ၵၢၼ်ၵူႇမၼီႈ တီႈ မိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ

Sole Proprietorship ၵမ်ႈၼမ်တႄႇလူၺ်ႈ Trade License တီႈ City Corporation၊ Municipality ဢမ်ႇၼၼ် Union Parishad ဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ လႄႈ e-TIN တီႈ National Board of Revenue (NBR)။ ဢမ်ႇမီးလၵ်းထၢၼ်ဝႃႈ sole proprietorship လူဝ်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈၵူႇမၼီႈ RJSC ၵႅၵ်ႇႁၢင်ႈ။ Partnership Firm ၸၢင်ႈမၢႆၸိုဝ်ႈတီႈ Registrar of Joint Stock Companies and Firms (RJSC) ၸွမ်း Partnership Act 1932။ Private Limited Company၊ Public Limited Company ဢမ်ႇၼၼ် One Person Company (OPC) ၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉ Name Clearance မိူဝ်ႈလူဝ်ႇ၊ Memorandum of Association၊ Articles of Association၊ ပုံစံလႄႈၵႃႈၸႂ်ႉဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ၊ ယဝ်ႉ RJSC မၢႆၸိုဝ်ႈၵူႇမၼီႈ။ ၵူႇမၼီႈၼွၵ်ႈမိူင်း၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ် branch၊ liaison office ဢမ်ႇၼၼ် representative office ၸၢင်ႈလူဝ်ႇမၢႆၸိုဝ်ႈ RJSC လႄႈၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉ Invest Bangladesh တႃႇၸၼ်ႉပိူင်လႄႈၵၢၼ်ႁဵတ်း။ BanglaBiz ပဵၼ်တီႈၵပ်းသိုပ်ႇႁူမ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၵူႇမၼီႈ။ Business Starter Package ႁူမ်ႈ Name Clearance၊ Temporary Bank Account၊ Company Incorporation၊ e-TIN လႄႈၵၢၼ်ယื่น Trade License။ ဝႅပ်ႉပေႇၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈပၼ်ၵၢၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းဢေႇသေ 3 ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇ package ၼႆႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈတေယွမ်းႁပ်ႉ။ ၵၢၼ် Know Your Approvals ႁဵတ်းသဵၼ်ႈမၢႆၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉၸွမ်းၵၢၼ်၊ လႄႈၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉထႅင်ႈ 20 ၸိူဝ်းၸၢင်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ၊ ၼင်ႇ VAT၊ ၽေးသၽႃႇဝ၊ ၽေးၽႆး၊ ႁူင်းၸၢၵ်ႈ၊ ၶဝ်ႈမိူင်းလႄႈဢွၵ်ႇမိူင်း။ ၼႂ်း August 2026၊ စနစ်ၸွႆႈၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းၵำลังလႅၵ်ႈၵႂႃႇ Invest Bangladesh၊ ဢၼ်ၵိုတ်းတႅၼ်း BIDA၊ BEZA လႄႈ PPPA ၽၢႆႇ Prime Minister’s Office။ Trade License ပၼ်လူၺ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈတႃႇတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ မႄးတႄႇၵူႈပီ၊ လႄႈၸွမ်းၶေႃႈၼႄလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပဵၼ်ၶွင်ၵူၼ်းလႄႈဢမ်ႇသိုပ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉ။ လိၵ်ႈတၢင်းၸၢင်ႈ၊ ၵႃႈၸႂ်ႉ၊ ၵၢၼ်ထတ်းလႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိုၼ်ႈၵပ်းၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းလႄႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ e-TIN ပဵၼ်မၢႆၼပ်ႉၶဝ်ႈၶွင် NBR 12 တူဝ်။ BIN ပဵၼ်မၢႆၼပ်ႉၵူႇမၼီႈ 9 တူဝ် ဢၼ်ၸႂ်ႉၵုမ်း VAT။ NBR လၢတ်ႈဝႃႈငိုၼ်းလၢႆးၼိူဝ် BDT 3,000,000 လူဝ်ႇ Turnover Tax Enlistment၊ ငိုၼ်းလၢႆးၼိူဝ် BDT 8,000,000 လူဝ်ႇ VAT Registration၊ လႄႈလိၵ်ႈယื่นလူဝ်ႇၼႂ်း 15 ဝၼ်း ဝၢႆးမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း။ ပုံစံ NBR ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈမီး VAT-2.1၊ VAT-2.2 လႄႈ VAT-2.3 တႃႇမၢႆၸိုဝ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်တႄႇၶဝ်ႈသဵၼ်ႈ၊ VAT-2.6 တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလႄႈ VAT-2.7 တႃႇလႅၵ်ႈတီႈ။ ထတ်းၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ NBR မိူဝ်ႈလဵဝ် မိူဝ်ႈဢမ်ႇပႆႇၸႂ်ႉၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉတႃႇၵုမ်းၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈၵပ်းၵၢၼ်၊ တီႈယူႇ၊ ၶႂၢင်ႉလႄႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ Department of Environment ၸၢင်ႈလူဝ်ႇ Environmental Clearance Certificate၊ လႄႈ Fire Service and Civil Defence ၸၢင်ႈလူဝ်ႇ e-Fire License ဢမ်ႇၼၼ်ၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉ e-safety။ BSTI ဢမ်ႇၼၼ်ၽူႈၵုမ်းၽၢႆႇၵၢၼ်တၢင်ႇၸုမ်း ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတႃႇၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်းလႄႈဢွၵ်ႇမိူင်းၸၢင်ႈလူဝ်ႇ Import Registration Certificate ဢမ်ႇၼၼ် Export Registration Certificate တီႈ Chief Controller of Imports and Exports (CCI&E)။ Trade mark၊ ၶိူင်ႈထွင်၊ ပုံစံလႄႈၸိုဝ်ႈပိုၼ်ႉတီႈ ၵုမ်းၸွမ်း Department of Patents, Designs and Trademarks (DPDT)။ မိူဝ်ႈၵုမ်းၵၢၼ်၊ ၵူႇမၼီႈထုၵ်ႇလူဝ်ႇသိမ်းမၢႆၶွၼ်ႇလႄႈ VAT၊ ပၼ် invoice၊ ယื่น return လႄႈၵႃႈပၼ်မိူဝ်ႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ။ ၵူႇမၼီႈဢၼ်မၢႆဝႆႉတေလႆႈယื่น annual return လႄႈ return မိူဝ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈတီႈ RJSC။ Schedule X လူဝ်ႇယื่นၼႂ်း 21 ဝၼ်းဝၢႆး annual general meeting၊ balance sheet လႄႈ profit-and-loss statement ၼႂ်း 30 ဝၼ်းဝၢႆး meeting၊ Form XII တႃႇလႅၵ်ႈၽူႈၵုမ်းၼႂ်း 14 ဝၼ်း၊ Form XV တႃႇပၼ်ၸုၼ်ႉၸုမ်းၼႂ်း 60 ဝၼ်း လႄႈ Form VI တႃႇလႅၵ်ႈလိပ်ႈတီႈၵူႇမၼီႈၼႂ်း 28 ဝၼ်း။ ၵႃႈၸႂ်ႉလႄႈၽွၼ်းတၢင်းဢမ်ႇၵုမ်းၵၢၼ် ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး။ ထိုင် February 2026၊ RJSC ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈမီး Private Limited Company 225,454၊ Partnership Firm 62,617 လႄႈ OPC 1,088၊ ႁူမ်ႈ registration 311,831 ၸုမ်းတူဝ်ၵူၼ်း။ တူဝ်ၼပ်ႉၼႆႉၼႄလွင်ႈယႂ်ႇၶွင်တၢင်းလိူၵ်ႈၵၢၼ်မၢႆၸိုဝ်ႈ တႃႇၵူႇမၼီႈတၢင်းၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၼပ်ႉပႃးၵၢၼ်ၵူႇမၼီႈတၢင်းၼွၵ်ႈစနစ် ၼႂ်းမိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ SME Foundation ပၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈၽႅၼ်ၵၢၼ်ၵူႇမၼီႈ၊ ၵၢၼ်ၽိုၼ်း၊ လွင်ႈၵၢတ်ႇ၊ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ငိုၼ်းတွင်းလႄႈၶေႃႈၵုမ်းၵၢၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်း Advisory and Business Development Services၊ ၸုမ်း WEHelp ၸွႆႈၼၢင်းယိင်းၵူႇမၼီႈ။ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ refinance CMSME လႄႈ startup ၶွင် Bangladesh Bank ၵမ်ႈၼမ်ပၼ်ၽၢႆႇၽၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်း ဢမ်ႇပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈႁပ်ႉငိုၼ်းၵမ်းလဵဝ်။ Startup Bangladesh Ltd. ၸၢင်ႈပิจารณာ startup ဢၼ်မၢႆၸိုဝ်ႈၼႂ်းမိူင်းပင်ႊၵလႃးတဵတ်ႈ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁႅင်း ဢမ်ႇၼၼ်မီးၽွၼ်းတႃႇတူင်ႇၵူၼ်း၊ တႃႇ equity၊ quasi-equity ဢမ်ႇၼၼ်ငိုၼ်းၸွႆႈ ဝၢႆးၵူတ်းထတ်းလႄႈၸုမ်းတွပ်ႇလိၵ်ႈဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်းၽူႈၵုမ်းၽတ်းတႅပ်း။ ၵၢၼ်ပၼ်ၸုၼ်ႉၸုမ်းၵူႇမၼီႈလူဝ်ႇ Form 117 လႄႈၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉ/မၢႆတမ်းၵူႇမၼီႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ။ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈၽူႈပိုင်ႈ၊ ၽူႈၵုမ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၵူႇမၼီႈ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇယื่นလိၵ်ႈ RJSC ထႅင်ႈ။ ၵၢၼ်လႅၵ်ႈပိူင် Partnership Firm ၸႂ်ႉ Form V။ Trade License ၶွင် sole proprietor ဢမ်ႇၸၢင်ႈသိုပ်ႇပၼ်ၵူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉၵမ်းလဵဝ်၊ ၽူႈသိုပ်ႇတေႁပ်ႉ formalization အသစ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၵၢၼ်ၶၢႆၵူႇမၼီႈ ဢမ်ႇၼၼ်ပစၥည်း ၵေႃႈလူဝ်ႇၵူတ်းၶေႃႈၸိၵ်း၊ ၶွၼ်ႇ၊ ၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉလႄႈ due diligence။ ဢမ်ႇႁၼ်မီး portal ၸၢတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိုၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇသိုပ်ႇၵူႇမၼီႈ ဢမ်ႇၼၼ်ပၼ်တၢင်ႇၵေႃႉ ၼႂ်းလၵ်းထၢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၵူတ်းတူၺ်းယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပိၵ်ႉၵူႇမၼီႈၸၢင်ႈပႃးၵၢၼ်လူတ်းၵူႇမၼီႈတေႃႈၵူၼ်းၸွမ်းၸႂ် ဢမ်ႇၼၼ်ၸွမ်းၵူတ်း ပၢႆး Companies Act 1994၊ liquidator၊ ၵၢၼ်ၸုမ်းႁူပ်ႉပွႆးလိုၼ်းသုတ်းလႄႈၵၢၼ်ယื่นလိၵ်ႈပိၵ်ႉ။ RJSC ၸၢင်ႈထွၼ်ၵူႇမၼီႈဢၼ်ဢမ်ႇၵုမ်းၵၢၼ်။ Partnership Firm ပိၵ်ႉလူၺ်ႈ Form VI။ ပိၵ်ႉ VAT ၸႂ်ႉ VAT-2.4 လႄႈ return VAT-2.5 လိုၼ်းသုတ်း၊ NBR လၢတ်ႈဝႃႈၸၢင်ႈထွၼ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈၼႂ်း 15 ဝၼ်းဝၢႆးယื่น return လိုၼ်းသုတ်း ပေႃးၶေႃႈတၢင်းမၵ်းမၼ်ႈလီ။ ၵၢၼ်ပိၵ်ႉငိုၼ်းၶဝ်ႈၶွၼ်ႇၸၢင်ႈလူဝ်ႇမိူဝ်ႈၵူႇမၼီႈၵိုတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပိၵ်ႉ။ Trade License လႄႈၶေႃႈယွမ်းႁပ်ႉၽၢႆႇၵၢၼ် တေလႆႈၵႄႈၸတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပိၵ်ႉၵႅၵ်ႇႁၢင်ႈ၊ ယွၼ်ႉၵၢၼ်မၢႆၸိုဝ်ႈဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈပုၼ်ႈၽွၼ်းၶွၼ်ႇ၊ VAT ဢမ်ႇၼၼ် license ၵိုတ်းၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်။