Undang-undang jenayah di Brunei

Undang-undang jenayah sivil terutamanya berasaskan Kanun Hukuman Jenayah Cap.22 dan Kanun Tatacara Jenayah Cap.7. Sistem Syariah (Syariah-System) merangkumi Kanun Hukuman Jenayah Syariah Cap.275 dan Kanun Tatacara Jenayah Mahkamah Syariah Cap.224. Kanun Hukuman Jenayah Syariah biasanya terpakai kepada orang Islam dan bukan Islam melainkan peruntukan berkenaan menyatakan sebaliknya; mahkamah Syariah mempunyai bidang kuasa eksklusif terhadap kesalahannya. Selepas prosiding di bawah Kanun Hukuman Jenayah Syariah, prosiding lanjut di bawah Kanun Hukuman Jenayah Cap.22 bagi kesalahan yang sama atau serupa biasanya tidak dibenarkan. Dalam sistem mahkamah sivil, peringkatnya bermula daripada Mahkamah Rendah, yang merangkumi Mahkamah Majistret dan Mahkamah Juvenil, melalui Mahkamah Pertengahan hingga Mahkamah Agung, yang merangkumi Mahkamah Tinggi dan Mahkamah Rayuan. Sistem Syariah terdiri daripada Mahkamah Rendah Syariah, Mahkamah Tinggi Syariah dan Mahkamah Rayuan Syariah. Jabatan Peguam Negara melalui Bahagian Keadilan Jenayah dan Pendakwa Raya membawa pertuduhan jenayah sivil. Dalam sistem Syariah, tugas ini dijalankan oleh Ketua Pendakwa Syar’ie. Bergantung pada keadaan, penyiasatan dijalankan oleh Pasukan Polis Diraja Brunei, Jabatan Siasatan Jenayah, Bahagian Siasatan Jenayah Siber, Biro Kawalan Narkotik, Biro Mencegah Rasuah atau Bahagian Penguatkuasaan Ugama. Selepas penangkapan, menurut maklumat kehakiman rasmi, orang berkenaan mesti dibawa ke Mahkamah Majistret selewat-lewatnya dalam 48 jam atau dibebaskan dengan ikat jamin. Mahkamah boleh memerintahkan tahanan reman sementara penyiasatan masih berlangsung. Ikat jamin boleh berupa pembayaran wang atau penjamin; mahkamah menentukan jumlah dan cagaran. Pelanggaran syarat ikat jamin boleh mengakibatkan waran tangkap, pembatalan ikat jamin, penahanan semula dan pelucuthakan cagaran. Pertuduhan dan hukuman yang ditetapkan dibacakan dalam bahasa pilihan. Orang yang dituduh boleh mengaku bersalah atau tidak bersalah. Jika pengakuan bersalah dibuat, mahkamah membacakan fakta; persetujuan penuh boleh membawa kepada sabitan, manakala percanggahan material mungkin mencetuskan perbicaraan dengan keterangan. Jika pertuduhan dinafikan, pengurusan kes, penyampaian dokumen dan perbicaraan menyusul. Notis alibi mungkin diwajibkan; kegagalan menyerahkannya boleh mengehadkan penggunaan keterangan alibi kemudian. Semasa perbicaraan, mahkamah terlebih dahulu mendengar saksi pendakwaan kemudian pembelaan. Mahkamah meneliti keterangan, mendengar hujahan penutup lalu membebaskan atau mensabitkan. Jika pihak pembelaan mengemukakan keterangannya sendiri, sikap berdiam diri orang yang dituduh mungkin dinilai secara negatif mengikut syarat berkanun. Keterangan boleh terdiri daripada keterangan saksi, dokumen, pendapat pakar serta bukti fizikal atau digital. Dalam kes digital, data peranti, akaun dan bank serta kerjasama rentas sempadan mungkin menentukan hasil. Akta Penyalahgunaan Komputer Cap.194 merangkumi, antara lain, akses tanpa kebenaran, pengubahan tanpa kebenaran, pemintasan tanpa kebenaran perkhidmatan komputer, halangan dan pendedahan tanpa kebenaran kod akses. Perbuatan dalam talian juga mungkin termasuk dalam Kanun Hukuman Jenayah, kesalahan penipuan, kesalahan seksual atau undang-undang khas lain. Sekatan yang mungkin dikenakan di bawah undang-undang jenayah sivil termasuk hukuman mati, penjara seumur hidup, penjara, pelucuthakan, denda dan sebatan. Bergantung pada undang-undang dan kes, perintah pampasan, probesen, pelepasan bersyarat atau tanpa syarat, khidmat masyarakat, larangan memandu atau pelucuthakan aset juga mungkin tersedia. Tempoh probesen ialah enam bulan hingga tiga tahun; khidmat masyarakat biasanya berjumlah 40 hingga 240 jam dan lazimnya perlu diselesaikan dalam tempoh setahun. Bagi satu kesalahan, had hukuman umum Mahkamah Majistret biasanya tiga tahun penjara, B$5,000 atau 24 sebatan; bagi beberapa kesalahan, had gabungan biasanya sembilan tahun atau B$15,000 melainkan undang-undang khas menyatakan sebaliknya. Bagi banyak kesalahan, bidang kuasa Mahkamah Majistret biasanya meliputi hukuman penjara sehingga tujuh tahun atau denda agregat B$10,000. Bagi golongan muda, Mahkamah Juvenil biasanya mempunyai bidang kuasa di keempat-empat daerah sehingga seseorang berumur 18 tahun. Kanak-kanak ditakrifkan sebagai orang di bawah umur 14 tahun, manakala orang muda ialah orang berumur 14 tahun ke atas dan di bawah 18 tahun. Prosedur melibatkan ibu bapa atau penjaga, JAPEM dan panel penasihat, serta menumpukan perlindungan, pemulihan dan penyepaduan semula. Langkah yang mungkin diambil termasuk probesen, kaunseling, perintah berkelakuan baik, penempatan di Rumah Tahanan atau institusi yang diluluskan, dan pelepasan kepada ibu bapa atau penjaga dengan syarat tertentu. Orang yang tercedera melaporkan kesalahan kepada badan penyiasat yang berbidang kuasa dan mungkin dipanggil sebagai saksi. Pendakwa Raya memutuskan sama ada pertuduhan jenayah sivil akan dibawa. Saksi biasanya mesti hadir dan memberikan keterangan dengan benar; waran tangkap boleh dikeluarkan bagi ketidakhadiran tanpa alasan munasabah. Jurubahasa boleh diminta. Bagi kanak-kanak, saksi trauma dan mangsa keganasan atau kesalahan seksual, mahkamah mungkin membenarkan keterangan melalui video, bilik khas, perlindungan daripada pandangan orang yang dituduh atau bantuan pekerja sosial dalam keadaan tertentu. Perintah Pampasan boleh mengambil kira kerugian yang dialami dalam prosiding jenayah; tuntutan sivil berasingan kekal berbeza. Bagi hal lalu lintas, Akta Lalu Lintas Jalan Raya Cap.68 dan bidang kuasa Bahagian Lalu Lintas Jalan Raya atau Mahkamah Rendah terpakai, antara lain. Kesalahan lazim termasuk memandu tanpa lesen atau insurans, memandu laju, memandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah, memandu secara berbahaya atau cuai, menggunakan telefon mudah alih tanpa kebenaran, serta gagal berhenti, melapor atau memberi bantuan selepas kemalangan. Kesalahan pertama memandu di bawah pengaruh alkohol mungkin, contohnya, membawa denda B$10,000 dan penjara dua tahun; bagi kesalahan berulang, denda B$20,000, penjara empat tahun dan hilang kelayakan memandu selama beberapa tahun mungkin diperuntukkan. Peruntukan tepat dan versi undang-undang yang terpakai menentukan akibat khusus. Bagi kesalahan lalu lintas tertentu, pembayaran mungkin dibenarkan untuk menyelesaikan prosiding. Keputusan jenayah Mahkamah Tinggi atau Mahkamah Pertengahan biasanya boleh dirayu kepada Mahkamah Rayuan. Keputusan jenayah Mahkamah Majistret biasanya dirayu ke Mahkamah Tinggi. Maklumat kehakiman rasmi menetapkan tempoh dua minggu selepas penghakiman untuk pemfailan, tertakluk pada peraturan tatacara yang terpakai. Kewajipan berkanun umum untuk menyediakan peguam bela jenayah sepanjang setiap tempoh tahanan tidak disahkan dalam bahan rasmi yang disemak; namun, Arahan Amalan Kehakiman 10/1997 menunjukkan adanya bantuan guaman dalam kes hukuman mati. Tempoh dan kos penyiasatan, tahanan reman, perbicaraan dan rayuan bergantung pada kesalahan, keterangan dan prosedur. Purata tempoh umum rasmi tidak tersedia.