Àwọn báńkì ní Bẹ̀nẹ̀

Ètò báńkì ní Bẹ̀nẹ̀ jẹ́ apá kan Union Monétaire Ouest Africaine (UMOA), BCEAO sì ni báńkì àárín agbègbè náà. Commission Bancaire de l’UMOA ń ṣàbójútó báńkì, ìbáṣepọ̀ oníbàárà àti bí a ṣe ń yanjú ìṣòro. Direction Nationale de la BCEAO au Bénin ń pèsè ibi ìbáṣepọ̀ ìlànà agbègbè, nígbà tí ilé-iṣẹ́ ìjọba tó ń bójú tó ìṣúná ní ojúṣe ìjọba. Ẹ̀ka náà ní BANK OF AFRICA - BENIN, BANQUE ATLANTIQUE BENIN, BIIC, BSIC-BENIN, BGFIBANK BENIN, BANGE BANK BENIN/CCEI, CORIS BANK INTERNATIONAL BENIN, ECOBANK BENIN, NSIA BANQUE BENIN, ORABANK BENIN, SOCIETE GENERALE-BENIN, UBA-BENIN, àwọn ẹ̀ka CBAO àti GROUPE ATTIJARIWAFA BANK, àti SONIBANK nínú data báńkì tí a pèsè. L’AFRICAINE DES GARANTIES ET DE CAUTIONNEMENT wà lọ́tọ̀ gẹ́gẹ́ bí ilé-iṣẹ́ ìṣúná owó. Oníbàárà lè lo compte courant tàbí compte chèque, àkọọ́lẹ̀ ìfipamọ́, àkọọ́lẹ̀ àjọ, àkọọ́lẹ̀ akẹ́kọ̀ọ́ tàbí ọ̀dọ́, àkọọ́lẹ̀ àwọn ará ìlú òkèèrè, àkọọ́lẹ̀ ilé-iṣẹ́ tàbí dépôt à terme (DAT), ìyẹn owó ìdógò fún àkókò tí a ti pinnu. La Poste du Bénin tún ń pèsè àkọọ́lẹ̀ CCP ìfìwéránṣẹ́. Àwọn ọ̀nà òfin mìíràn ní SFD tàbí ilé-iṣẹ́ ìṣúná kékeré tí a fún ní ìwé-àṣẹ bíi FECECAM, ALIDE, FINADEV, PADME, RENACA àti Vital Finance. Ìwé-àṣẹ, ọjà àti ipa òfin wọn kò dọ́gba pẹ̀lú ti báńkì. Àwọn olùpèsè owó ẹ̀rọ ní MTN Mobile Money, Moov Money àti ID Money Benin. Àjọṣepọ̀ báńkì àti ilé-iṣẹ́ ìbánisọ̀rọ̀ ní BESTCASH, CORIS-MONEY, CELTIS CASH/UBA àti BIIC, nígbà tí Trésor Public du Bénin ń pèsè káàdì tí a ti sanwó tẹ́lẹ̀. JULAYA Bénin àti OPEN SI wà lórí àkójọ ilé-iṣẹ́ ìsanwó ní 28 Oṣù Kejì 2026. Lábẹ́ UMOA Instruction 01/2003, ẹni tàbí ilé-iṣẹ́ tí a ti dá sílẹ̀ tí kò ní àkọọ́lẹ̀ báńkì tàbí ìfìwéránṣẹ́, tí ó sì ní owó-wíwọlé déédéé tó kéré tán 50,000 FCFA, lè lo ẹ̀tọ́ sí àkọọ́lẹ̀. Olùbéèrè yan ilé-iṣẹ́ kan, ó sì gba ó kéré tán ohun èlò ìsanwó tó ní ààbò kan, ṣùgbọ́n ó gbọ́dọ̀ tẹ̀lé ìgbòkègbodò àkọọ́lẹ̀ tí a béèrè; àìṣe bẹ́ẹ̀ lè mú kí a pa á. Lábẹ́ BCEAO Instruction 003-03-2025, ìdánimọ̀ oníbàárà ní orúkọ, ọjọ́ àti ibi ìbí, orílẹ̀-èdè, àdírẹ́sì ibùgbé àti nọ́mbà ìwé ìdánimọ̀. Ilé-iṣẹ́ sábà máa ń ṣàyẹ̀wò ìwé ìdánimọ̀ àwòrán tó wúlò, àtilẹ̀ba tí ìjọba fúnni. Ilé-iṣẹ́ ń pèsè irú òfin rẹ̀, àwọn olùdarí, oníní-ìpín àti àwọn aṣojú tó ní àṣẹ; ilé-iṣẹ́ lè tún béèrè fọ́ọ̀mù ìbéèrè, ẹ̀rí àdírẹ́sì, iṣẹ́ tàbí àlàyé owó-wíwọlé, IFU, fọ́tò tàbí ìwé ìjókòó. Ìbéèrè lórí ayélujára wà, ṣùgbọ́n a kò ṣètò àkókò ìṣí àkọọ́lẹ̀ gbogbogbòò fún gbogbo orílẹ̀-èdè. Àkójọ iṣẹ́ ọ̀fẹ́ BCEAO ní ṣíṣí àkọọ́lẹ̀, ìwé ìfipamọ́, gbólóhùn àkọọ́lẹ̀ oṣooṣù kan, pípa àkọọ́lẹ̀ àti gbígbé owó láàárín àkọọ́lẹ̀ ilé-iṣẹ́ kan náà. Àwọn ohun ọ̀fẹ́ wọ̀nyí kò túmọ̀ sí pé àpò àkọọ́lẹ̀ kò nílò owó ìbẹ̀rẹ̀ tàbí pé kò ní owó ọjà. Àpẹẹrẹ La Poste ní iye ìbẹ̀rẹ̀ 10,000 FCFA, tàbí òdo fún gbigbe owó oṣù sí àkọọ́lẹ̀, àti owó oṣooṣù 1,000 FCFA fún CCP ẹni kọ̀ọ̀kan; àpẹẹrẹ ilé-iṣẹ́ ní iye ìbẹ̀rẹ̀ 25,000 sí 100,000 FCFA àti 2,500 FCFA lóṣooṣù. Oníbàárà báńkì yẹ kí ó wo àkójọ owó àti àwọn àdéhùn báńkì tí ó wà lọ́wọ́lọ́wọ́ ti ilé-iṣẹ́ náà. Àkọọ́lẹ̀ tí kò ní ìgbòkègbodò fún ọdún mẹ́wàá lè di àkọọ́lẹ̀ tí kò ṣiṣẹ́: ìwádìí bẹ̀rẹ̀ lẹ́yìn ọdún mẹ́jọ fún ọdún méjì, pípa àkọọ́lẹ̀ tẹ̀ lé e lẹ́yìn ọdún kẹwàá, owó sì lọ sí BCEAO láàárín ọjọ́ 30 jù lọ. BCEAO pa á mọ́ fún ọdún 20, ẹ̀tọ́ láti béèrè rẹ̀ sì parí lẹ́yìn ọdún 30; lẹ́yìn náà owó tó ṣẹ́ kù lọ sí Trésor Public du Bénin. Oníbàárà lè sanwó pẹ̀lú owó ọwọ́, ṣíṣeékì, gbígbé owó, ìsanwó taara, káàdì àti Mobile Money. Ètò PI-SPI BCEAO ń ṣe ìsanwó lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ ní 24/7, sábà láàárín ìṣẹ́jú-àáyá mẹ́wàá, nípasẹ̀ ohun èlò, ojúlé ayélujára tàbí USSD, ní lílo orúkọ àfidámọ̀, kóòdù QR tàbí IBAN; gbígbé owó láàárín ènìyàn jẹ́ ọ̀fẹ́. Ní 31 Oṣù Keje 2026, àwọn olùkópa Bẹ̀nẹ̀ tí a fọwọ́ sí ní BGFIBANK, BOA, BSIC BENIN, CBAO, CORIS BANK, ECOBANK, NSIA BANQUE, ORABANK, UBA, MOOV MONEY àti MTN. Kíkópa kò ṣe ìdánilójú pé gbogbo ẹ̀ka tàbí ọ̀nà ìwọlé ní iṣẹ́ náà. Báńkì tàbí ilé-iṣẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ló ń pèsè káàdì; GIM-UEMOA ń ṣiṣẹ́ nẹ́tíwọ́ọ̀kì káàdì, kò sì pèsè káàdì fúnra rẹ̀. Nẹ́tíwọ́ọ̀kì rẹ̀ ní ATM tàbí GAB tó tó 3,000 àti ibi ìgbàwọlé tó tó 2,000, owó yíyọ owó láàárín báńkì sì ní ààlà 500 FCFA pẹ̀lú owó orí. Káàdì GIM-VISA tàbí GIM-Mastercard tí a so pọ̀ lè ṣiṣẹ́ ní òkèèrè; káàdì tí a ti sanwó tẹ́lẹ̀ lè wúlò fún oníbàárà tí kò ní àkọọ́lẹ̀ báńkì. Báńkì ẹ̀rọ sábà lo ohun èlò fóònù, ojúlé ayélujára, USSD, gbólóhùn ẹ̀rọ, ìkìlọ̀ àti gbígbé owó láti ọ̀nà jíjìn. Iṣẹ́ báńkì aṣojú àti aṣojú owó ẹ̀rọ ṣe pàtàkì níbi tí ẹ̀ka báńkì ti ṣòro láti dé. Fún àpẹẹrẹ, Ecobank ròyìn ẹ̀ka 22, ATM 62 àti ibi Xpress tó ju 1,100 lọ. Ìwọlé àkọọ́lẹ̀ lórí ayélujára àti ìsanwó ẹ̀rọ nílò ìjẹ́rìí tó lágbára lábẹ́ Instruction 001-01-2024; fún àwọn ìgbésẹ̀ tó kan, a so ìjẹ́rìí náà mọ́ iye owó tàbí ẹni tó ń gba a. Oníbàárà yẹ kí ó pa nọ́mbà ìkọ̀kọ̀ àti kóòdù ìgbà kan mọ́, lo ohun èlò tàbí ojúlé òfin, jẹ́rìí ẹni tó ń gba owó, kí ó sì dí tàbí ròyìn ohun èlò tó sọnù tàbí ìsanwó tó dàbí àjèjì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. GIM ń lo ààbò EMV, PCI-DSS àti GIM-eSecure; 3-D Secure sinmi lórí ilé-iṣẹ́. Ẹ̀sùn sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ ní ètò ẹ̀sùn inú báńkì. Ilé-iṣẹ́ tí a ń ṣàbójútó ní àkókò tó pọ̀ jù oṣù kan láti dáhùn. Tí ọ̀nà inú báńkì kò bá yanjú ọ̀ràn náà, oníbàárà lè lo ìlaja ọ̀fẹ́ OQSF-Bénin, ète rẹ̀ sì jẹ́ nǹkan bí ọjọ́ iṣẹ́ 30; OQSF kò lè fi ìjìyà léni lórí tààrà. Ẹ̀sùn sí Commission Bancaire wà kìkì bí ọ̀ràn náà kò bá ti wà níwájú ilé-ẹjọ́ tàbí ìlànà ìdájọ́, àfikún ìdájọ́ tàbí ti ìṣàkóso mìíràn. Àwọn atọ́ka BCEAO 2024 ka TBS sí 38.2%, TBE sí 89.3%, TGUSF sí 89.8%, ibi iṣẹ́ ìṣúná owó 417 fún olùgbé 10,000 àti 2,867 fún kilomita onígun mẹ́rin 1,000. Àwọn nọ́mbà ìwọlé wọ̀nyí ní ilé-iṣẹ́ ìṣúná kékeré, àwọn olùpèsè owó ẹ̀rọ, ọ́fíìsì ìfìwéránṣẹ́ àti Ilé Ìṣúra, kì í ṣe báńkì nìkan; iye ibi iṣẹ́ ara ti dín kù nígbà tí iṣẹ́ ẹ̀rọ àti owó ẹ̀rọ ṣì ṣe pàtàkì.