാണ്; അവ സ്വയമേവ ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശം സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. Bangladesh-ൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഉയർന്ന വളർച്ചാ സാധ്യതയുള്ളതോ സാമൂഹിക സ്വാധീനമുള്ളതോ ആയ സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾക്ക് Startup Bangladesh Ltd. പരിശോധനയ്ക്കും നിക്ഷേപ സമിതി/ബോർഡ് അവലോകനത്തിനും ശേഷം equity, quasi-equity, grant പിന്തുണ പരിഗണിച്ചേക്കാം. കമ്പനി ഓഹരി കൈമാറ്റത്തിന് Form 117-ഉം ബന്ധപ്പെട്ട കമ്പനി അനുമതികളും രേഖകളും ആവശ്യമാണ്. ഉടമസ്ഥാവകാശം, ഡയറക്ടർമാർ, അല്ലെങ്കിൽ കമ്പനിയുടെ ഭരണഘടന എന്നിവയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്ക് അധിക RJSC ഫയലിംഗുകൾ വേണമാകാം. Partnership Firm-ന്റെ ഭരണഘടന മാറ്റാൻ Form V ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഏക ഉടമസ്ഥന്റെ Trade License നേരിട്ട് കൈമാറാനാകില്ല; പിൻഗാമിക്ക് പുതിയ പ്രാദേശിക ഔപചാരികതകൾ വേണം. ബിസിനസ് അല്ലെങ്കിൽ ആസ്തി വിൽപ്പനയ്ക്ക് കരാർ, നികുതി, അനുമതി, due diligence പരിശോധനകളും ആവശ്യമാണ്. പരിശോധിച്ച ഔദ്യോഗിക ഉറവിടങ്ങളിൽ ബിസിനസ് പിൻഗാമിത്വത്തിനോ കൈമാറ്റത്തിനോ പ്രത്യേക ദേശീയ പോർട്ടൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. Companies Act 1994 പ്രകാരമുള്ള സ്വമേധയാ അല്ലെങ്കിൽ കോടതി ഉത്തരവിലുള്ള winding-up, liquidator, അന്തിമ യോഗം, പിരിച്ചുവിടൽ ഫയലിംഗുകൾ എന്നിവ കമ്പനി അടയ്ക്കുന്നതിൽ ഉൾപ്പെടാം. പ്രവർത്തനരഹിതമായ കമ്പനിയെ RJSC strike off ചെയ്യാം. Partnership Firm പിരിച്ചുവിടാൻ Form VI ഉപയോഗിക്കുന്നു. VAT റദ്ദാക്കാൻ VAT-2.4-ഉം അന്തിമ VAT-2.5 റിട്ടേണും വേണം; ആവശ്യകതകൾ പാലിച്ചാൽ അന്തിമ റിട്ടേണിന് ശേഷം 15 ദിവസത്തിനകം രജിസ്ട്രേഷൻ പിൻവലിക്കാമെന്ന് NBR പറയുന്നു. സ്ഥാപനം പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിക്കുകയോ പിരിച്ചുവിടുകയോ ചെയ്താൽ വരുമാന നികുതി റദ്ദാക്കലും ബാധകമായേക്കാം. രജിസ്ട്രേഷൻ നികുതി, VAT, ലൈസൻസ് ബാധ്യതകൾ സ്വയം അവസാനിപ്പിക്കാത്തതിനാൽ Trade License-ഉം മേഖലാ അനുമതികളും പ്രത്യേകം തീർപ്പാക്കുകയോ റദ്ദാക്കുകയോ വേണം.