Ìdókòwò ní Benin

Benin kò ní ọjà ìpín orílẹ̀-èdè tirẹ̀. A ń ta àwọn ìwé-àṣẹ tó wà lórí ọjà nípasẹ̀ Bourse Régionale des Valeurs Mobilières (BRVM), tó ń ṣiṣẹ́ fún agbègbè UMOA. Àwọn olùtújáde ìwé-àṣẹ Benin ní àwọn ilé-iṣẹ́ tó wà lórí ọjà bí BIIC BN àti BOA BN. Ọjà agbègbè náà tún ní àwọn ìwé-àṣẹ gbèsè ilé-iṣẹ́, ti ìjọba àti agbègbè, nígbà tí Marché des Titres Publics ń pèsè ìwé-àṣẹ ìṣúra ìjọba fún àkókò kúkúrú, àárín àti gígùn. Àwọn olùdókòwò aládàáni sábà máa ń gba ìwọlé sí ìwé-àṣẹ ọjà nípasẹ̀ ilé-ifowopamọ́ tí a fọwọ́ sí tàbí Société de gestion et d’intermédiation (SGI). Olùdókòwò ṣí àkọọ́lẹ̀ ìwé-àṣẹ àti àkọọ́lẹ̀ owó, yan irú ìṣàkóso, ó sì fi àṣẹ ránṣẹ́ nípasẹ̀ SGI. Lẹ́yìn ìmúṣẹ, olùdókòwò gba avis d’opéré, lẹ́yìn náà àkọsílẹ̀ ìpínkiri, owó àti ìdúnàádúrà ní gbogbo ìdámẹ́rin ọdún. A tún lè béèrè àkọsílẹ̀ ọdọọdún ti owó èrè àti èrè tí a rí nígbà títà. BRVM jẹ́ ọjà tí a fi owó san nígbà ìdúnàádúrà: olùrà nílò owó tó wà, olùtà sì gbọ́dọ̀ fi ìwé-àṣẹ náà ránṣẹ́. OPCVM jẹ́ ọjà ìdókòwò àpapọ̀ tí a fún ní àṣẹ. Gẹ́gẹ́ bí àṣẹ wọn ṣe rí, wọ́n lè fi ọ̀pọ̀ owó sínú ìpín, ìwé-àṣẹ gbèsè, ohun èlò ọjà owó tàbí àdàpọ̀ ohun-ìní. Ṣáájú ìdókòwò, ṣàyẹ̀wò àṣẹ ọjà, ìwé àlàyé, àkọsílẹ̀ ìnáwó, ìwọ̀n gbèsè bí ó bá wà, àkókò ìdógò, ètò coupon tàbí èrè, bí owó ṣe rọrùn láti yọ, owó ìṣàkóso àti ìtọ́jú, ìtọ́jú owó-orí àti ewu olùtújáde tàbí olùyáwó ìjọba. Kò sí ìwé-àṣẹ tàbí owó kan tí kò ní ewu. Iye ọjà, oṣuwọn èlé, ìfọ̀rọ̀wérọ̀ owó, rírí owó, ìparí ìdúnàádúrà, ìtọ́jú ìwé-àṣẹ àti ìṣòro iṣẹ́ lè dín iye ìdókòwò kù. Ìsopọ̀ XOF mọ́ euro lè dín díẹ̀ lára ìyípadà owó ilẹ̀ òkè-èrè kù, ṣùgbọ́n kò mú ewu owó kúrò. Ìdókòwò taara lè pèsè owó fún ilé-iṣẹ́ tàbí iṣẹ́ akanṣe ní iṣẹ́-ogbin, iṣẹ́-ajẹmọ́ iṣẹ́-ogbin, ilé-iṣẹ́, ìrìnàjò ẹrù, ìrìnàjò afẹ́fẹ́, iṣẹ́ oni-nọ́ńbà, agbára àti ohun-ìní gidi. APIEx ń ṣiṣẹ́ ibi-iṣẹ́ kan ṣoṣo fún ìsọfúnni, ìrànlọ́wọ́ àti ìlànà ìdókòwò lábẹ́ Code des investissements ti Benin. Àwọn ètò tí wọ́n tẹ̀ jáde lo iye ìdókòwò 50 mílíọ̀nù sí bilíọ̀nù 1 XOF fún ètò A, bilíọ̀nù 1 sí 50 XOF fún ètò B, àti ju bilíọ̀nù 50 lọ fún ètò C. Àwọn ètò àkànṣe lè kan ohun èlò amáyédẹrùn àti ẹ̀rọ; àwọn ẹ̀ka pàtàkì tó péye lè gba àǹfààní owó-orí tàbí owó àṣà fún ọdún 17 tó pọ̀ jù, gẹ́gẹ́ bí òfin tó kan ṣe sọ. APIEx sọ owó ìbéèrè 100,000 FCFA fún ètò pàtó, 200,000 FCFA fún ètò A, 400,000 FCFA fún ètò B àti 600,000 FCFA fún ètò C, pẹ̀lú àkókò àtúnyẹ̀wò ìlànà ọjọ́ 20. Àyẹ̀wò iṣẹ́ akanṣe taara yàtọ̀ sí ti ìwé-àṣẹ ọjà. Ṣàyẹ̀wò owó-ìbẹ̀rẹ̀, sísàn owó tí a retí, ìní àti ètò alábàáṣiṣẹ́, ẹ̀tọ́ ilẹ̀, àṣẹ àyíká àti àwọn àṣẹ mìíràn, ìbéèrè ọjà, ìwé òfin àti agbára ìmúṣẹ. Àwọn ẹgbẹ́ ìfowópamọ́ àìlólùná bí tontines àti GEC lè wọ́pọ̀ ní ìṣe, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú ìwé-àṣẹ tí a ń ṣàkóso; wọ́n dá lórí ìgbẹ́kẹ̀lé, ìṣàkóso ẹgbẹ́, ìgbẹ́kẹ̀lé alábàáṣiṣẹ́ àti agbára láti mú àdéhùn ṣẹ. Àwọn orísun àkọ́kọ́ tí a ṣàyẹ̀wò kò fi hàn pé àṣàyàn ìdókòwò aládàáni taara tó ní àṣẹ ní agbègbè wà fún crypto tàbí ìdókòwò àfidípò mìíràn. Àpò ìdókòwò tó ní onírúurú ohun-ìní lè so ìpín, ìwé-àṣẹ gbèsè àti owó tí a fọwọ́ sí pọ̀, kí ó sì pa ìpamọ́ owó tó rọrùn láti yọ mọ́. Ó yẹ kí a ṣe àyẹ̀wò iṣẹ́ akanṣe taara àti ẹgbẹ́ àìlólùná lọ́tọ̀ sí ohun-ìní tí a ń ṣàkóso, dípò kíkà wọn sí ohun kan náà. Owó alágbàṣe, BRVM àti ibi ìpamọ́ àárín, owó-orí, owó ìṣàkóso àti ìtọ́jú lè ní ipa lórí àbájáde; alárinà ló ń ṣètò owó tirẹ̀, AMF-UMOA sì ń fọwọ́ sí owó tó kan. Ojú-ọ̀nà APIEx mẹ́nu kan owó-orí èrè ìpín 5% fún ìpín tí a tà lórí ọjà, ṣùgbọ́n yẹ̀wò òfin owó-orí tó wà lọ́wọ́ àti bí ìdúnàádúrà ṣe ń jẹ́ owó-orí kí o tó fi àṣẹ tàbí ṣe ìpinnu ìdókòwò. Pa owó ìgbésí-ayé ojoojúmọ́ mọ́ níta àpò ìdókòwò, ka ìwé àlàyé àti àkọsílẹ̀ ọdọọdún, kí o sì jẹ́rìí sí àṣẹ alárinà kí o tó fi owó ránṣẹ́.