Bolivia ayllu kamachiyqa aswanqa Constitución, Family and Family Procedure Code (Código de las Familias y del Proceso Familiar, Ley 603), Children and Adolescents Law (Ley 548), Family or Domestic Violence nisqamanta Ley 348, Older Persons Protection Law (Ley 369) nisqapi sayan. Civic Registry Service (Servicio de Registro Cívico, SERECÍ)qa wawayuq kay, descendencia, wawakunata riqsiy, casarakuy, common-law unions (unión libre), divorcio, wañuy ima qillqan. Kay registrokuna qhipaman ayllu trámite, identidad documento, beneficio mañaykunapaq aswan askha kuti mañakun. Civil matrimonioqa tupaq civil registry oficina (Oficialía) utaq SERECÍ ñawpaqpi tukuchikun. Requisitokunaqa, hukkunawan kuska, libre consentimiento, legal capacidad, adultez, casarakuy mana hark'aq kasqanta ima. 2025 septiembre 24 punchawmanta, 18 watamanta uray runakuna ruwasqa matrimonio, unión libreqa Ley 1639 nisqaman hina qallariymantapacha invalido, qhipaman chiqaqchayta mana atinchu. Unión libreqa estable, wiñaypaq intenciónniyuq common-law unionmi; personalidad, propiedadpi matrimonio hina kaykuna kan. SERECÍwan iskayninku utaq sapankanku registrota ruwanku, utaq ch'aqway, wañuy, chinkasqa documento kaptin corteqa takyachin. TSE Resolución 0175/2023wan kikin sexo unión libre qillqayta atin. Tayta-mamakunaqa wawakunapaq kuska deberniyuqmi: kuyay, mikuy, wasi, salud, yachay, protección, representación, soporte ima. Descendencia munaywan riqsichiy utaq corte ruwachiyta atin; wawakunaqa tayta-mamapa casarasqa kayninkumanta sapaqlla, adopción kaspapas kikin legal waqaychayniyuqmi. Ayllupi qullqi mantenimiento (asistencia familiar) nispa ayllu ukhupi kamachiywan mañay atin qullqi yanapayta nin. Mikuy, salud, yachay, wasi, p'acha, kusikuy ima kanman; need, qullqi pagay atiyninman hina tupachin. Ley mínimoqa National Minimum Salary (Salario Mínimo Nacional) nisqapa 20%man watasqa; kunan minimum wage, específico yupayta tupaq trámitepi qhawana. Rakikuyqa tayta-mama responsabilidadta mana tukuchinchu. Tayta-mamakuna cuidado, custody (guarda), visitas, yanapaypi rimanakuyta atinku; ch'aqway kaptin family court kamachin. Shared careqa wawa estabilidad, qatikuynin waqaychasqa kaptin qhawakunman. Wawapa yuyayninta wataman, madura kayman hina chaskinku; rakisqa taytawan/mamawan tinkuyqa wawa seguridadmanmi sayan. Violencia, coerción kaptinqa privado acuerdoqa mana hunt'anchu. Físico, psicológico, sexual, económico violencia kaptinqa, llaqta lugarman hina Municipal Comprehensive Support Service for Women (SLIM), policía utaq specialized police unit for violence against women and families (FELCV), Public Prosecutor’s Office (Ministerio Público), forensic, psicológico, social yanapay ima kanman. Violencia kaptin obligatoria mediaciónqa manam atikunchu. Municipal Ombuds Office for Children and Adolescents (Defensoría de la Niñez y Adolescencia)qa mana waqaychay, explotación, runa rantikuy, chinkasqa wawa, mana allin cuidado casokunapaq ñawpaq t'inkina wasi. Atiyninqa ayllu utaq comunidad ukhupi allin waqaychayta waqaychay, kutichiy; wawa privadowan entregay utaq qullqi pagayqa protección trámiteta mana reemplazanchu. Adopciónqa wawa protección, corte procedimiento ukhupi ruwakun. Nacional solicitud quqkunaqa internacional trámitekunamanta ñawpaq prioridadniyuqmi. Tupaq departamento especialista oficina, Defensoría, family utaq juvenile court ima yaykunku; internacional adopciónpaq Ministerio de Justicia central autoridadmi. 60 watayuq machu payakuna, discapacitado runakunapaq ayllukuna waqaychay, yanapay deberniyuqmi. Llapan Bolivia suyupi public unay cuidado serviciota uniformeta rikuchiq prueba manam kanchu; askha suyupi ayllu, comunidad, municipal servicio ima waqaychan. Chichu warmikuna, iskay watamanta uray wawakuna corto-term social seguro mana kaptin, condicionesman hina Juana Azurduy maternity benefit (Bono Juana Azurduy), Universal Prenatal Subsidy for Life (Subsidio Universal Prenatal por la Vida) chaskiyta atinku. 2026 responsable ministerio willakuyqa yanapayqa 33 killakaman, Bs 1,820kama toplamanta atin; salud centropi qillqay, identidad documento, nacimiento/salud registrokuna yaykuyta yanapan. Wañuy kaptin SERECÍ wañuy certificado qun. Legal consejopaq, pisi qullqiyuq runakunapaq allin kaptin mana qullqi representacionpaq legal assistance service SIJPLU responsable kanman. Karu kay, pisi documento, simi sasachakuy, qullqi, mitmay, wakcha kay, autoridad atiynin pisi kay ima karu suyu yaykuyta aswan sasachin. Indigenous peasant comunidadkunaqa kikin norma ukhupi ayllu asuntokunata ruwanku, Constitución requisito hunt'aspa, fundamental derechokuna waqaychasqa kaptin.
Ayllu Bolivia suyupi
Bolivia suyupi aylluqa tayta-mama, wawakuna, ayllu masikuna, huk waqaychaq ayllu runakunapura unay relasyon, kuska responsabilidad, kuyay waqaychay ima. Ayllu paqarichiy, kuska tiyay, descendencia, qullqi yanapay, cuidado, protección, rakikuy, unay waqaychay, wañuywan ruway ima hap'in. Formal trámitikuna kan, ichaqa yaykuy suyu, simi, qullqi, autoridadman yaykuy nisqaman hina hukniraymi.
VivAVia can make mistakes. Check important information.

